Verhofstadt pleit voor schaalvergroting EU als "exit uit crisis"

Guy Verhofdstadt.
PHOTO_NEWS Guy Verhofdstadt.
Guy Verhofstadt (Open Vld) heeft vandaag zijn verkiezingsprogramma als kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie voorgesteld. Hij bepleit een "tweede integratiegolf", na de creatie van de interne markt in de jaren tachtig en negentig, om de EU "uit de crisis" te halen. "We hebben in Europa een schaalvoordeel, maar we gebruiken het niet."

Verhofstadt is namens de liberale familie de kandidaat om de volgende Europese Commissie te gaan leiden. Het nomineren van zulke topkandidaten is ingevoerd om de burger nauwer bij het Europese niveau te betrekken en is een rechtstreeks gevolg van het Europees verdrag, dat stelt dat bij de benoeming van de Commissievoorzitter voor het eerst "rekening gehouden" moet worden met de uitslag van de Europese verkiezingen. Daardoor wint het Parlement aan politieke macht.

Centraal in het betoog van Verhofstadt staat de vaststelling dat de Europese Unie de economische crisis nog niet achter zich heeft gelaten, in tegenstelling tot wat verschillende Europese leiders beweren. "Europa was in 2013 de enige regio ter wereld met een negatieve groei", haalde Verhofstadt tijdens een persconferentie cijfers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) aan, "en de vooropgestelde groei van 1 procent dit jaar blijft de laagste van de wereld." "Echte groei wordt maar gerealiseerd vanaf 2 procent, alles daaronder is stagnatie. We hebben een strategie nodig om dat te doorbreken." De oplossing ligt volgens de ex-premier voor de hand: "We moeten het Europese dividend aanwenden voor onze burgers en bedrijven".

Onder impuls van toenmalig Commissievoorzitter Jacques Delors werd vanaf het einde van de jaren tachtig de Europese interne markt uitgebouwd. Die heeft, zo zei Verhofstadt, heel wat welvaart gecreëerd, maar desondanks is Europa in een diepe crisis verzeild. "We hebben een tweede integratiegolf nodig, na de eerste golf van Delors."

Sleuteldomeinen
Hij ziet verschillende sleuteldomeinen waar meer integratie voor meer economische groei en jobs kunnen zorgen. Het sneller opzetten van de bankenunie en het integreren van de nationale kapitaalmarkten zijn geen nieuwe ideeën, het creëren van een "Europese Energiegemeenschap" kreeg de voorbije jaren minder aandacht. Verhofstadt wil een eengemaakte energiemarkt om Europa minder afhankelijk te maken van de import uit niet-EU-landen en de prijzen te doen zakken. Een groot Europees energienetwerk ('grid') moet daarbij helpen.

De EU heeft nood aan een digitale sprong voorwaarts, vindt Verhofstadt ook. Het kan volgens hem niet zijn dat geen enkele Europese onderneming in de top-10 van grootste technologiebedrijven ter wereld staat, noch bij de tien grootste internetbedrijven hoort. Tegelijk moet de arbeidsmobiliteit verbeterd worden. Hij stelt de creatie van een Europees fonds voor dat tijdelijk instaat voor wie werk in het buitenland zoekt, maar dat niet meteen vindt. "Omdat de uitkeringen zullen afhangen van de lonen in het land van herkomst, wordt bijstandstoerisme vermeden." Verhofstadt hoopt zo het gras weg te maaien voor de voeten van de critici van het vrij verkeer van werknemers. De voornamelijk Britse kritiek op de overdaad aan Europese regels en normen pakt hij aan door minder op regulering te focussen. "Daarom ben ik ook tegen het idee van contracten voor de lidstaten, alsof het Brussel moet zijn dat hen een beleid oplegt. Ik ben voor het subsidiariteitsprincipe, waarbij Europa alleen bevoegd is daar waar het een toegevoegde waarde heeft."

"Echt Europees plan"
Als topkandidaat van de liberalen zet Verhofstadt zich met zijn plan af tegen de andere politieke families. De conservatieven focusten de voorbije jaren te eenzijdig op besparen en denken nu dat de crisis voorbij is, de socialisten menen dat ze zich uit de crisis zullen werken door nieuwe schulden te maken, luidt zijn kritiek. "En de nationalisten zeggen dat alle problemen opgelost zullen worden als we ons achter onze grenzen terugtrekken." Verhofstadt denkt dat hij in het Europees Parlement een meerderheid achter zijn plan kan scharen. "Ik wil bezuinigen én investeren, zonder nieuwe schulden te maken, en ik stel een echt Europees plan voor."

Schopt Verhofstadt het effectief tot in het Berlaymontgebouw, dan wil hij ervoor zorgen dat de Commissie opnieuw ten volle gebruikmaakt van haar recht om wetsvoorstellen neer te leggen. "Ik wil dat de Commissie opnieuw de leidende instelling van de EU wordt en dat ze niet eerst naar Parijs en naar Berlijn moet bellen voor ze een voorstel lanceert."