Spanje vraagt officieel om Europese noodhulp

Luis de Guindos, de Spaanse minister van Economie.
GETTY Luis de Guindos, de Spaanse minister van Economie.
Het is officieel: Spanje heeft de Europese Unie om hulp gevraagd om het aangeslagen bankensysteem te saneren. De Europese ministers van Financiën zegden toe om tot 100 miljard euro ter beschikking te stellen op voorwaarde dat de Spaanse financiële sector wordt gevormd door de eurozone. De regering zelf krijgt geen geld, maar is wel volledig verantwoordelijk voor de financiele steun en zal een convenant hiervoor ondertekenen, aldus de verklaring van de zogeheten Eurogroep. Het geld komt of uit het tijdelijke of uit permanente noodfonds.

Eerder vandaag circuleerden al verschillende bedragen. Voor aanvang van Europese teleconferentie zei de Zweedse premier Fredrik Reinfeldt al aan omroep SVT dat er "sprake is van een cijfer dat de 80 miljard euro overschrijdt".

100 miljard
Snel na aanvang van de 2 uur durende vergadering werd gefluisterd dat het zou gaan om 100 miljard, iets wat uiteindelijk werd bevestigd door Jean-Claude Juncker, voorzitter van de eurogroep.

Lange tijd was niet duidelijk of Spanje tijdens de conferentie officieel een aanvraag zou indienen voor steun uit het Europees noodfonds EFSF. Uiteindelijk werd steun gevraagd, maar een formele aanvraag werd nog niet ingediend. Spanje wacht daarvoor twee audits af, die de benodigde hulp zullen becijferen.

De topvrouw van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), Christine Lagarde, heeft de steun vanuit de eurozone voor de Spaanse banken alvast verwelkomd. Volgens haar verzekert de omvang van de steun dat er volledig tegemoet wordt gekomen aan de financiële noden van de Spaanse banken.

Jean-Claude Juncker, voorzitter van de eurogroep.
BELGA Jean-Claude Juncker, voorzitter van de eurogroep.


Niet zomaar
Zodra Spanje formeel de steun aanvraagt, zal de Europese Commissie in samenspraak met onder meer de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de aanvraag bestuderen. Ook wordt er dan gekeken welke "noodzakelijke beleidsvoorwaarden" aan de Spaanse financiële sector zullen worden gesteld in ruil voor de steun. De Spaanse banken zullen het geld niet zomaar krijgen.

Spanje hoeft echter niet zoals bijvoorbeeld Griekenland in ruil voor steun ingrijpende bezuinigingen en hervormingen door te voeren. Daar is het land al mee bezig. "De eurogroep steunt de inspanningen van de Spaanse autoriteiten om vastberaden de financiële sector te willen herstructureren", zo staat in de verklaring. Er wordt erkend dat Spanje al aanzienlijke hervormingen heeft doorgevoerd.

De eurozone heeft er vertrouwen in dat Spanje zich aan zijn belofte houdt om het begrotingstekort terug te dringen, en ook de toegezegde hervormingen blijft doorvoeren. De vorderingen van het land op dit terrein zullen nauwgezet gevolgd worden.

Welk potje?
Het staat echter nog niet vast in welke mate de steun zal komen van het bestaande Europese noodfonds (EFSF) of het nieuwe mechanisme (ESM).

Uit de mond van Luis de Guindos, de Spaanse minister van Financiën, klonk alvast dat "dit geen redding is". Hij verduidelijkte dat de steun naar de "30 procent van de banken gaat die de grootste moeilijkheden ervaren". Volgens de Guindos zal de steun als 'overheidsschuld" beschouwd worden en "moet ze absoluut terugbetaald worden".


Vierde euroland dat steunt op noodhulp
De eurolanden vragen het IMF om de hulp aan Spanje te steunen en te monitoren. Naast Griekenland, Ierland en Portugal is Spanje nu het vierde land dat een beroep doet op het financiële vangnet dat de eurolanden hebben opgetuigd.

In tegenstelling tot de hulp aan Griekenland, Ierland en Portugal gaat het ditmaal niet om ondersteuning van een land, maar van een bancaire sector. "Spanje heeft duidelijk gemaakt dat het zijn budgettaire problemen zelf oplost. De voorwaarden voor de lening hebben dan ook uitsluitend betrekking op de bancaire sector", aldus minister Vanackere.

Ter illustratie: Spanje is goed voor 12 procent van het bruto binnenlands product van de eurozone. Ierland, Griekenland en Portugal, de landen die eerder al steun vroegen, zijn samen goed voor 6 procent.

Duitse hint
Duitsland had Spanje alvast aangeraden gebruik te maken van de Europese noodhulp. "Als Spanje zich overweldigd voelt door zijn financiële behoefte, moet het de middelen gebruiken die daarvoor in het leven zijn geroepen", zei de president van de Duitse centrale bank, Jens Weidmann.

Ook de fractievoorzitter van de regerende Duitse christendemocraten doet een beroep op Madrid. "Ik ben er zeker van dat Spanje om noodhulp vraagt voor zijn banken", zegt Volker Kauder.

Jens Weidmann, president van de Duitse centrale bank.
AFP Jens Weidmann, president van de Duitse centrale bank.