Werken maakt gelukkig, veel verdienen niet (per se)

Pexels
Hoe essentieel is een goede baan voor een vervullend en succesvol leven? Gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent) onderzocht het eerder dit jaar in het kader van zijn Nationale Geluksonderzoek. Dat levert alvast enkele opmerkelijke vaststellingen op. Zo zijn de mensen met de hoogste inkomens niet noodzakelijk ook het meest tevreden. En zijn werkenden doorgaans wel veel gelukkiger dan werkzoekenden, inactieven en langdurig zieken.

Professor Lieven Annemans is sinds 2017 titularis van de NN leerstoel “Perspectieven op een gezond en gelukkig leven”. De voorbije jaren voerde hij met de steun van levensverzekeraar NN en in samenwerking met hr-dienstverlener Securex een grootschalig wetenschappelijk onderzoek naar de mate waarin geld, werk en sociale relaties mee ons geluk bepalen. Zo wil hij tot een reeks van beleidsaanbevelingen komen die meer Belgen een fijner leven kunnen bezorgen.

Tip: Opgebrand? Lusteloos? Download onze gids ‘Eerste hulp bij burn-out’

70% wil meer verdienen

In totaal namen 3.770 mensen deel aan de studie. 77 procent van hen behoort tot de actieve bevolking. Weinig verrassend is alvast dat ons inkomen een belangrijke stempel drukt op ons geluk. Onze gemiddelde levenstevredenheid stijgt naarmate er een hoger bedrag op onze rekening komt. En voor de meesten van ons zou dat gerust nog wat meer mogen zijn. “De gemiddelde Belg geeft zijn financiële status een magere 6 op 10", verduidelijkt professor Annemans. “Liefst 7 op de 10 verlangen onomwonden naar een hoger inkomen. Maar, vanaf een bepaald niveau begint ons financiële welbehagen merkwaardig genoeg te stagneren. Ons geluk bereikt een piek bij een inkomen van € 4000 à € 4500, vanaf dan daalt het zelfs weer lichtjes. Er is dus een duidelijke bovengrens aan de positieve effecten van materiële welstand.”

Tip: Weet jij wat je zou kunnen verdienen? Ontdek het via het Salariskompas.

Lieven Annemans heeft daar een duidelijke verklaring voor: “Ons inkomen dient in de eerste plaats om in onze basisbehoeften te voorzien. Dat kunnen fysieke, psychologische of sociale noden zijn. Eenmaal die voorwaarden vervuld zijn, treedt een zekere verzadiging op. Meer geld maakt je niet noodzakelijk nog veel gelukkiger. Ergens is dat logisch: de tevredenheid die we uit materiële zaken puren, is sowieso altijd van korte duur. Denk maar aan het geluksgevoel dat mensen ervaren als ze bijvoorbeeld een dure wagen kopen: dat vervaagt zeer snel. Vaak doet men trouwens net dergelijke aankopen om een gebrek aan echt geluk te compenseren. Daarom pleit ik ervoor om naar Scandinavisch voorbeeld ons economisch systeem te herdenken en de inkomsten beter te verdelen. Het is namelijk absoluut geen toeval dat dat net de gelukkigste landen ter wereld zijn.”

Wie schuldloos door het leven gaat, aan pensioensparen doet of een levensverzekering heeft, heeft algemeen 17 procent meer kans om gelukkig te zijn. “Financiële gemoedsrust is een stabiliserende factor”, verklaart Lieven Annemans. “Wie zich zorgen maakt over de stand van zijn bankrekening – ongeacht het niveau van zijn inkomen – ziet zijn kansen op geluk met liefst 46 procent dalen. En dat zijn er in de praktijk nogal wat: bijna de helft van de Belgen ging een lening of hypotheek aan om bijvoorbeeld een woning, een auto of verbouwingen te kunnen financieren. 13 procent van ons heeft daarnaast ook nog andere schulden.”

Lees ookVeel millennials kampen met burn-out, maar waarom?

Job weegt niet voor iedereen even zwaar door

Maar werken is natuurlijk meer dan gewoon geld verdienen. Gemiddeld genomen draagt onze job voor bijna een vijfde (18%) bij tot ons geluk. Al zijn er onderling wel heel grote verschillen. Een zelfstandige die voluit zijn ding kan doen, ziet zijn geluksbehoefte meteen al voor 32 procent ingevuld. Helaas is het omgekeerde ook waar: loopt zijn zaak voor geen meter of bezorgt het werk hem veel problemen en stress, dan zal hij het heel moeilijk hebben om oprecht gelukkig te zijn. Bij ambtenaren is de impact van het beroepsleven op het geluk met amper 9 procent ruim driemaal kleiner. Bedienden (19,8%) en arbeiders (13,9%) zitten daar zowat tussenin. “Dat is allemaal heel significant”, zo vindt professor Annemans. “Je moet weten dat 30 tot 50 procent van ons geluk sowieso al door genetische factoren wordt bepaald. Als een goeie job volstaat om daar nog eens 20 procent bovenop te doen, mogen we gerust spreken van een levensbepalend element. 43 procent van de werkende Belgen geeft zijn job trouwens een score van minstens 8 op 10. Daar staat tegenover dat iets minder dan een kwart (23%) zijn werk hooguit een 5 waard vindt.”

Heidi Verlinden, HR Research Expert bij Securex, benadrukt het belang van tevredenheid op het werk: “Onderzoek toont aan dat gelukkigere werknemers een positief effect hebben op de bedrijfsresultaten. De mensen presteren beter, de klanten zijn enthousiaster en de winstmarges nemen toe. Werkgeluk kan ook bijdragen tot een lager verloop en minder frequente en minder lange afwezigheden door ziekte. Concreet zorgt elke 1 procent stijging in werknemerstevredenheid voor 1,5 procent stijging in klantentevredenheid. En tot slot blijven blije werknemers ruim 5 jaar langer werken dan hun minder gelukkige collega’s.”

Ik werk, dus ik besta

Dat er een sterke correlatie bestaat tussen werken en geluk blijkt eveneens uit de vaststelling dat werkzoekenden en langdurig zieken duidelijk grotere kopzorgen hebben dan werknemers en zelfstandigen. Waar werkende Belgen hun leven gemiddeld een 6,6 op 10 geven, blijven de niet-werkenden steken op hooguit 4,9. Lieven Annemans: ‘Een goede job is een bron van erkenning, waardering en zelfrealisatie. Hij biedt ons naast een inkomen tevens een zinvolle invulling van ons bestaan.”

Dat beaamt ook Fons Leroy, tot voor kort gedelegeerd bestuurder van VDAB: “Het is bewezen dat iemand die werkt meer zelfvertrouwen heeft, zich nuttiger voelt en beter in zijn vel zit. Daarom zet VDAB tegenwoordig actiever in op types werkzoekenden die tot nu toe vaak uit de boot vielen: langdurig zieken, herintreders, vrouwen met een migratieachtergrond en ongekwalificeerde jongeren. Door mensen de kans te geven om hun talenten op de werkvloer te ontwikkelen creëer je gelukkige medewerkers. Dat kan je bedrijf alleen maar ten goede komen.”

ABC van het werkgeluk

Maar wat zijn nu de factoren die het meest bijdragen tot een gelukkige beroepssituatie? Het ABC van het werkgeluk blijkt letterlijk uit de volgende top drie te bestaan: autonomie, betrokkenheid en competentie. Lieven Annemans: “Wie op die drie elementen goed scoort, verhoogt zijn jobtevredenheid met 1,44 punten op een schaal van 10. Autonomie staat voor de mate waarin je betrokken wordt bij beslissingen over de inhoud van de job en ook zelf keuzes kan maken. Slechts 55,5 procent van de werkende Belgen is wat dat betreft tevreden over zijn arbeidssituatie. Betrokkenheid impliceert dat je je aanvaard voelt door je collega’s en leidinggevenden en je geen afstandelijkheid ervaart. 56,1 procent van ons geeft zichzelf daarvoor een goede score. En competentie houdt in dat je jezelf bekwaam en zelfzeker voelt in wat je doet. Hier antwoordt 69,4 procent van de Belgen bevestigend. Andere elementen zijn dan weer uitermate nefast voor ons werkgeluk. Zo geeft liefst 35 procent van de werkende Belgen aan vaak tot altijd stress te ondervinden. Eenzaamheid op het werk - het tegenovergestelde van betrokkenheid - blijkt 15 procent van ons lelijk parten te spelen. Zij zien hun werkgeluk op slag met 1,02 punten naar beneden gaan. Liefst een vijfde (21%) van de Belgen geeft dan weer aan vaak tot altijd op het werk een masker te moeten dragen en dus zichzelf niet te kunnen zijn.”

Welke conclusies trekt professor Annemans nu zelf uit zijn onderzoek naar ons professionele geluk? “Deze resultaten tonen aan dat er nog veel ruimte voor verbetering is”, besluit hij. “Werkgevers kunnen wel degelijk een verschil maken. Ik moedig hen dan ook aan om met specialisten terzake na te gaan hoe ze het geluk van hun medewerkers verder kunnen opkrikken. En uiteraard zijn blije medewerkers productiever. Investeringen in geluk op het werk verdien je sowieso terug.”

Goede werkgevers maken het verschil

Heidi Verlinden van Securex bevestigt dat organisaties heel wat kunnen doen om de tevredenheid en het algemene geluk van hun werknemers te bevorderen: “Werkgevers kunnen de autonomie van hun mensen verhogen door de controle af te bouwen. Ook initiatieven die de werk-privébalans vergroten of de zinvolheid van taken benadrukken, kunnen helpen. Verbondenheid creëer je door veeleer voor collectieve dan voor individuele doelstellingen te gaan, door transparant te communiceren, door je empathisch op te stellen en echt naar de mensen te luisteren en door actief te investeren in maatschappelijk verantwoord ondernemen.”

Voor geluksexperte Isabelle Hoebrechts, gedelegeerd bestuurder van hr-specialist 361°, is het dan weer cruciaal om rekening te houden met de individuele behoeftes van medewerkers: “We moeten op het werk in de eerste plaats onszelf kunnen zijn. Dat maakt dat een werkgever voor iedereen apart moet nagaan wat die persoon nodig heeft om optimaal te kunnen functioneren. Tot slot heeft elk bedrijf zeker en vast baat bij de komst van een Chief Enthusiasm Officer. Om goed werk te kunnen leveren, moet er absoluut ook plezier worden gemaakt.”

Tip: Geen enkele aandoening kreeg de voorbije jaren zo veel aandacht als burn-out. In onze gids ‘eerste hulp bij burn-out’ leggen we uit wat je moet doen als het jou overkomt. 

Lees ook:

5 redenen waarom je wél regelmatig van job moet veranderen

Onderzoek Stijn Baert (UGent) en vacature.com: deze drempels ervaren 50-plussers op de arbeidsmarkt

Pas afgestudeerd? Hier verdien je het meest

Bronvacature.com.




53 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Rene Dannau

    je bent gelukkig op je werk en je brievenbus zit vol aanmaningen om van alles en nog wat te betalen.

  • Yvan Lindekens

    Misschien was de conclusie een andere geweest, als Annemans zijn onderzoek gedaan had in samenwerking met de vakbonden? Dat is dat wel gekende probleempje met economen en hun "wetenschappelijk" onderzoek: het blijkt vaker dan het toeval gebiedt, de door de sponsor gewenste conclusie af te leveren. Economie verhoudt zich sowieso al tot wetenschap zoals astrologie dat doet en types als Annemans brengen daar niet bepaald verbetering in.

  • Yvan Lindekens

    Na jaren gezeur op het werk werd eindelijk een consultant-ergonoom ingeschakeld om de talloze klachten rond enkele werkposten te onderzoeken. Hij liep er 5 min rond en concludeerde al erg snel, dat de werkposten vanuit ergonomisch standpunt aanvaardbaar waren. De klachten waren allicht te wijten aan de werknemers, die onvoldoende variatie aanbrachten in de voor het werk noodzakelijke bewegingen. Ziedaar gezondheid, een bepalende factor van "geluk", bekeken vanuit werkgeversperspectief.

  • johan vermeire

    Grotere zever dan dit heb ik maar zelden gelezen.

  • DONALD BORREMANS

    maw vergeet die opslag !