Oeso zet tax shift opnieuw op politieke agenda

Premier Charles Michel en Oeso-topman Angel Gurria.
BELGA Premier Charles Michel en Oeso-topman Angel Gurria.
De Belgische economische motor is weer aangeslagen en de daling van de competitiviteit tegenover het buitenland is ook wat afgeremd. Maar dit prille herstel is fragiel, en de werkloosheid blijft erg hoog. Het overheidstekort is verminderd, maar de staatsschuld blijft torenhoog. Met die woorden slaat en zalft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) ons land in zijn jongste rapport. Tegelijkertijd doet het land aanbevelingen voor een tax shift.

Het Oeso-rapport over België 2015 bevat een reeks opmerkelijke aanbevelingen, zoals een - erg actueel - pleidooi voor een vermogensbelasting en voor milieutaksen zoals een verkeersbelasting in de centra van grootsteden, een 'congestion tax' zoals in Londen. Want de Oeso ziet meer heel in belastingen op de consumptie en in milieuheffingen dan in lasten op arbeid. Het Oeso-rapport is vandaag aan premier Charles Michel overhandigd door Oeso-topman Angel Gurria.

Hervormingen nodig

De Oeso, een denktank van 34 landen die hun sociaal en economisch beleid trachten coördineren, vindt dat ons land nogal wat hervormingen kan gebruiken. De schatkist zou best wat minder eenzijdig afhankelijk worden van sociale bijdragen en inkomstenbelastingen en meer inzetten op belastingen met een positief effect op de werkgelegenheid, zoals taksen op verbruik en milieuheffingen, vindt de Oeso.

"De inkomensbelasting en de sociale bijdragen die van het loon afgaan, scheren ongeziene toppen in België", heet het. Dat maakt arbeid duur voor de bedrijven en het zet een zware domper op jobcreatie, en dat is zeer slecht voor mensen in de laagste looncategorieën. Lagere lasten op de arbeid zijn het logische antwoord. En die lastenverlaging moet gecompenseerd worden door hogere verbruiksbelastingen, milieuheffingen en belastingen op het vermogen en de vermogenswinst.

De organisatie snijdt ook de uiterst actuele kwestie aan over een verhoging van de belasting op kapitaal, en ze pleit voor een verhoging van de pensioenleeftijd om de schulden te kunnen afbetalen. Hogere taksen op energie, minder subsidie voor het pendelverkeer en ontmoediging van de auto in steden door een rekeningrijden, staan ook op het aanbevelingenlijstje. "Omdat de economische omgeving voor België gunstiger is dan voor sommige andere Europese landen, kan België, mits nog een redelijk inspanning te leveren, tot de beste leerlingen van de klas gaan horen", aldus Oeso-topman Gurria.

Wat de werkloosheid betreft, hamert de Oeso erop dat de bevolking van vreemde origine - inmiddels goed voor een vijfde van de arbeidskrachten - te weinig kansen krijgt op de arbeidsmarkt. De migranten blijven oververtegenwoordigd bij de laaggeschoolden en ondervertegenwoordigd bij de hooggeschoolden. En dat geldt ook voor hun nakomelingen. De Oeso vindt dat - naast meer diversiteit op de werkvloer in de bedrijven - vooral het onderwijs op dat vlak veel kan verhelpen: beter lerarenopleidingen en meer ervaren leraren in de scholen met kwetsbare groepen bijvoorbeeld. En meer kansen voor jongeren om op de werkvloer een vak te leren, plus maatregelen om schooluitval en zittenblijven tegen te gaan. En dat alles kaderend in een degelijk integratiebeleid. Er is nog veel werk aan de winkel op dat vlak.

Omdat de economische omgeving voor België gunstiger is dan voor sommige andere Europese landen, kan België, mits nog een redelijk inspanning te leveren, tot de beste leerlingen van de klas gaan horen

OESO

Overwaardering vastgoed

Ook inzake huisvesting zijn het de meest kwetsbare groepen die in ons land in de kou blijven, vindt de Oeso. Veel Belgen zijn eigenaar van een woning, vooral dankzij een fiscaal beleid dat huisbezit aanmoedigt, en de laatste tien jaar zijn de vastgoedprijzen zo gaan stijgen dat er van een heuse overwaardering sprake is. Maar de Belgische socialehuisvestingsmarkt is dan weer erg beperkt, met lange wachtlijsten en huurders die almaar grotere happen van hun budget voor de huur moeten reserveren. Daarom pleit de Oeso voor meer subsidies, zowel voor mindervermogende huurders als voor sociale huisvestingsmaatschappijen.

Wat stedelijke ontwikkeling betreft, pleit de Oeso voor inbreiding en hoge heffingen op leegstaand. Door de hoge transactiekosten bij de verkoop van vastgoed, is er weinig mobiliteit op woonvlak, signaleert de Oeso nog, en daardoor ontbreekt er flexibiliteit op de arbeidsmarkt, zijn er lange files en is er meer uitstoot van broeikasgassen door het massale pendelverkeer. In verband met de lage rentes van de laatste tijd werpt de Oeso de vraag op, of dit geen goede gelegenheid is om in te grijpen op de fiscale aftrekbaarheid van hypotheekleningen.

BELGA

"Inkomensongelijkheid relatief laag"

Angel Gurria had wel positieve woorden over voor de inkomensongelijkheid in ons land. "In vergelijking met de andere Oeso-landen is de inkomensongelijkheid in België wel relatief laag gebleven ondanks de economische crisis die we beleefd hebben en beleven, en die de ergste crisis 'in our lifetime' is geweest."

Het welvaartspeil is niet te erg aangetast door de economische stormen van de laatste zeven magere jaren. "België de crisis goed gemanaged heeft en daardoor de problemen beter heeft doorstaan."