"Alleen betere communicatie en wederzijds respect kunnen politieke impasse doorbreken"

De nationale stakingsdag vanuit het Zuidstation in Brussel
PHOTO_NEWS De nationale stakingsdag vanuit het Zuidstation in Brussel
Het sociaal debat is verzand in een soort duw- en trekspelletje tussen twee compleet aan elkaar tegengestelde polen die niet meer mét elkaar, maar wel langs elkaar heen praten. De situatie zit met andere woorden muurvast, en ook een nationale staking brengt daar weinig verandering in. "Om uit de impasse te geraken, moet er vooral beter gecommuniceerd worden", zeggen voormalig ACV-voorzitter Luc Cortebeeck en ex-topmanager Karel Vinck in een debat op Radio 1.

"Dat besparingen en hervorming nodig zijn, is duidelijk en dat weet ook de bevolking", zegt Karel Vinck. "Wat niet duidelijk is, zijn de effecten van al de maatregelen." Volgens de ex-topmanager is dat dan ook het grootste probleem. "De regering is niet duidelijk over de weg waar ze naartoe wil." Onwetendheid zorgt voor onduidelijkheid, onduidelijkheid voor angst, angst voor opstand en geen gehoor voor een impasse. "De regering moet veel duidelijker over de plannen communiceren."

Die visie deelt ook Luc Cortebeeck. Wat daarbij van groot belang is, is het wederzijds respect, zo zegt hij. "En dat ontbreekt nu." Om het verschil aan te tonen, maakt hij een vergelijking met de economische hervormingen van de jaren 80: "De herstructureringen waren enorm, maar zelfs in de meest woelige periodes was er ruggespraak en overleg, vanuit een basisrespect voor elkaar." Dat respect is er nu dus niet, zegt hij.

Wanneer er na een betoging van 100.000 mensen door politici gesteld wordt dat de onrust wel zal overwaaien, dan getuigt dat van weinig respect

Luc Cortebeeck, voormalig voorzitter ACV

Empathie

"Wanneer er na een betoging van 100.000 mensen door bepaalde politici gesteld wordt dat de onrust wel zal overwaaien, dan getuigt dat van weinig respect." Ook het feit dat de politiek een grootschalige nationale stakingsbetoging als die van vandaag afschrijft als een "louter politieke staking", vindt Cortebeeck een zware inschattingsfout.

Niet alleen de officiële communicatie moet beter, gaat Vinck verder, ook informeel moet er verbetering komen. "We moeten trachten te zien wat de andere partij denkt, wat ze voelt, om vanuit dat standpunt dan ook verder over de problemen te kunnen reflecteren." Het ontwikkelen van een zekere vorm van empatisch denken, lijkt voor beide partijen dan ook essentieel.

Middenveld

Een tweede groot probleem aan de basis van de verhitte gemoederen, is dat beide partijen denken vanuit een bepaald ideologisch standpunt. "In plaats van oplossingen te zoeken voor de concrete problemen die zich stellen, gaat de regering maatregelen doorvoeren vanuit een abstracte ideologische keuze", zegt Vinck, "Maar zo werkt het natuurlijk niet."

Ook Cortebeeck gaat akkoord. "Er is op 25 mei een democratische keuze gemaakt en we moeten daar natuurlijk respect voor hebben, maar democratie betekent niet één maal per jaar aan bepaalde partijen of mensen een mandaat geven, zodat die vervolgens zonder meer kunnen doen en laten waar ze zin in hebben", zegt hij. Echte democratie bestaat er volgens beide heren dan ook in een stem te geven aan het middenveld. "Daarom moeten zowel de werkgeversorganisaties als de vakbonden een plaats krijgen in het debat."

Echte democratie betekent niet één maal per jaar bepaalde mensen mandaat geven, zodat die vervolgens zonder meer kunnen doen en laten waar ze zin in hebben

Luc Cortebeeck, voormalig voorzitter ACV
BELGA

Wij versus Zij

Om tot echt overleg te komen moeten beide partijen overigens stoppen met denken in termen van tegenstellingen. "Wanneer elke kant met een eigen plan komt aanzetten, werkt overleg niet", zegt Vinck. Beter dan afzonderlijk tewerk te gaan zouden regering, werkgevers en vakbonden de problemen moeten bekijken in functie van een gezamenlijke missie, maar ook in het kader van de middelen die de regering ter beschikking kan stellen.

"We mogen bovendien niet vergeten dat we als land ook begrensd worden door grotere instellingen en doelen, zoals het Europees begrotingskader", zegt Cortebeeck. Pas wanneer alles in de context van een gemeenschappelijk doel geplaatst is, kan er een concreet stappenplan worden opgemaakt: een road-map die de knooppunten bevat waarover gediscussieerd moet worden", zegt Vinck.

De hoofdzaak is dat er een oplossing gevonden wordt voor de socio-economische problemen in ons land, al de rest is pure onzin

Karel Vinck, ex-topmanager

Evenwicht

Het gaat er volgens hem dan ook helemaal niet om wie er nu wint of verliest. "De hoofdzaak is dat er een oplossing gevonden wordt voor de socio-economische problemen in ons land en dat er welvaart voor de bevolking wordt gecreëerd, al de rest is pure onzin."

Die welvaart kan er volgens de heren maar komen door investeringen in de binnenlandse economie. "Ook de vakbonden weten dat economische hervorming en vormen van vrije concurrentie noodzakelijk zijn, maar dan wel op een manier die een eerlijke verdeling met zich meebrengt", zegt Cortebeeck. 

Die eerlijke verdeling moet volgens Vinck ook de hoofdzaak van de communicatie naar de bevolking uitmaken. "De regering moet laten aanvoelen dat de besparingen nodig zijn, maar moet hen ook hoop
geven voor de toekomst. Dat kan door te laten zien dat de maatregelen een investering zijn die na verloop van tijd iedereen ten goede komt."

De regering moet mensen hoop geven voor de toekomst, dat kan door te laten zien dat er geïnvesteerd wordt

Karel Vinck, ex-topmanager
BELGA