Exclusief voor abonnees

Waarom je van geld wel gelukkig wordt (maar van geld wíllen juist niet)

Van geldbezit worden we gelukkiger, maar van wíllen hebben juist niet.
Photo News Van geldbezit worden we gelukkiger, maar van wíllen hebben juist niet.
Altijd dacht hoogleraar psychologie en geluksprofessor Ap Dijksterhuis (50) dat geld een béétje gelukkig maakte. Maar hij heeft zijn mening bijgesteld. Een gespekte bankrekening scheelt echt.

In uw nieuwste boek 'Maakt geld gelukkig?' Een ongemakkelijk antwoord blijkt dat geld wél gelukkig maakt. Hoe kwam u daar achter?

"Ik geef veel lezingen over geluk. Bijna altijd stelt iemand op enig moment de vraag of geld nou gelukkig maakt. Dan gaf ik altijd hetzelfde antwoord: geld is fijn, maar andere factoren - vriendschap, liefde, zinvol werk - zijn belangrijker. Maar toen ik me ging verdiepen in recente onderzoeken, bleek dat geld helemaal niet zo'n geringe factor is. Het heeft juist een groot effect. Hoe meer geld je hebt, hoe gelukkiger je vaak bent."

Dus moest u terugkomen op uw eigen beweringen?

"Ja! Dat vond ik zelf eigenlijk ontzettend leuk om te merken. Het hoort bij de wetenschap om je voortschrijdend inzicht toe te geven."

In het boek vertelt u over drie grote misverstanden over geld en geluk. Eén daarvan gaat over het winnen van de loterij. Leg eens uit?

"Onderzoek toonde jarenlang aan dat winnaars van een loterij niet gelukkiger waren dan hun buren. En áls ze dan gelukkiger waren, was dat slechts voor de korte termijn. Huidig onderzoek laat juist het tegenovergestelde effect zien. Loterijwinnaars zijn op de korte termijn niet gelukkiger, door de onrust die ontstaat als je opeens twee miljoen krijgt. Maar op de lange termijn, na zo'n twee, drie jaar, zijn ze wél gelukkiger. Dat had ik totaal niet verwacht!"

Wat zijn andere misverstanden over geld en geluk?

"Bijvoorbeeld dat er niet een bovengrens zit aan de hoeveelheid geld om gelukkig te zijn. Eerder was het idee dat je na een bepaald bedrag niet gelukkig werd van meer geld. Maar in nieuw onderzoek zien we dat mensen met een hoger inkomen gemiddeld stééds gelukkiger worden. Iemand die 200.000 euro verdient, is gemiddeld gelukkiger dan iemand die 150.000 euro  verdient."

Waarom maakt geld eigenlijk gelukkiger?

"Daar zijn verschillende redenen voor. Rijken kunnen vervelende dingen makkelijker vermijden en tegenslagen beter opvangen. Ze kunnen betere gezondheidszorg kopen. Het kan ook zorgen voor meer eigenwaarde. Rijkdom gaat om veel meer dan alleen het feit dat je in luxe hotels kunt overnachten. Je leidt, deels, ook echt een ander leven."

Maar u schrijft ook dat geld willen hebben juist niet gelukkiger maakt. Dat is een lastige paradox.

"Dat is inderdaad de grote ironie van het boek. Het blijkt dat als mensen zich te veel focussen op geld verdienen, ze materialistischer en egoïstischer worden. Bankiers zijn zo'n beetje de ongelukkigste mensen ter wereld. Bloemisten, kappers en loodgieters scoren het hoogst op 'gelukkig zijn op het werk'. Terwijl die toch aanzienlijk minder verdienen dan die bankier."

Hoe moeten we dat dan doen: wel gelukkiger worden van geld, maar het niet wíllen hebben?

"Het beste is om een beroep te kiezen dat je én leuk vindt, én waarmee je een goed salaris verdient. Dus als je drie opties hebt op banen die ongeveer even leuk zijn, dan is het zinvol om te kiezen voor die met het hoogste salaris. Maar goed, ik snap dat die situatie niet voor iedereen opgaat. Een belangrijke factor waar je wel invloed op hebt, is hoe je geld uitgeeft."

Hoe doen we dat, op een gelukkige manier geld uitgeven?

"Dat kan op drie manieren: geld uitgeven aan tijd, ervaringen en het geluk van anderen. Dus koop niet dat paar nieuwe schoenen, maar huur wel een schoonmaakster in waardoor je vrije tijd uitspaart. Of geef het weg: in grote of kleine bedragen. Daar roep ik in het boek ook toe op: dat rijken zich best wat meer verantwoordelijk mogen voelen voor de mensen die het minder breed hebben."

Van welke recente aankoop werd u zelf gelukkig?

"Ik heb net drie maanden door Centraal-Azië gereisd. Dat was een geweldige ervaring. Maar ook ik heb wel eens last van dat stemmetje dat een materiële, niet-gelukkige uitgave wil doen. Zo was ik vorige week in Batumi, Georgië. Leuke stad, prachtig gelegen aan de zee. Dan kan ik me dagdromend afvragen: zal ik hier een appartement kopen? Maar goed, van dat geld zou ik tig ervaringen kunnen kopen, of een dag minder in de week kunnen gaan werken. Dus heb ik het niet gedaan. Het gaat er kortom niet zozeer om dat stemmetje weg te drukken. Het gaat erom dat je het uit kunt lachen en daarna een verstandige beslissing kunt nemen."

Ap Dijksterhuis is hoogleraar psychologie en geluksprofessor.
Marco Okhuizen Ap Dijksterhuis is hoogleraar psychologie en geluksprofessor.



3 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • piet devlieger

    In feite is de vraag of geld gelukkig maakt overbodig. Iedereen weet dat geld genoeg hebben zeer gelukkig maakt. De vraag is in feite : hoeveel is genoeg ?

  • Kris Verbeek

    Vroeger was ik zeer gelukkig omdat ik nooit moest nadenken wanneer ik iets wilde doen of kopen, geld zat. Toen werd ik mindervalide en moet het nu met heel wat minder geld doen. Ik ben nog gelukkig, ik heb mijn kinderen, maar toch is het nu heel anders.

  • rudolf jacobs

    vraag het maar eens aan al jullie ministers ,het daarvoor dat ze daar zitten,als ze 1600 euro + onkosten zouden ze daar niet zitten daar ben ik heel zeker van ,en nog hebben ze niet genoeg nu hebben ze zelfs een wet die hen bechermt tegen graaien,m.a.w. zij mogen en kunnen dat,veel stemplezier nog straks