Exclusief voor abonnees

Fiscaal co-ouderschap of toch maar onderhoudsgeld betalen na de scheiding: wat kies je best?

Shutterstock
De zorg voor de kinderen staat bij de meeste gescheiden koppels bovenaan de prioriteitenlijst. De regeling die je treft, heeft ook wel een impact op fiscaal vlak. Kies je voor fiscaal co-ouderschap, dan kent de fiscus het belastingvoordeel voor de kinderen ten laste voor de helft aan elke ouder toe. Of dat wel zo’n ideale oplossing is? Dat hangt van verschillende factoren af.

Artikel 132bis uit het Wetboek Inkomstenbelastingen van 1992. Het is een mondvol, maar deze wetgeving bepaalt de verdeling van het belastingvoordeel voor de kinderen ten laste. In de volksmond kennen we dit als ‘fiscaal co-ouderschap’. Slechts één ouder kan een kind fiscaal ten laste hebben. Bij fiscaal co-ouderschap staat de ouder bij wie de kinderen fiscaal ten laste zijn, de helft van de daaraan gekoppelde belastingvrije sommen af aan de andere ouder.

Die regeling is enkel mogelijk onder strikte voorwaarden, waarvan gelijkmatige huisvesting het meest in het oog springt. De kinderen moeten dus even lang bij beide ouders verblijven. Daarnaast gelden nog volgende verplichtingen:

• Jij en de andere ouder maken geen deel uit van hetzelfde gezin.
• Jij en de andere ouder voldoen aan de onderhoudsplicht van jullie gemeenschappelijke kinderen.
• Noch jij, noch de andere ouder trekken voor jullie gemeenschappelijke kinderen onderhoudsuitkeringen af.

Hoeveel bedraagt het belastingvoordeel?

Je hebt recht op een belastingvoordeel in de vorm van een verhoging van de belastingvrije som. Dat deel je in het geval van fiscaal co-ouderschap dus met jouw ex-partner.

(Tekst gaat verder onder de tabel).

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

Voor elk kind jonger dan drie jaar kent de federale overheid een toeslag van 600 euro voor de helft toe aan de ouder die geen uitgaven voor de opvang van de kinderen in kwestie aangeeft. Alleenstaande ouders die de helft van het belastingvoordeel voor kinderen ten laste ontvangen, genieten een bijkomende verhoging van 1.610 euro. Kinderen met een beperking tellen voor twee bij de bepaling van de toeslag op de belastingvrije som.

Een voorbeeld

Stefan en Wendy zetten een punt achter hun huwelijk. Ze zijn na de scheiding allebei alleenstaand en treffen een regeling voor hun twee kinderen, van zes en acht jaar, onder de vorm van fiscaal co-ouderschap. Stefan en Wendy hebben beiden recht op de helft van de belastingvrije som voor twee kinderen ten laste, namelijk 2.075 euro. Als alleenstaanden genieten ze elk een verhoging van 1.610 euro. Dat geeft voor beide partners een totale belastingvrije som van 3.685 euro.

Zonder co-ouderschap en met de kinderen dus volledig ten laste, heeft Wendy recht op de volledige verhoging van de belastingvrije som voor twee kinderen ten laste van 4.150 euro, in combinatie met de toeslag als alleenstaande ouder van 1.610 euro, goed voor een totaal belastingvrije som van 5.760 euro.

Pas op, ook in geval van gelijkmatige huisvesting kan onderhoudsgeld betalen aan de orde zijn

Wat is het alternatief?

Wie niet voor fiscaal ouderschap kiest, opteert voor een systeem met onderhoudsgeld. De huisvesting is dan meestal niet gelijkmatig verdeeld. De partner bij wie het kind vooral verblijft, neemt het kind fiscaal ten laste. De andere partner brengt het betaalde onderhoudsgeld voor 80 procent in mindering van zijn belastbaar inkomen.

De hoogte van het onderhoudsgeld bepaalt dus of die keuze voor Stefan al dan niet gunstiger is dan fiscaal co-ouderschap. Pas op, ook in geval van gelijkmatige huisvesting kan onderhoudsgeld betalen aan de orde zijn, bijvoorbeeld wanneer beide ouders geen even grote bijdrage leveren in kosten als kleding en gezondheidszorg, of wanneer de verloning tussen beide ouders sterk verschilt.

Wat kiezen in welke situatie?

In sommige situaties is het beter om de kinderen bij één ouder fiscaal ten laste te nemen, terwijl de andere ouder de onderhoudsbijdragen fiscaal aftrekt. In evenveel andere scenario’s is fiscaal co-ouderschap aangewezen. Je laat je voor een exacte berekening volgens jouw concrete situatie dus echt best bijstaan door een expert.

Vanaf drie kinderen en bij nieuw-samengestelde gezinnen is fiscaal co-ouderschap meestal nadeliger

Door de verhoogde belastingvrije som is het wel zo dat alleenstaande ouders (niet hertrouwd en niet wettelijk samenwonend) met maximaal twee kinderen baat hebben bij een fiscaal co-ouderschap, toch vanuit fiscaal standpunt.  

Vanaf drie kinderen en bij nieuw-samengestelde gezinnen is fiscaal co-ouderschap dan weer meestal nadeliger. Daarnaast spelen natuurlijk ook praktische en emotionele factoren een rol. Niet elk gescheiden koppel beschouwt gelijkwaardige huisvesting als een ideale oplossing.

Ook voor meerderjarige kinderen?

Tot een tijdje geleden beperkte de wet van 1992 de fiscale co-ouderschapsregeling tot de kinderen die nog onder het ouderlijk gezag stonden. Meerderjarige kinderen en ontvoogde minderjarige kinderen kwamen niet in aanmerking voor fiscaal co-ouderschap. 

De wetgever beschouwde die situatie als onrechtvaardig, omdat een meerderjarig kind vaak juist meer financiële inspanningen van de ouders vergt, onder meer voor hoger onderwijs en kleding. Door het begrip ‘gezamenlijke uitoefening van het ouderlijk gezag over een kind’ te vervangen door het begrip ‘onderhoudsplicht van een kind’ heeft de federale overheid de wetgeving uitgediept, waardoor ze ook van toepassing is op meerderjarige kinderen en ontvoogde minderjarige kinderen ten laste.

Wat met kinderbijslag?

Bij co-ouderschap ontvangt de moeder vaak de kinderbijslag. De vader kan de kinderbijslag ontvangen als hij aan twee voorwaarden voldoet: hij moet de kinderbijslag uitdrukkelijk aanvragen en het kind moet bij hem gedomicilieerd zijn. Ouders die met het oog op een gelijkwaardig ouderschap de kinderbijslag gelijk willen verdelen, laten de kinderbijslag best storten op een gemeenschappelijke rekening op naam van het kind.

Lees ook:

Geld is voornaamste reden waarom een huwelijk strandt: zo trap je niet in die valkuil (+)

Spaarboekje openen voor je kind? Wie rendement wil, kan beter beleggen met fondsenspaarplan (+)

Waarom wordt mijn spaargeld belast en blijven die rentes zo laag? De meest gestelde vragen over het spaarboekje beantwoord (+)