4 generaties op 1 werkvloer: vloek of zegen?

Shutterstock
Dat de meesten van ons langer zullen moeten werken, staat vast. En dat betekent dat er op elke werkvloer veel verschillende generaties door elkaar heen lopen en moeten samenwerken. Volgens Kim De Meulenaere (Universiteit Antwerpen) en Tony Swinnen (SD Worx) hoeft dat niet noodzakelijk tot conflicten te leiden.

Lees ook op vacature.com:

7 manieren om nee te zeggen tegen je collega's zonder je schuldig te voelen
10 collega's om voor op je hoede te zijn
5 tips om met woede op collega's om te gaan


Al sinds de jaren zeventig voeren wetenschappers onderzoek naar generatieverschillen op de werkvloer. De conclusie is telkens dezelfde: de tijdsgeest waarin je bent opgegroeid en de levensfase waarin je je bevindt, beïnvloeden je kijk op leven en werk. Zo weten we bijvoorbeeld dat oudere werknemers hun job een centrale plek geven en dat jongeren vrije tijd en vrienden vooropstellen. Om het cru te stellen: de een leeft om te werken, de ander werkt om te leven.

Hoe meer generaties, hoe hoger de productiviteit

Nu er meer generaties (en dus ook waarden) op de werkvloer samenkomen, zou je verwachten dat het aantal conflicten toeneemt en bijgevolg ook de productiviteit afneemt. Toch is dat niet per se het geval. In bedrijven met een evenwichtige leeftijdsspreiding stelde Kim De Meulenaere in haar doctoraatsonderzoek net het omgekeerde vast. Wanneer alle leeftijden even sterk vertegenwoordigd zijn, ligt de productiviteit 2,5 procent hoger dan gemiddeld. Kijken we alleen naar de grote bedrijven dan loopt het voordeel zelfs tot 6 procent uit. Zijn bepaalde leeftijdsgroepen oververtegenwoordigd - bijvoorbeeld veel veertigers - dan zakt de productiviteit met bijna 4 procent, in grote bedrijven zelfs met 8 procent. 

De verklaring is volgens De Meulenaere simpel: "Als alle leeftijden aanwezig zijn, verloopt kennisdeling veel soepeler dan wanneer bepaalde groepen ontbreken. Er ontstaan synergiën die op hun beurt de creativiteit, besluitvoering en efficiëntie op de werkvloer verbeteren. En de waardeverschillen komen in zo'n context minder naar de oppervlakte, waardoor conflicten uitblijven."

Kim De Meulenaere

Benut de competenties van elke generatie

Verder bestaat de kunst erin elke generatie volgens zijn eigen competenties in te zetten. Tony Swinnen, HR-expert bij SD Worx: "Zie de verschillen tussen generaties niet als een probleem maar als een troef. Technische vaardigheden kun je makkelijk bijspijkeren, cognitieve competenties veel minder. Die krijgen mensen met de paplepel mee. Generatie Z bijvoorbeeld, die tussen de computers is opgegroeid, heeft zich een bepaalde vorm van probleemoplossend denken eigen gemaakt die andere generaties niet in zich hebben. Als je die unieke eigenschappen van elke generatie naar boven kunt halen, dan zal je er niet alleen als organisatie beter van worden, maar dan zullen medewerkers zich gewaardeerd voelen en sneller geneigd zijn kennis te delen."

Tony Swinnen

Bedrijfswagen voor Jef, Blue Bike voor Jeoffrey

Moeten werkgevers hun beleid aanpassen aan de behoeften van de generaties? Of hanteren ze nog altijd beter het principe 'iedereen gelijk voor de wet'? In de wetenschap is er voorlopig geen consensus over. En in de praktijk blijven de meeste personeelsverantwoordelijken voor de gestandaardiseerde aanpak kiezen. Tony Swinnen, HR-expert bij SD Worx: "Wij adviseren een inclusief beleid, wat erop neer komt dat je bij alles wat je doet ruimte laat voor individuele verschillen, ongeacht leeftijd, gender, karakter of levensfase. Het cafetariaplan, waarbij werknemers inspraak krijgen over de samenstelling van hun loonpakket, is hiervan wellicht het bekendste voorbeeld."

Dat alleenstaanden andere prioriteiten hebben dan jonge ouders of werknemers aan de vooravond van hun pensioen, spreekt voor zich. Toch is het wenselijk mensen niet op voorhand in hokjes te duwen en ruimte te laten voor persoonlijke voorkeuren. De bedrijfswagen bijvoorbeeld mag dan wel in veel generaties gegeerd zijn, sommigen geven de voorkeur aan alternatieve mobiliteit, zoals Blue Bikes en autodelen. Hetzelfde met smartphones en tablets. Vaak, maar dus niet altijd, staan die hoger aangeschreven bij startende werknemers dan bij werknemers die al langer in dienst zijn. Die laatste kiezen dan weer meer voor pensioensparen en aanvullende verzekeringen.