Exclusief voor abonnees

Geldexpert Geert Noels legt uit waarom sommige oplossingen spaarders hard zullen treffen: “Coronacrisis raakt vooral hardwerkende Vlaming”

Shutterstock
Vlamingen staan bekend als grote spaarders: ze leggen een potje aan om hun toekomst te garanderen. Maar wat als een crisis roet in het eten komt gooien en de staat zichzelf in de schulden werkt? Onze beurs- en beleggingsspecialist Geert Noels legt samen met zijn team van experten uit hoe de vork in de steel zit en waarschuwt in een opiniestuk dat de hardwerkende Vlaming zich niet mag laten kisten.

Er is al veel gesproken over de kwalijke gevolgen van het coronavirus op alle menselijke organen. Maar het is minder geweten dat corona ook een dodelijke impact heeft op mieren. U zal zich afvragen waarom dit plots een zorg zou moeten zijn. Wel omdat er veel kans bestaat dat u ook een “mier” bent. In de fabel van Jean de La Fontaine is dat de metafoor voor de hardwerkende man/vrouw. Vlamingen zijn allemaal overwegend mieren. Niet dat het beter of slechter is dan de krekels, het is vooral een maatschappelijke keuze. De werkethiek van de Vlaming zorgt voor een hoge welvaart, die ons in staat stelt om een topgezondheidszorg te financieren, en allerlei andere diensten en solidariteit. Prima. Maar zonder deze mensen zou dat systeem onbetaalbaar zijn, laat ons dat niet vergeten.

Helaas zijn de beleidsmaatregelen van Europese overheden op de coronacrisis een dodelijk mengsel voor de mieren. Deze laatste soort stond al onder druk sinds de financiële crisis van 2008. Toen werd een beleid uitgestippeld om de rente laag te houden. Voor de mieren betekent dat dat ze harder moeten werken om meer te kunnen sparen, en dat probeerden ze ook. De Vlaming spaart niet voor zijn plezier, hij doet dat uit voorzorg. Om zijn oude dag te kunnen betalen, een tegenvaller op te vangen, de studies van zijn kinderen te kunnen betalen of gewoon als buffer tegen verlies van job of inkomen. Het is wat zijn volksaard, of was dat tot aan de coronacrisis.

Een centrale bank die geld drukt en rommel koopt, is zoals een wijnhandelaar die steeds meer water in zijn vaten giet, maar wel nog denkt aan de prijs van een grand cru te kunnen blijven verkopen

Want nu er een nieuwe crisis is, wordt de dosis van het medicijn opgevoerd. Na negatieve rente, worden nu allerhande schulden opgekocht. Eerst nog overheidspapier van hoge kwaliteit, maar stilaan ook rommelobligaties en wellicht op termijn ook aandelen. Hoewel dit op het eerste gezicht allemaal goede oplossingen zijn, ontwrichten ze het systeem. Een centrale bank die geld drukt en rommel koopt, is zoals een wijnhandelaar die steeds meer water in zijn vaten giet, maar wel nog denkt aan de prijs van een grand cru te kunnen blijven verkopen. Op zeker moment is het vertrouwen weg.

Buffers om putten te dichten

Het probleem voor de sparende Vlamingen is dat ze gevangen zitten in een keurslijf van regeltjes die ze zelf volgen. Hun beleggingen volgen “een benchmark”, zeg maar de grote marktindexen. Dat is verstandig als het financiële systeem stabiel is, maar niet als er grootschalige experimenten gebeuren zoals vandaag. Het zou goed zijn mochten we allemaal wat nadenken over de toekomst. Als overheden zich niet meer houden aan regels en verdragen (zoals het Verdrag Maastricht: in 1992 spraken de eurolanden af dat ze hun staatsschuld onder de 60 procent van het bruto binnenlands product gingen houden en hun begrotingstekort onder de 3 procent van dat bbp, nvdr.), wat is dan het gevolg?

Er is geen gemakkelijke weg uit een dergelijke crisis, tenzij je ze goed hebt voorzien en buffers hebt aangelegd

Die gevolgen beginnen duidelijker te worden. Landen die zich net zoals het onze gehouden hebben aan een zekere discipline, hebben buffers en kunnen die crisis opvangen. Andere willen beroep doen op de buffers van de vooruitziende landen. Het gevolg zal zijn dat de spaartegoeden van de ene zullen dienen om de putten van de andere te dichten.

Waarom niet alle staatsschuld schrappen?

Ook de zogezegd makkelijke oplossing die recent door een economieprofessor werd voorgesteld, om een derde van de staatsschuld gewoon te schrappen, komt in feite neer op het in beslag nemen van spaargelden. Misschien moet men de eerlijkheid hebben om dit ook te zeggen aan de spaarders. Want als het echt dé oplosssing zou zijn, waarom dan slechts een derde schrappen, en niet alle schuld? Het voorstellen alsof de spaarders de schuld zijn van deze schuldenchaos is de wereld op zijn kop. Als iedereen aangemoedigd wordt om verantwoordelijk en vooruitziend te zijn, zal de druk op de publieke solidariteit steeds draaglijker zijn, en zal het systeem dus duurzamer worden.

(lees verder onder de foto)

Onze geldexpert Geert Noels
Photonews Onze geldexpert Geert Noels

Daarom moeten alle mieren zich laten horen. Geld drukken, schulden kwijt schelden, coronabonds uitgeven, rommelobligaties opkopen,… het zijn allemaal experimenten die zullen uitdraaien op een ontwaarding van spaargeld. Er is geen gemakkelijke weg uit een dergelijke crisis, tenzij je ze goed hebt voorzien en buffers hebt aangelegd. Dat brengt ons bij dat andere verhaaltje: dat van de drie biggetjes, waar iedereen eindigt in het huisje van degene die het in steen had gebouwd.

“Rijken” platbelasten

Tot slot wordt ook het idee van een vermogensbelasting naar voren geschoven, een taks op de rijken. De eerste vraag die we met zijn allen moeten stellen: vanaf wanneer is iemand rijk? Dan zal blijken dat die grens in België vrij laag ligt, toch als het de bedoeling is dat die belasting meer is dan een symboolmaatregel en dus echt geld opbrengt. Daarnaast wordt zo een taks steeds voor zichtbaar kapitaal gemeten dat als reserve wordt aangelegd door werknemers en zelfstandigen, en dus niet op het onzichtbare kapitaal dat nodig is om inflatie- en welvaartsvaste ambtenarenpensioenen te betalen.

We moeten ons afvragen wat er gebeurt als we al de “rijken” platbelasten. Gaat Vlaanderen welvarender worden als niemand nog risico wil nemen, en nog iets ondernemen?

Ten tweede moeten we ons afvragen wat er gebeurt als we al de “rijken” platbelasten (een tarief van 90% wordt al naar voren geschoven!). Gaat Vlaanderen welvarender worden als niemand nog risico wil nemen, en nog iets ondernemen?

Deze coronacrisis dreigt dodelijk te worden voor de mieren. Misschien moeten ze even stoppen met wroeten, en zich laten horen. Degene die de afgelopen decennia vooruitziend zijn geweest moeten niet gestraft worden voor het roekeloze beleid van anderen, experimenten van centrale banken, en leerling-tovenaars die beweren van lood goud te kunnen maken.

Als de mieren sterven, sterft de welvaart mee.

Morgen in ons Geldpanel-dossier geeft werkexpert Stijn Baert zijn visie over: Met z’n allen 4/5 werken na corona (zonder loonverlies)?

Lees ook:

Moet je volgend jaar extra belastingen betalen op je corona-uitkering? Geldexpert Michel Maus ontwart het fiscale kluwen (+)

Het loon van Tim, technisch werkloos: “Plots 350 euro netto meer” (+)

Vijf lokale ondernemers maken hun rekening: “200% inzet voor 50% minder opbrengst” (+)