"Er is geen bloedverwantschap vereist om mantelzorg te verstrekken": dit moet je weten over zorgverlof

Verlof voor mantelzorg behoort sinds twee jaar tot de categorie thematische verloven. “Het verlof voor mantelzorg kan je gebruiken om de mantelzorg op te nemen voor een gezins- of familielid, buur, vriend of kennis. Er is geen bloedverwantschap vereist om mantelzorg te verstrekken. Dat is wel het geval bij andere vormen van thematisch verlof, zoals ouderschapsverlof”, weet Elien De Clercq.

Verlof als mantelzorger opnemen? Lees hier meer over de voorwaarden.

Een voltijdse werknemer die als mantelzorger optreedt, kan zijn arbeidsprestaties tijdelijk volledig of deeltijds – halftijds of met een vijfde – onderbreken. Deeltijdse werknemers kunnen hun prestaties enkel volledig schorsen. Om een beroep te kunnen doen op het verlof gelden enkele voorwaarden. “Ten eerste moet je een erkenning als mantelzorger hebben. Die wordt verleend door het ziekenfonds, op basis van een verklaring op eer door de mantelzorger én de zorgbehoevende. Het ziekenfonds beoordeelt of je in aanmerking komt. Zo moet je minstens 50 uur per maand en 600 uur per jaar hulp verlenen aan de persoon die zorg nodig heeft”, zegt De Clercq.

Op basis van die erkenning kan je als werknemer een aanvraag doen bij je werkgever om mantelzorgverlof op te nemen. “Die aanvraag moet schriftelijk en ten laatste zeven kalenderdagen op voorhand gebeuren”, weet De Clercq. “Verlof voor mantelzorg is een recht. Je werkgever kan het niet weigeren en kan je ook niet ontslaan vanwege je vraag naar zorgverlof. Die ontslagbescherming geldt vanaf de schriftelijke aanvraag tot drie maanden na het einde van de verlofperiode. Hij kan je wel ontslaan vanwege dringende redenen of een reden die losstaat van het mantelzorgverlof.”

C4 gekregen? Deze praktische gids bundelt al je rechten en plichten bij ontslag.

De werknemer die mantelzorgverlof opneemt, kan een uitkeringsaanvraag doen bij de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). De voorwaarden en barema’s volgen die van het verlof voor medische bijstand. “Het bedrag van de uitkering is afhankelijk van de mate van arbeidsonderbreking en de persoonlijke situatie van de werknemer, zoals leeftijd en woonsituatie”, schetst De Clercq. “Het is wel belangrijk dat je als werknemer de juiste vorm van onderbreking kiest, afhankelijk van de nood van de zorgbehoevende. Maak die keuze bewust”, tipt ze.

Bij een volledige schorsing van de prestaties krijg je als mantelzorger een krediet van drie maanden per zorgbehoevende persoon, op te splitsen in periodes van één maand of een veelvoud daarvan, én maximaal zes maanden over de volledige beroepsloopbaan. In geval van vermindering met de helft en een vijfde duurt het verlof zes maanden per zorgbehoevende persoon, opsplitsbaar in periodes van twee maanden of een veelvoud daarvan, met een maximum van twaalf maanden over de volledige beroepsloopbaan.

“Wanneer de zorgsituatie wijzigt, moet je als werknemer de werkgever en de RVA inlichten”, vult De Clercq nog aan. “Stel dat de zorgbehoevende overlijdt of opgenomen wordt in een woonzorgcentrum of instelling, dan is het zorgverlof niet meer nodig. In dat geval moet je de werkgever inlichten, zodat het verlof kan worden stopgezet. Als je onterecht zorgverlof opneemt, kan de RVA uitkeringen terugvorderen”, zegt De Clercq.

Later dit jaar zou er nog meer mogelijk moeten worden op het vlak van zorgverlof, weet De Clercq nog. “Voor 2 augustus moet de Belgische overheid een Europese richtlijn omzetten in het kader van de work-lifebalans”, zegt ze. “Die regelgeving wil een aantal minimumregels opleggen in Europese lidstaten, rond onder meer ouderschapsverlof, geboorteverlof én zorgverlof. Op basis van de eerste ontwerpteksten blijkt dat er bijkomend zorgverlof zal worden ingevoerd van vijf dagen per jaar per werknemer, met behoud van loon, om voor een familie- of gezinslid te zorgen. Bovendien zullen werknemers met mantelzorgverlof de mogelijkheid krijgen om een flexibelere arbeidsregeling te vragen aan hun werkgever.”

Wanneer heb je recht op een aanmoedigingspremie? Bekijk hier de regels.

Lees ook op Jobat:

Een flexi-job tijdens je loopbaanonderbreking? Dit zijn de voorwaarden

Waarom neemt bediende dubbel zoveel tijdskrediet als arbeider?

Flexibel(er) werken: 9 juridische mogelijkheden