Exclusief voor abonnees

Spelregels vervangingsinkomen voor zelfstandigen veranderen: wie komt nog in aanmerking?

Bertel Cousaert (Liantis)
Shutterstock Bertel Cousaert (Liantis)
Vanaf 1 september gelden nieuwe regels voor het corona-overbruggingsrecht, het vervangingsinkomen voor zelfstandigen die getroffen zijn door de coronacrisis. “Dat zal vooral voelbaar zijn bij bedrijven die tijdens de lockdown niet verplicht waren te sluiten maar wel hun inkomsten fel zagen verminderen”, zegt expert Bertel Cousaert van Liantis. Hij vertelt hoeveel de steun bedraagt en wie er recht op heeft.

Hoe werkt het systeem van het corona-overbruggingsrecht? En wat is het overbruggingsrecht bij heropstart?

Om gebruik te kunnen maken van het corona-overbruggingsrecht voor de maanden maart, april en mei moest je als zelfstandige de deuren sluiten tot 3 mei. Zelfstandigen die daarna nog altijd verplicht of gedwongen gesloten waren, konden ook in de maanden nadien een beroep doen op de uitkering. Zelfstandigen die na 3 mei mochten heropstarten, kunnen sinds juni gebruikmaken van het overbruggingsrecht bij heropstart of de relance-uitkering.

“Maar vanaf 1 september volstaat het niet meer om jouw zaak zeven dagen per maand te sluiten om in aanmerking te komen voor het corona-overbruggingsrecht”, zegt Bertel Cousaert, expert-adviseur bij sociaal ondernemingsloket Liantis. “Het corona-overbruggingsrecht is wel verlengd tot 31 december, het overbruggingsrecht bij heropstart tot 31 oktober.

Taxibedrijven bleven actief als essentiële dienst tijdens de lockdown. Zij hebben nu geen recht meer op die uitkering, terwijl ook zij met een flink omzetverlies worden geconfronteerd

Bertel Cousaert, expert-adviseur bij Liantis

Wie komt in aanmerking voor het corona-overbruggingsrecht na 1 september?

“Zelfstandigen die hun zaak nog altijd volledig of gedeeltelijk verplicht moeten sluiten, of die de zelfstandige activiteit moeten onderbreken, kunnen nog altijd een beroep doen op het overbruggingsrecht tot het einde van het jaar. Het sociaal ondernemingsfonds controleert dan de inschrijving in de kruispuntbank van ondernemingen.” Ook als je eenzelfde activiteit uitoefent in verschillende ondernemingen, dan moet de zelfstandige activiteit in alle ondernemingen onderbroken zijn door het coronavirus.

Zelfstandigen die op eigen initiatief zeven dag per maand sluiten, kunnen nog tot eind augustus een beroep doen op de uitkering. Zij moeten met objectieve bewijzen kunnen aantonen dat er een verband is met de coronacrisis: een aanzienlijke daling van inkomsten of van reserveringen bewijzen, of een stijging van het aantal annuleringen laten zien. “Daar wringt het schoentje, want bijvoorbeeld taxibedrijven bleven actief als essentiële dienst tijdens de lockdown. Zij hebben nu geen recht meer op die uitkering, terwijl ook zij met een flink omzetverlies worden geconfronteerd.”

Je kan niet tegelijk het corona-overbruggingsrecht én het overbruggingsrecht bij heropstart ontvangen

Bertel Cousaert, expert-adviseur bij Liantis

Wie kan nog eens overbruggingsrecht bij heropstart krijgen?

Het overbruggingsrecht ter ondersteuning van de heropstart is een uitkering die wordt toegekend aan zelfstandigen die tijdens de eerste fase van de coronacrisis verplicht werden om hun activiteiten stop te zetten, en die na 3 mei de zelfstandige activiteiten konden hernemen. Om er recht op te hebben, hoeft de zaak niet gesloten te blijven.

“Het is gericht op onder meer de horeca en kappers. Zij moeten wel kunnen aantonen dat de activiteit in het tweede kwartaal van 2020 zorgt voor een omzetverlies of vermindering van bestellingen met minstens tien procent in vergelijking met het tweede kwartaal van vorig jaar. Daarvoor moet je een verklaring indienen en moet je met objectieve elementen aantonen dat je wel degelijk leed onder de coronacrisis.”

Kan ik de twee samenvoegen?

“Neen, je kan niet tegelijk het corona-overbruggingsrecht én het overbruggingsrecht bij heropstart ontvangen. Wie verplicht gesloten was tot 3 mei kwam in de maanden maart, april en mei in aanmerking voor het corona-overbruggingsrecht. Startte je de zaak op en kon je aantonen dat er een duidelijk omzetverlies was, dan kon je vanaf juni een beroep doen op het overbruggingsrecht bij heropstart. Die is tegelijk combineerbaar met de eenmalige coronahinderpremie van 4.000 euro en de compensatiepremie van 3.000 euro.”

Hoeveel bedraagt de steun?

“Het vervangingsinkomen voor zowel het corona-overbruggingsrecht als het overbruggingsrecht ter ondersteuning van de heropstart bedraagt 1.291,69 euro (645,85 euro voor gedeeltelijke uitkering) voor alleenstaanden. Voor zelfstandigen met personen ten laste bedraagt dat 1.614,10 euro (807,05 euro voor gedeeltelijke uitkering).”

Wordt de uitkering belast?

Op de bedragen van het corona-overbruggingsrecht werd geen bedrijfsvoorheffing ingehouden, dus die bedragen zijn bruto. De fiscale berekening verloopt via de belastingaangifte. De FOD Financiën verstuurde wel een omzendbrief voor het corona-overbruggingsrecht waaruit blijkt dat voor een zelfstandige met winsten het overbruggingsrecht voor 16,5 procent belast wordt. De meewerkende partner betaalt geen belastingen op het overbruggingsrecht.

“De uitkering zou dus, anders dan bij het gewone overbruggingsrecht, bij de berekeningsbasis van de sociale bijdragen terechtkomen. Maar daar is momenteel nog onduidelijkheid over. Voor het overbruggingsrecht bij heropstart werd (nog) geen omzendbrief verstuurd, dus ook hier is nog niet duidelijk hoe de uitkering belast wordt.”

Hoe vraag ik de uitkering aan?

“Het corona-overbruggingsrecht en het overbruggingsrecht bij heropstart van de activiteit vraag je aan bij jouw sociaal verzekeringsfonds, dat een aanvraagformulier ter beschikking stelt. In geval van toekenning keert men het overbruggingsrecht voor de afgelopen maand in het begin van de volgende maand aan jou uit.”

Wat bij een faillissement?

Wie zijn activiteit moet stopzetten door een persoonlijk faillissement of door het faillissement van de vennootschap, kan een beroep doen op het gewone overbruggingsrecht. Daar zijn wel voorwaarden aan verbonden die niet gelden voor het corona-overbruggingsrecht of het overbruggingsrecht bij heropstart:
- Je moet minstens een jaar in hoofdberoep of als meewerkend partner bij een sociaal verzekeringsfonds aangesloten zijn en je moet de afgelopen vier jaar minstens vier keer een kwartaalbijdrage hebben betaald.
- Je mag geen recht hebben op een ander vervangingsinkomen.

In totaal kan je slechts 12 maanden gebruikmaken van dit overbruggingsrecht. Die maanden tellen niet mee als je recht hebt op het corona-overbruggingsrecht of overbruggingsrecht bij heropstart.

Lees ook:

Banken bereiden zich voor op coronagolf aan wanbetalingen: “Tegen het jaareinde komen de echte problemen boven” (+)

Nu al bedrijven overkop in voorspelde golf van faillissementen: drie ondernemers getuigen (+)

Bedrijfsexperts voorspellen ongezien aantal faillissementen door corona: “70% meer bedrijven zal over de kop gaan” (+)