België kaapt iconische vinding voor neus Nederland weg: hightechbedrijf ASML komt naar Fleurus

 Werknemers in de stofvrije ruimte, de zogenaamde cleanroom, waar de chips worden gemaakt van chipmachinefabrikant ASML. Het bedrijf is gevestigd in het Nederlandse Veldhoven (Noord-Brabant).
ANP Werknemers in de stofvrije ruimte, de zogenaamde cleanroom, waar de chips worden gemaakt van chipmachinefabrikant ASML. Het bedrijf is gevestigd in het Nederlandse Veldhoven (Noord-Brabant).
Het Nederlandse hightechbedrijf ASML vertrekt naar België met zijn uitvinding om met lasers medische isotopen te produceren zonder dat daar veel kernafval bij vrijkomt. Bij het Nationaal Instituut voor Radio-elementen (IRE) in Fleurus (nabij Charleroi) komt een gloednieuwe fabriek.

Het gaat om een veelbelovende ontdekking die chipmachinefabrikant ASML een paar jaar geleden als ‘bijvangst’ deed. Hun onderzoekers probeerden met een speciale laser extreem ultraviolet (EUV) licht te maken voor de nieuwste generatie chipmachines van ASML. Ze kwamen erachter dat bij de experimenten de radioactieve stof Molybdeen-99 vrijkwam. Die isotoop wordt in ziekenhuizen gebruikt bij de diagnose van ernstige ziektes, zoals kanker, via scans. Het grote voordeel: het levert nauwelijks radioactief afval op.

De medische wereld reageerde razend enthousiast en ook de vorige Nederlandse regering leek erg geïnteresseerd. Alleen stond bij onze noorderburen niemand met een grote zak geld klaar. Ons land is daar wel toe bereid: een overheidssubsidie van maximaal 52 miljoen euro staat klaar om de laatste technische studies rond de uitvinding te doen. Mogelijk kan Molybdeen-99 dan in 2024 echt worden geleverd.

‘Aan de haal’

België gaat zo met de uitvinding ‘aan de haal’, luidt het bij verschillende Nederlandse media. “We hebben in Nederland alle mogelijke trajecten bewandeld, maar konden geen investering krijgen”, vertelde ASML aan de  krant Het Financieele Dagblad.

Het IRE in Fleurus is een van ’s werelds belangrijkste producenten van medische isotopen en maakt die nu onder meer in het Nederlandse Petten (Noord-Holland). Het Waalse bedrijf is zo enthousiast over de bij ASML ontwikkelde techniek, dat het in totaal ruim 100 miljoen euro wil investeren in een productielijn die werkt met de nieuwe technologie. Mogelijk wordt ook een tweede productielijn gerealiseerd.

Uitzaaiingen

Medische isotopen worden bij het maken van scans bij kankerpatiënten ingespoten. Het radioactieve materiaal hoopt zich op in uitzaaiingen die daardoor goed in beeld worden gebracht. Daarna vervalt de radioactiviteit in het lichaam weer snel. IRE is een van ’s werelds belangrijkste leveranciers van het materiaal en maakt het nu nog in nucleaire reactoren zoals in Petten. Dat gebeurt met gebruik van verrijkt uranium, wat veel radioactief afval oplevert.

Samsung

Begin dit jaar maakte ASML bekend in IRE een partner te hebben gevonden voor het in de praktijk brengen van een nieuwe productiemethode van medische isotopen. De vinding staat te ver af van ASML’s kernactiviteiten om zelf op te pakken. De fabrikant maakt de hightech machines waarmee bedrijven als Samsung, Intel en TSMC hun microchips kunnen produceren. De apparaten kosten ruim 100 miljoen euro’s per stuk. Na 2020 zullen de nieuwste apparaten zelfs meer dan 200 miljoen euro gaan kosten.

Volgens onderzoeker Patrick de Jager van ASML zijn er geen fundamentele belemmeringen gevonden om tot productie over te gaan. "Vanuit ASML zullen we met een man of vijf de ontwikkelaars van IRE helpen om de productielijn op te zetten.”

Ook projectleider Veerle van der Steen van IRE zegt een groot vertrouwen te hebben in de technologie. “We krijgen van de Belgische overheid een subsidie van 52 miljoen euro om de plannen uit te werken. Daarna investeren we zelf in één of twee productielijnen bij onze hoofdvestiging in Fleurus. We verwachten vanaf 2023 de medische isotopen te kunnen leveren waardoor de beschikbaarheid toeneemt.”




18 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Gino Denil

    Geen enkel normaal bedrijf geeft zijn technologie weg. De meeste dingen worden geproduceerd in licentie, jos dedecker. In heel de wereld worden wapens geproduceerd tegen betaling van licenties aan FN. Het zou eerder ongewoon en dom zijn om je patenten en je technologie te verkopen.

  • repoman slegers

    veel plezier met het kernafval

  • Patrick Beelen

    Maar als het om te krijgen is staat Ronny Cuypers eerste in de rij,laat u toch niet gek maken door die paar dagen dat er gestaakt wordt.In Duitsland wordt er veel langer gestaakt tot er een akkoord komt maar daar staan de vakbonden veel sterker.Hier zijn ze veel te zwak en hebben ze nauwelijks steun.In 2015 heeft de post in Duitsland maanden gestaakt maar dat verzwijgen ze hier.

  • jos dedecker

    Wat een raar artikel. ASML blijft eigenaar van de technologie. De Belgen nemen slechts een licentie op deze Nederlandse uitvinding.

  • Lucynda van der Does

    IK HOU VAN BELGIË !!! Daar betaal ik nou graag mijn belastingen voor.