Commercialisering doet steeds meer haar intrede in de zorg

pexels
Sinds 2013 kwamen er in onze woonzorgcentra ruim 10.000 plaatsen bij. Vooral commerciële voorzieningen hebben een tandje bijgestoken. Maar, die ontwikkeling leidde onder andere bij de vakbonden tot ongerustheid. Zij vrezen immers dat het streven naar winst en efficiëntie ten koste van de medewerkers gaat. 

Sinds 15 maart staan vijftien woonzorgcentra – één daarvan ging intussen failliet – onder verscherpt toezicht van de Vlaamse Zorginspectie. Het gaat om centra die bij eerdere controles aanzienlijke kwaliteits- en/of veiligheidstekorten vertoonden en waarover ernstige klachten binnenliepen. Op één organisatie na vinden we op de zwarte lijst van minister van Welzijn Jo Vandeurzen uitsluitend commerciële centra terug. Opmerkelijk, zeker als je weet dat op een totaal van ruim 800 woonzorgcentra een minderheid commercieel wordt uitgebaat. Hoewel er minder commerciële initiatieven zijn, worden er dus toch meer problemen vastgesteld.

TipBekijk hier de openstaande vacatures in de gezondheidszorg.

Hoge werkdruk

Onvermijdelijk brengt ons dat bij de vraag of goede zorg wel te combineren is met winst maken. OLIVIER REMY van LBC-NVK (onderdeel van ACV), dat de werknemers uit de vzw’s en de commerciële woonzorgcentra vertegenwoordigt, heeft er zijn bedenkingen bij. “Ik wil niet stellen dat het onverenigbaar is, wel dat het een moeilijke oefening is. Aan het einde van de rit moeten die commerciële centra hun cijfers op tafel kunnen leggen. Omdat ze winstmaximalisatie nastreven, zullen zij zich sowieso anders organiseren dan vzw’s. Of de bewoners en de medewerkers daar altijd beter van worden, daar ben ik niet zeker van.”

Waar Remy en zijn collega van ACV-Openbare Diensten Jan Mortier zich vooral zorgen over maken, is de groeiende dominantie van buitenlandse spelers. Door de recente verkoop van rusthuisuitbater Armonea aan de Franse groep Colisée zijn de drie grootste private rusthuisuitbaters in België (Senior Living Group, Orpea en Armonea) nu in Franse handen, goed voor meer dan de helft van alle erkende plaatsen in de commerciële woonzorgcentra. “Achter die woonzorgcentra gaan grote investeringsgroepen schuil, met een grote drang naar winst en doorgaans een beperkte affiniteit met de bewoners. Het risico bestaat dat de nadruk te veel op efficiëntie in plaats van kwaliteit van de zorg komt te liggen. Begrijp ons niet verkeerd: in alle woonzorgcentra is de werkdruk te hoog, maar in de commerciële rusthuizen is dat zeker zo. We krijgen vanuit alle hoeken klachten binnen, maar vanuit de commerciële organisaties nog net iets vaker. Dat is veelzeggend. De klachten van werknemers gaan over vakantie niet kunnen opnemen, regelmatig moeten inspringen, uurroosters die te laat worden doorgegeven, enzovoort. Allemaal problemen die eigen zijn aan organisaties met te weinig personeelsleden.”

Dat commerciële woonzorgcentra vaker minder mensen inzetten dan de openbare voorzieningen en de non-profit organisaties, lezen we ook in de studie van professor Jozef Pacolet en Annelies Deconinck (HIVA-KU Leuven) over ‘de financiering van de residentiële ouderenzorg’ (2015). Alle woonzorgcentra blijken meer medewerkers in dienst te hebben dan wat de huidige personeelsnormen voorschrijven, maar openbare voorzieningen gaan daar nog een stuk verder in dan de commerciële en de private non-profitorganisaties.

Lees de rest van het hoofdartikel op vacature.com.

Reactie Chris Cools, CEO van private rusthuisuitbater Armonea: 

“Goede zorg staat of valt niet met het statuut van de eigenaars”

Dat er helemaal niets mis is met commerciële zorg, is het eerste wat Chris Cools, CEO van Armonea, ons op het hart drukt. Hij vindt het jammer dat het onderscheid tussen commerciële en niet-commerciële woonzorgcentra telkens weer wordt opgerakeld. “Laten we wel wezen: in beide strekkingen zal je momenteel goede en minder goede voorbeelden vinden. In plaats van te zoeken naar verschillen kunnen we beter focussen op wat we van elkaar kunnen opsteken.”

De commerciële doelstellingen houden jullie niet tegen om kwaliteitsvolle zorg te verlenen?

“Goede zorg staat of valt niet met het statuut van de eigenaars. Kwaliteit hangt af van het zorgteam ter plaatse, van de motivatie om er dag na dag voor te gaan. Dat er geen enkel rusthuis van Armonea onder verscherpt toezicht staat en dat de Zorglijn amper klachten over ons ontvangt, toont aan dat je ook als ‘private’ uitbater kwaliteit kunt verzekeren. Wij werken daar hard aan, via ons kwaliteitsprogramma Armonea Experience. We willen dat bewoners uitstekende zorg krijgen, maar ook dat ze zich thuis voelen, kunnen genieten en contact houden met hun familie en vrienden. Rond die vier pijlers werken wij in al onze vestigingen. En met resultaat. Hoe verder de rusthuizen staan met de implementatie van het programma, hoe tevredener de bewoners en de medewerkers zijn.”

Vakbonden ontvangen naar eigen zeggen meer klachten van medewerkers uit commerciële voorzieningen. De werkdruk zou er nog hoger liggen dan elders.

“Ik heb daar zelf nog nooit harde bewijzen van gezien. Dat de druk op de werkvloer bij momenten zeer hoog is, klopt. Maar ik kan me niet voorstellen dat dat bij ons anders is dan in pakweg een OCMW-woonzorgcentrum. Bij Armonea proberen we die druk te verlichten door innovatief te denken en de medewerkers de juiste instrumenten aan te reiken. Administratieve verwerkingen bijvoorbeeld doen ze in een zorgapp, vanuit de kamer van de bewoner. Zo vermijden we dubbel werk. Er zijn ook vier zogenaamde ‘lean coaches’ in onze organisatie actief, die de medewerkers helpen om zich efficiënter te organiseren. Dat gaat over elementaire dingen – zorgen dat een tillift (mechanisch hulpmiddel dat gebruikt wordt in de zorg om fysiek gehandicapte mensen te verplaatsen, nvdr) een vaste plek krijgt – maar ook over meer complexe vragen. Hoe kunnen we het werk optimaal verdelen? Welk werk doen we best op welk moment? Verder ervaren wij natuurlijk net zoals iedereen ook dat het vandaag ontzettend moeilijk is om personeel te vinden, waardoor er soms problemen ontstaan en de werkdruk verhoogt. Wij proberen dat op te vangen door bijvoorbeeld interne medewerkers opleidingskansen te geven, over de landsgrenzen heen te rekruteren – in Antwerpen hebben we een Care campus opgericht waar we Roemeense verpleegkundigen klaarstomen voor een job in België – en door maatregelen te nemen om absenteïsme te vermijden.”

Hoe gaan jullie om met de structurele onderfinanciering van het zorgpersoneel?

“Dat geld passen we zelf bij. Een steeds groter deel van de dagprijs die wij vragen, besteden we aan het bijpassen van de lonen voor medewerkers.”

Armonea is recent overgenomen door de Franse groep Colisée. Sommigen houden hun hart vast voor de gevolgen daarvan. Kun je hen geruststellen?

“Op dit moment blijven we in elk geval werken zoals we altijd gedaan hebben. Persoonlijk denk ik ook niet dat dat in de toekomst veel zal veranderen, maar het is niet aan mij (Cools verlaat het bedrijf wanneer de overname is afgerond, nvdr) om daarover vandaag uitspraken te doen. Het klopt dat de buitenlandse investeerders verder van de dagelijkse werking staan, maar in mijn ogen is dat geen probleem. Het dagelijks bestuur is gewoon in handen van het management hier, onze investeerders zullen daar niet direct impact op hebben.”

TipToon me alle jobs in de zorg

Lees ook:

Zorg en welzijn: deze uitdagingen staan voor de deur

Dit zijn de interessantste jobs in de zorgsector voor wie graag een 9-to-5 werkt

Van de bank naar het ziekenbed: Aurélie Decuyper gooide het roer van haar carrière drastisch om

Bronvacature.com. Tekst: Hermien Vanoost.




5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Vaneylen Pierre

    De zorgsector heeft een sterke vakbond, die de ene keer vraagt voor meer jobs, de andere keer voor meer geld. Mocht wel eens tijd worden dat die lonen gekoppeld worden met deze in de retail. De zorgsector begint meer en meer op ambtenarij te lijken. Ik vind het niet logisch dat ik een zorgbijdrage moet betalen voor mensen die bijna het dubbele aan pensioen krijgen als ik en bovendien 5 jaar vroeger op pensioen gaan.

  • Albert De Vries

    De oplossing, eens een beetje ceo's den bak indraaien voor een aantal jaren wegens overtreden wetgeving,...

  • Marc Spandel

    Uitbuiting van zorgbehoevenden en oude mensen. Ze 'MOETEN' pakweg 2000 euro betalen voor een kamertje dat iets groter is dan een gevangeniscel, minder verzorging dan een crimineel maar met het zelfde verlies van vrijheid. Voor dit geld kunnen de slimmere mensen een klein appartement huren met alle luxe, vrijheid en verzorging, en ze houden nog 1000 euro per maand aan over voor eigen genot!

  • DIRK VANGOSSUM

    15% van de omzet gaat rechtstreeks naar de aandeelhouders, de rest voor personeel, bewoners en werking van het rusthuis?

  • alex Fantomas

    winst maken, en toch de benodigde zorg krijgen...nooit gedacht dat net DIT de strijd was voor de ouderen onder ons waar zij zich zorgen moeten over maken, nochthans betalen wij genoeg zorgverzekering...en de fransen gaan er mee lopen. Net zoals met de energiecentrale's. Beschaamd om vlaming te zijn.