Vlaming schoolt veel te weinig bij: dit zijn mogelijke oplossingen

Shutterstock
Vlaanderen doet het echt niet goed als het op bijscholen aankomt. Slechts 8,7% van de Vlaamse werknemers geeft aan af en toe bij te scholen. Dat ligt ver onder de 15% die de Vlaamse regering vooropstelde in haar Pact2020. Bovendien halen we zo ook het Europese gemiddelde van 11,1% niet. Hoe komt het dat er in Vlaanderen amper bijgeschoold wordt? En hoe kunnen we levenslang leren stimuleren? 

Bijscholen niet ingeburgerd in Vlaanderen

Levenslang leren is een concept dat in Vlaanderen allerminst is ingeburgerd. Heel wat Vlamingen zien bijscholingen of avondonderwijs vooral als een optie voor wie geen diploma heeft of voor wie aan een carrièreswitch denkt. Nochtans zijn aanpassingsvermogen en leerbereidheid dé skills die in de toekomst van tel zullen zijn. De digitalisering zal immers leiden tot een nieuwe manier van werken en een nood aan nieuwe profielen, waarbij digitale kennis, communicatievaardigheden en een oplossingsgerichte attitude essentieel zullen zijn.

Uit onderzoek blijkt dat vooral laaggeschoolden niet staan te springen om opleidingen te volgen. Een mogelijke verklaring is dat zij vaker dan hooggeschoolden een moeilijk schoolparcours achter de rug hebben. De motivatie om terug op de schoolbanken te gaan zitten, ontbreekt dan ook vaak. Een zogenaamde kenniswerker staat soms meer open voor de mogelijkheden om bij te leren, op het werk of daarbuiten.

Levenslang leren stimuleren, hoe doe je dat?

Aanmoediging vanuit de overheid

De Vlaamse overheid beseft heel goed dat bijscholen de enige manier is om een antwoord te bieden op de veranderende arbeidsmarkt. Daarom voorziet ze in enkele opleidingsincentives. Via het Vlaams Opleidingsverlof kunnen werknemers uit de privésector onder bepaalde voorwaarden een opleiding volgen met behoud van loon. Wie ervoor kiest om tijdskrediet te nemen om een opleiding te volgen, kan recht hebben op de aanmoedigingspremie ‘opleidingskrediet’, bovenop de premie van de RVA. Met opleidingscheques, tot slot, kan je (een deel van) de kosten van een opleiding betalen.

Werknemers aan zet

De incentives die de overheid aanbiedt, blijken wel niet voldoende om de bijscholingsbereidheid op te krikken. Experts pleiten daarom voor nieuwe systemen, bijvoorbeeld het systeem waarbij je als werknemer een bepaald budget en bepaalde tijd ter beschikking krijgt, in te vullen met opleidingen naar keuze. Werknemers zelf de regie geven over hun ontwikkeling, zou de leerbereidheid moeten verhogen. Zeker als je rekening houdt met de opkomende trend van online leren, kan je als werknemer op die manier gemakkelijk een gepersonaliseerd opleidingstraject uitstippelen, volledig op maat. Het evaluatie- of functioneringsgesprek zijn vaak ideale momenten om je wensen op niveau van opleiding kenbaar te maken.

Daarnaast blijkt dat in landen waar sterk wordt ingezet op duaal leren, levenslang leren net wél populair is. Het principe van bij te leren op de werkvloer, naast theoretische lessen, trekt heel wat mensen aan die wat terughoudender zijn als het op bijscholen aankomt.

Mentaliteitsverandering bij werkgevers

Het zijn niet enkel de werknemers die gestimuleerd moeten worden als het op bijscholen aankomt. Ook de werkgevers kunnen een duwtje in de goede richting gebruiken. Uit onderzoek blijkt immers dat niet alle werkgevers happig zijn om te investeren in opleidingen voor het personeel. Het tijdsgebrek en de kostprijs, ook door de minder gewerkte uren, wegen vooral bij kmo’s zwaar door. Daarnaast vrezen sommige bedrijfsleiders dat het personeelslid, eens opgeleid, het bedrijf zal verlaten, waardoor de inspanningen het bedrijf niet ten goede komen. Ook de opleiding van oudere werknemers wordt door bedrijfsleiders niet altijd als nuttig gezien. Tip: Op trefwoord ‘opleiding’ een job search doen, kan helpen om werkgevers te vinden die wél aandacht besteden aan interne opleidingen. 

Lange termijn

Er is dus nog wel wat werk aan de winkel om langs werkgeverszijde een mentaliteitsverandering te stimuleren. Online opleidingen, die kunnen gevolgd worden wanneer het past, en zonder dat het personeel zich hoeft te verplaatsen, kunnen de bezorgdheden van werkgevers al gedeeltelijk wegnemen. Daarnaast is het belangrijk dat bedrijfsleiders op lange termijn denken. Opleidingen kosten wel wat en nemen tijd in beslag, maar komen op lange termijn het bedrijf ten goede. Een werknemer leert niet alleen bij, hij of zij voelt zich door de mogelijkheid van bijscholing ook gewaardeerd en gemotiveerd. De kans dat een werknemer het bedrijf zal verlaten, vermindert dus net door in te zetten op zijn of haar ontwikkeling.

Tip: Wie een opleiding volgt, heeft niet alleen tijd nodig om de lessen te kunnen volgen, maar ook om examens af te leggen en te studeren. Daarom is er educatief verlof. Maar wat is dit juist en wanneer kan je dit opnemen? Kom er alles over te weten in het dossier opleidingen.

Lees meer bij Jobat.be:

Waarom je elke week vijf uur moet leren

Coderen is dé jobskill van 2020

5 gouden omscholingsregels

Bronjobat.be.