Exclusief voor abonnees

PORTRET. Jack Ma, de Alibaba-miljardair die ons land een half miljoen mondmaskers schenkt

Jack Ma (55) is een Chinees zakenman en oprichter van een van de grootste webwinkels ter wereld. En een flamboyante man.
AFP Jack Ma (55) is een Chinees zakenman en oprichter van een van de grootste webwinkels ter wereld. En een flamboyante man.
Mede dankzij “de persoonlijke tussenkomst van de koning” ontvangt België deze week een schenking uit China van een half miljoen mondmaskers en 30.000 testkits in de strijd tegen het nieuwe coronavirus. Het materiaal wordt geschonken door de Alibaba Foundation en de Jack Ma Foundation. Jack Ma (55) is een Chinees zakenman en oprichter van een van de grootste webwinkels ter wereld. Een portret van de Alibaba-miljardair die ons land nu uit de nood helpt.
Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

“Dit is de plek waar we ongeveer een jaar samen zullen leven. We gaan hier eten. We gaan hier slapen. We gaan hier dag en nacht werken. En waarschijnlijk gaan we het maken. Zo niet, zullen we ander werk moeten gaan zoeken.” Met die wervende woorden ontving Jack Ma twintig jaar geleden zeventien vrienden en kennissen in zijn bescheiden appartement in Hangzhou, een miljoenenstad ruim honderd kilometer ten zuiden van Shanghai. Hij had een idee. Bedrijven en hun potentiële leveranciers bij elkaar brengen via een internetplatform.

Imperium

Ander werk zijn die zeventien pioniers niet meer moeten gaan zoeken. Wel integendeel. Vandaag is het hele Alibaba-imperium van Jack Ma volgens Forbes bijna 430 miljard euro waard. In 2018 rondde het bedrijf drie keer meer verkopen af dan Amazon. Nog steeds volgens Forbes heeft de baas zelf zo’n 34,6 miljard euro op zijn bankrekening. Hij bezit daarmee het 21ste grootste fortuin en is de rijkste van alle Chinezen. En die zijn ondertussen toch met zo’n 1,4 miljard. 

Er was in de beginjaren nochtans flink wat geloof nodig. Alibaba verkocht veel, maar er werd geen winst gemaakt en bovendien was het vechten tegen reuzen als eBay, dat ook in China succesvol was.

In 2001 moest Ma zelfs al zijn internationaal personeel ontslaan. “Ik voel me een slecht mens”, zou hij een naaste medewerker toen hebben verteld. Ma toeterde overal in het rond dat Alibaba eerst China en dan de wereld zou gaan veroveren, maar aan medewerkers gaf hij toe dat hij dat enkel deed om aandacht en dus gratis publiciteit te trekken. “Als je niet gek doet, kijken ze niet.”

Ma bezit het 21ste fortuin ter wereld en is de rijkste van alle Chinezen.
AFP Ma bezit het 21ste fortuin ter wereld en is de rijkste van alle Chinezen.

Gek

En van gek doen is Ma niet vies. Als zoon van een arm artiestenduo - ze deden aan traditionele dans en zang - vindt hij het plezant om op bedrijfsfeestjes een zilverkleurige pruik op te zetten, een neusring in te doen en een liedje uit ‘The Lion King’ of een heavymetalsong te zingen. “Everything is possible”, roept hij ook op die feestjes. “Natuurlijk weet ik dat niet alles mogelijk is”, zegt hij over die oer-Amerikaanse leuze van hem, “maar als je doet alsof dat wel zo is, zal je zien dat er veel meer kan dan je mogelijk achtte.” 

In een brief aan zijn personeel schreef hij ooit: “Wij zijn niet zo ver geraakt omdat we briljante strategieën hebben, of omdat we alles perfect doen, maar omdat we het altijd makkelijk hebben gemaakt voor de klant en altijd hebben geloofd dat gewone mensen als wij uitzonderlijke dingen kunnen verwezenlijken.”

“Natuurlijk weet ik dat niet alles mogelijk is”, zegt hij over de oer-Amerikaanse leuze van hem, “maar als je doet alsof dat wel zo is, zal je zien dat er veel meer kan dan je mogelijk achtte.”
AFP “Natuurlijk weet ik dat niet alles mogelijk is”, zegt hij over de oer-Amerikaanse leuze van hem, “maar als je doet alsof dat wel zo is, zal je zien dat er veel meer kan dan je mogelijk achtte.”

In september 2018 kondigde Ma Yun — zo heet Jack Ma echt — zijn brugpensioen aan. Op zijn 55ste zou hij stoppen met het werk, en dat deed hij ook. Tussen aankondiging en vertrek werd zorgvuldig werk gemaakt van de inrijperiode van zijn opvolger, Daniel Zhang. Kandidaat door Ma zelf gekozen. Een minder flamboyante baas, daar zijn zowat alle bronnen het over eens. Maar de geknipte man om van Alibaba definitief een wereldspeler te maken. Al maakt Ma zelf nu deel uit van het “Alibaba-partnership”, een groep van 38 die indirect een forse vinger in de pap hebben van het mega-bedrijf. 

“E.T.”

Om de fakkelwissel extra in de verf te zetten, trok Jack Ma de dag van zijn afscheid nog eens naar het appartementje uit de beginjaren, “waar het allemaal begon”.  Al is dat wat geschiedenisvervalsing. Eigenlijk begon het verhaal twintig jaar eerder. 

Eind jaren 70 in het post-Mao-China van Deng Xia-Ping dat zich beetje bij beetje openstelt voor de buitenwereld. Ma Yun — zoon van een fotograaf en een arbeidster — is 14, leert vlot Engels en rijdt elke dag met zijn fietsje naar het Hangzhou-hotel, om contacten te leggen met buitenlanders. Dankzij een Australische familie, die hij daar leert kennen, kan hij op zijn 21ste voor het eerst naar het buitenland. 

Yun is klein, mager. “E.T.” zeggen zijn kameraden spottend. Maar hij is een vechter. Figuurlijk. En letterlijk. “Ik had voor niks of niemand schrik. Ook niet als mijn tegenstanders groter waren dan ik”, zal hij later zeggen. Dat zal zo blijven. Ook al heten zijn tegenstanders dan eBay en Amazon.

Hij is een vechter. Figuurlijk. En letterlijk.
EPA Hij is een vechter. Figuurlijk. En letterlijk.

American dream

Twee keer buist hij op het ingangsexamen voor de universiteit. Ook baantjes in de horeca gaan aan zijn neus voorbij. Te klein. “Er waren ooit 24 kandidaten voor 23 jobs. Ik werd geweigerd. Toch deed me dat niks. Ik wist dat ik ooit zou slagen.” Hij behaalt uiteindelijk een diploma Engels en geeft vijf jaar les aan een technisch instituut in zijn geboortestad. Hij verdient 10 euro per maand. Ma heeft die geschiedenis nooit verborgen, integendeel, hij pakt er zelfs mee uit. Zijn verhaal is de Chinese versie van de American dream. 

In 1994 begint hij een vertaalbedrijfje, Haibo. Het is dankzij zijn uitstekende kennis van het Engels dat hij in 1995 mee mag met een officiële reis naar Seattle. Er moet onderhandeld over de bouw van een betonnen snelweg. Ma ontdekt er een andere “snelweg”, het internet. In zijn hotel tikt hij op een zoekmachine de trefwoorden “bier” en “China” in. 0 resultaten. Ma kijkt sip. 

Terug thuis spreekt hij iedereen enthousiast aan. “Dit mogen we niet missen.” Geen Chinees begrijpt waar hij het over heeft. Ma lanceert in 1997 Chinapages, een online “gouden gids” — voor de jongeren onder u, een bedrijvengids. Totale mislukking. Na twee jaar in de hoofdstad, begint hij terug thuis — in het befaamde appartementje — met vrienden en oud-leerlingen zijn site die ondernemingen en leveranciers bij elkaar moet brengen. Een succesje. Mee mogelijk gemaakt dankzij geld van een groep investeerders en toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie.

“Schattenjacht”

In 2003 begint Ma met Taobao — letterlijk “schattenjacht” — een Chinese versie van eBay. Op dat moment heeft eBay 90% van de Chinese “koopjesmarkt” in handen. “Je bent gek”, zegt iedereen hem. “Waarom?”, vraagt Ma steevast. “We hebben evenveel verstand als zij.” 

Het succes bewijst zijn gelijk. De Chinezen doen nauwelijks aan bieden — het oorspronkelijke opzet van dit soort sites — maar zijn massaal op zoek naar koopjes. Kleine winkeliers maken massaal gebruik van het platform. Ma is populair omdat hij nauwelijks iets afroomt van hun winsten. Er volgt een Taobaoversie voor grote merken, Tmall (2008). Ma begint ook een betaalsysteem, Alipay (2004) biedt clouddiensten aan (2009) en introduceert zijn bedrijf op Wall Street. De grootste beursintroductie ooit.

Ma introduceert zijn bedrijf op Wall Street. De grootste beursintroductie ooit.
AP Ma introduceert zijn bedrijf op Wall Street. De grootste beursintroductie ooit.

Nooit opgeven

Ma laat bijna elke dag van zich horen. Hij speelt in een kungfu-film, treedt op tijdens een muziekfestival, geeft een min of meer perfecte imitatie van Michael Jackson. Hij is een Chinese held. Zowel in de hoogste kringen — eBay, PayPal en Amazon krijgen in China mee dankzij hem geen poot aan de grond — als bij de gewone Chinees. 

Bij die laatste loopt zijn reputatie een forse deuk op in oktober 2011, wanneer hij de jaarlijkse instapkosten voor verkopers in één keer vertienvoudigt van 743 euro naar 7.430 euro. Toch kan je in China geen kiosk voorbijlopen, zonder dat hagiografieën over Ma je om de oren vliegen. “Nooit opgeven.” “Denken zoals Ma.” “Ma heeft gezegd dat...” “Het Ma-Decennium.” “Het geheim van mijn succes.” “Mijn levensfilosofie.” Ze verkopen als zoete broodjes.

Ma laat zich bijna elke dag horen. Hij speelt in een kungfu-film, treedt op tijdens een muziekfestival, geeft een min of meer perfecte imitatie van Michael Jackson weg. Hij is een Chinese held.
AFP Ma laat zich bijna elke dag horen. Hij speelt in een kungfu-film, treedt op tijdens een muziekfestival, geeft een min of meer perfecte imitatie van Michael Jackson weg. Hij is een Chinese held.

Vrijen

Die levensfilosofie verspreidt Ma ook te pas en te onpas tijdens allerlei mediaoptredens. Zo brak hij een tijdje geleden een lans voor 6 dagen na elkaar 6 keer vrijen. Maar misschien was dat een “rechtzetter” voor een uitspraak die kort voordien veel ophef had gemaakt: zijn 996-pleidooi voor de twaalfurige werkdag, zes dagen per week. “Daar word je gelukkig van.” Wanneer er die dagen zes keer moest gevreeën worden, vertelde hij er niet bij.

Wat ook niét in al die boekwerken te lezen valt, is het echte “geheim van zijn succes”. Ma heeft zich altijd goed weten aan te schurken tegen de échte Chinese macht. Zijn zakelijk succes volgde dezelfde curve als de politieke loopbaan van de huidige president Xi Jinping. Xi was tussen 2002 en 2007 partijsecretaris in Hangzhou, de thuisbasis van Ma. Toen de Chinese wonderondernemer in 2012 geld nodig had om aandeelhouder Yahoo! uit te kopen, deed hij dat met geld van twee fondsen. New Horizon van Winston Wen, zoon van de toenmalige premier Wen Jiabao en Boyu Capital waar de zoon van oud-president Jiang Zemin mee aan de touwtjes trekt. 

Forrest Gump

Dat de overheid het Chinese internet altijd goed heeft afgeschermd, heeft Ma het leven ook aanzienlijk makkelijker gemaakt. “Wat is daar mis mee? Het heeft mogelijk gemaakt dat Chinese bedrijven als het mijne groot geworden zijn”, zei hij daar ooit over. Op de website van Alibaba.com vergelijkt Ma zich met Forrest Gump. “Niet zo slim, maar een doorzetter. En een opportunist.”

Zelf is Ma altijd onbesproken gebleven. Hij is ook nog altijd getrouwd met het liefje dat hij op de universiteit leerde kennen en heeft nooit het appartement verkocht waar Alibaba begon. Verder is hij stichter van de Jack Ma Foundation, een filantropische organisatie met focus op het verbeteren van onderwijs, milieu en volksgezondheid. Door tal van donaties ontving hij vorig jaar nog de ‘Malcolm S. Forbes Lifetime Achievement Award’ . Hij staat ook in de lijst van ‘Asia’s Heroes of Philanthropy’.

Koning Filip was in 2015 op staatsbezoek in China. Hij ontmoette toen onder anderen president Xi Jinping en de Alibaba-miljardair. Een jaar later kwam die op bezoek op het paleis in Laken
BELGA Koning Filip was in 2015 op staatsbezoek in China. Hij ontmoette toen onder anderen president Xi Jinping en de Alibaba-miljardair. Een jaar later kwam die op bezoek op het paleis in Laken

Europese hub in Luik

Onze koning Filip en Ma ontmoeten elkaar in 2015 op het Economische Forum in Davos en bij een staatsbezoek van Filip aan China. Daar nodigt de zakenman de Belgische delegatie uit voor een voorstelling van Franco Dragone in een theaterzaal die hij bezit. Zoals gebruikelijk inviteert de koning Jack Ma daarop voor een audiëntie in ons land. Meer dan een beleefdheidsbezoekje is de ontmoeting vooral een warm welkom voor Alibaba. Het online platform richt zijn pijlen op de Benelux, als laatste stap in zijn Europese veroveringstocht.

Met een nieuwe handdruk met Jack Ma in januari 2017 verwelkomt de koning Alibaba Group officieel in ons Belgenlandje. De Chinese internetreus gaat 100 miljoen euro investeren in zijn eerste Europese hub in Luik. 

De speciale vlucht van de Jack Ma Foundation en Alibaba Foundation uit China met een eerste luik mondmaskers landde gisteren op de luchthaven in Luik.
BELGA_HANDOUT De speciale vlucht van de Jack Ma Foundation en Alibaba Foundation uit China met een eerste luik mondmaskers landde gisteren op de luchthaven in Luik.

Mondmaskers

En nu is Jack Ma dus mee redder van dienst in de coronacrisis, met de schenking van een half miljoen mondmaskers en 30.000 testkits aan ons land. Hij kondigde eerder ook aan dat de Alibaba Foundation en de Jack Ma Foundation 500.000 testkits zullen doneren aan de VS. Eerder deden de stichtingen al gelijkaardige giften aan Japan, Zuid-Korea, Italië, Iran en Spanje.

Een luik van 300.000 mondmaskers kwam gisteren aan in Luik, het tweede deel volgt later deze week. “Ik wil Jack Ma en Alibaba oprecht bedanken om België te ondersteunen in de strijd tegen Covid-19", reageert minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld). De schenking van materiaal komt er volgens het kabinet mede dankzij de persoonlijke tussenkomst van de koning en met de steun van het Waalse export- en investeringsagentschap Awex.

BELGA_HANDOUT



9 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Freddy De Vos

    En over al die kinderslavernij zal men zwijgen zeker? Wij zitten hier te zagen over corona, maar over de slavenarbeid achter dit soort bedrijven zwijgt men als een graf, want het brengt hun miljarden op.

  • magda de munck

    Jack Ma is ook niet van gisteren, waar ligt zijn afzetmarkt? In Europa, De VS, die denkt al aan morgen.

  • Ronald Van Beneden

    Het valt niet op. Hij heeft zeker iets nodig van de federale regering. Een man die werkloosheid brengt in eigen land zal nu zeker met open armen ontvangen worden.

  • Filip Francois

    Dank God voor onze Chinese vrienden! ow wacht is effe, het virus is afkomstig uit hun lab, hun economie is zelfs gaan groeien nu terwijl de rest van de wereld ten gronde gaat... hmmmm

  • Roger Verstreepen

    Bedankt er zijn nog zeer goede mensen gespekt hiervoor