Griekse premier: "Banken blijven tijdelijk dicht"

De Griekse premier Tsipras bevestigde in een televisietoespraak dat de Griekse banken voorlopig gesloten blijven.
AP De Griekse premier Tsipras bevestigde in een televisietoespraak dat de Griekse banken voorlopig gesloten blijven.
Premier Tsipras bevestigt dat Griekse banken tijdelijk dicht blijven en dat er een kapitaalbeperking komt. Hij roept de Grieken op "kalm te blijven".

In een televisietoespraak heeft de Griekse premier Alexis Tsipras vanavond bevestigd dat de banken tijdelijk dicht gaan en dat er ook beperkingen op banktransacties zullen ingevoerd worden. De premier riep de Griekse bevolking op om kalm te blijven en benadrukte dat de spaartegoeden veilig zijn, net als de uitbetaling van lonen en pensioenen.

Tsipras ging niet in detail over de maatregelen. Het is dus nog niet duidelijk hoe lang de banken dicht zullen blijven, en hoe de kapitaalcontrole eruit zal zien. Volgens de Griekse krant Kathemerini zouden de banken dichtblijven tot na het referendum op 5 juli. Zondag stonden er in Griekenland lange rijen aan de bankautomaten. Sommige bronnen zeggen dat ook de Griekse beurs niet open zal gaan maandag.

Tsipras zei ook dat Griekenland via een brief opnieuw om een verlenging van het steunprogramma heeft gevraagd, maar dat hij daarop nog geen antwoord heeft gekregen. De Europese Commissie bevestigde later op de avond de brief van Tsipras te hebben ontvangen. "De leiders van de eurozone zullen erover discussiëren."

Pogingen om het Griekse referendum over de noodsteun van volgende week zondag te dwarsbomen noemde de Griekse premier "een belediging" en een schande voor de democratische tradities in Europa. Volgens hem willen de eurogroep en de ECB "de wil van het Griekse volk onderdrukken". Maar, zo voegde hij eraan toe, "ze zullen niet slagen. Het tegenovergestelde zal gebeuren: het Griekse volk zal voet bij stuk houden met nog grotere halsstarrigheid".

"In deze kritieke uren moeten we in gedachten houden dat het enige waar we angst voor moeten hebben, angst zelfs is", citeerde Tsipras nog de voormalige Amerikaanse president Franklin Roosevelt.

Kapitaalcontroles binnen de eurozone zijn uitzonderlijk, maar niet uniek. In 2013 werden ze al ingezet om de totale ineenstorting van de financiële sector in Cyprus te voorkomen. Daar werden de laatste restricties dit jaar opgeheven.

'Het Griekse volk zal voet bij stuk houden met nog grotere halsstarrigheid'

Alexis Tsipras, Griekse premier
Lange rijen vandaag aan de bankautomaten in Griekenland. Er wordt gevreesd voor een bankrun. Daarom zouden de banken morgen gesloten blijven.
GETTY Lange rijen vandaag aan de bankautomaten in Griekenland. Er wordt gevreesd voor een bankrun. Daarom zouden de banken morgen gesloten blijven.

Miljarden van rekeningen

Afgelopen maanden haalden Grieken al tientallen miljarden euro's van hun rekeningen. Dit weekeinde nam de uitstroom verder toe door de mislukte onderhandelingen tussen Griekenland en de andere eurolanden over verdere noodsteun voor het land.

Het besluit om de banken voorlopig gesloten te houden volgt op de aankondiging van de Europese Centrale Bank (ECB) dat de noodsteun die aan de Griekse banken kan worden verleend niet verder wordt uitgebreid. Die steun is noodzakelijk om de enorme uitstroom bij de banken te compenseren. Door de grote bedragen die worden weggesluisd, hebben de banken die buffer echter al zo goed als volledig opgesoupeerd.

De Amerikaanse president Barack Obama heeft inmiddels getelefoneerd met de Duitse bondskanselier Angela Merkel over de Griekse schuldencrisis. Het Witte Huis zegt in een verklaring dat beide landen het "cruciaal vinden om elke inspanning te leveren waardoor Griekenland de hervormingen kan hervatten en kan groeien binnen de eurozone".

Merkel roept maandag de toppers van de verschillende parlementaire groepen in haar land samen om over de Griekse kwestie te praten en hen te briefen over mogelijke gevolgen voor de eurozone. Verschillende Duitse partijen, waaronder Merkels christendemocratische CDU, roepen bovendien hun verkozenen samen voor buitengewone vergaderingen in de loop van de dag.

Noodsteun ECB wordt niet verhoogd

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft vandaag bekendgemaakt dat de noodsteun aan de Griekse banken voorlopig niet wordt stopgezet. De steun blijft op het niveau van vrijdag, zo'n 90 miljard euro, zo meldt de ECB. De centrale bank laat zo alsnog de deur open voor een politieke oplossing om een afglijden van de Griekse economie en een "Grexit" te vermijden.

De 25-koppige raad van bestuur van de ECB zegt nauw samen te werken met de Griekse centrale bank om de financiële stabiliteit te verzekeren. "De Griekse centrale bank zal alle nodige maatregelen nemen om de financiële stabiliteit van de Griekse burgers te verzekeren in moeilijke omstandigheden", wordt Yannis Stournaras, gouverneur van de Griekse centrale bank, in het communiqué geciteerd.

Tegelijk staat de ECB paraat om het besluit ten aanzien van de noodsteun opnieuw onder de loep te nemen, als dat noodzakelijk is, luidt het. De ECB houdt de situatie in Griekenland en "de mogelijke implicaties voor haar lijn van monetair beleid" naar eigen zeggen nauwgezet in de gaten.

De steun aan de Griekse banken, de zogeheten Emergency Liquidity Assistance (ELA), wordt met goedkeuring van de ECB verstrekt door de Griekse centrale bank. Door het aflopen van het steunprogramma van de eurolanden voor Griekenland leek het even dat er ook een einde zou komen aan de bankensteun.

AP

Commissie publiceert laatste Griekse voorstel

In aanloop naar het aangekondigde Griekse referendum en "in het belang van de transparantie en ter informatie van het Griekse volk" heeft de Europese Commissie de laatste voorstellen aan Griekenland gepubliceerd die de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Muntfonds vrijdag hadden opgemaakt. "De gesprekken hierover waren nog lopende", onderstreept de Commissie.

De eurogroep besliste zaterdag het hulpprogramma voor Griekenland niet te verlengen, nadat Athene een referendum had aangekondigd over het laatste voorstel van de schuldeisers. Dat voorstel was niet te nemen of te laten, maar was open voor verdere onderhandelingen, klonk het zaterdag al bij de instellingen.

Het dagelijks bestuur van de Unie heeft het voorstel nu ook gepubliceerd, "in het belang van de transparantie" en "ter informatie van de Grieken". De tekst houdt rekening met de voorstellen van de Griekse autoriteiten van 8, 14, 22 en 25 juni en met de politieke en technische onderhandelingen van de voorbije week, luidt het.

De Europese Commissie beklemtoont dat de gesprekken over de tekst nog lopende waren. "Alle betrokken partijen waren in de veronderstelling dat deze vergadering van de eurogroep (zaterdag, nvdr) een alomvattend akkoord moest opleveren voor Griekenland, dat niet alleen de af te spreken maatregelen zou omvat hebben, maar ook de toekomstige financieringsnoden en de houdbaarheid van de Griekse schuld."

Bovendien, zo merkt de Commissie nog op, zou het voorstel ook een pakket maatregelen van de Commissie omvat hebben om de groei en de jobcreatie aan te zwengelen. "35 miljard euro ligt nog te wachten aan subsidies om groei en banen te stimuleren", zo had Belgisch eurocommissaris Marianne Thyssen eerder op de dag ook al gezegd in De Zevende Dag op één, om de Europese solidariteit en tegemoetkomingen te onderstrepen.

"Afkoelingsperiode"

Guy Verhofstadt, liberaal fractieleider in het Europees Parlement, roept Athene en zijn internationale schuldeisers op tot een afkoelingsperiode van drie maanden, nu de onderhandelingen over de Europese steun aan Griekenland zijn afgesprongen. De Griekse regering verdient geen laatste kans, maar de bevolking wel, vindt Verhofstadt.

Grieks minister van Financiën "Varoufakis en de leiders van de eurozone moeten weer tot hun zinnen komen", aldus Verhofstadt, beklemtonend dat iedereen verliest bij een Grexit. "De schuldeisers verliezen hun geld en de Griekse economie zal verder verkruimelen."

Athene moet het aangekondigde referendum in de koelkast stoppen, stelt de Belgische oud-premier voor. In combinatie met een afkoelingsperiode van drie maanden zou dat de weg moeten vrijmaken voor een grondig hervormingsprogramma en een structurele oplossing voor het Griekse schuldenprobleem. Nadien zou dan alsnog een referendum kunnen volgen.

Nog volgens Verhofstadt zijn radicale hervormingen nodig in Griekenland. Die moeten onder meer "de corruptie en het cliëntelisme aanpakken", de kosten van de ambtenarij terugdringen, de markt opengooien voor ondernemers en de arbeidsmarkt flexibiliseren, besluit hij.

Guy Verhofstadt.
EPA Guy Verhofstadt.

De Griekse regering verdient geen laatste kans, maar de bevolking wel, vindt Verhofstadt