Pensioen met punten: werknemers kiezen zelf wanneer ze stoppen

Photo News
Minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) heeft de vakbonden en werkgevers inzage gegeven in zijn plannen om het pensioen met punten in te voeren. Hij wil nog deze legislatuur de wettelijke basis leggen voor de invoering van het systeem, dat vanaf 2025 ingang zou vinden. Volgens de minister volgt ons land op die manier Duitsland en Zweden, waar het pensioen met punten al werd aangenomen.

Wat houdt zo'n pensioen met punten in? Je hele carrière loopbaan wordt uitgedrukt in punten: je krijgt 1 punt per jaar en moet je 45 punten verzamelen. In principe moet je dus 45 jaar aan de slag voor je met pensioen kan. In principe, want wie een zwaar beroep heeft, krijgt meer punten per jaar. Zwangerschapsverlof, een arbeidsongeval of ziekte tellen overigens ook mee als gewerkte maanden. Als je lange tijd werkloos bent, krijg je wel minder punten. Wie een zeker aantal punten heeft verzameld, mag met pensioen, maar moet dat niet. Het nieuwe systeem laat bijvoorbeeld toe om vroeger te stoppen, maar dan krijg je natuurlijk wel minder pensioen. Wie langer werkt, krijgt meer.

Minister van Pensioenen Bacquelaine heeft zijn oriëntatienota met dit puntenplan deze ochtend voorgelegd aan de sociale partners binnen het Nationaal Pensioencomité. De tekst vormt het startpunt voor de discussies over de overgang van het huidige pensioenstelsel naar het systeem met punten. Dat moet volgens Bacquelaine een houdbaar pensioenstelsel voor de toekomst garanderen.

Voor de minister moet het systeem een betere link bieden tussen het pensioen en de loopbaan. Het pensioen met punten moet de weerspiegeling zijn van de rechten die iemand heeft opgebouwd tijdens de professionele loopbaan. Elke euro die wordt bijgedragen moet meetellen voor het pensioen.

Bacquelaine wil naar eigen zeggen de keuzevrijheid versterken van werknemers over het moment waarop ze met pensioen gaan, in functie van de gepresteerde loopbaan. Hij wijst erop dat die vrijheid enkel kan worden toegestaan op basis van "actuariële correcties". Dat komt neer op een negatieve correctie voor wie zijn pensioen opneemt zonder aan de referentieloopbaan te voldoen en een positieve correctie voor wie langer werkte. Er komt ook een mogelijkheid tot deeltijds pensioen.

Zware beroepen

Bedoeling is dat de erkenning van de zware beroepen in het puntensysteem wordt geïntegreerd. Tot slot moet de hervorming meer overeenstemming brengen tussen de stelsels van werknemers, zelfstandigen en ambtenaren en aanpassingen toelaten in functie van de economische en demografische context. 

Het is de ambitie van de minister om het systeem in 2025 in voege te laten treden. In het regeerakkoord was nog sprake van 2030, maar op vraag van de administratie werd dus een vroegere datum vooropgesteld. Op het kabinet van de minister valt te horen dat het om een oriëntatienota gaat om de discussie te stroomlijnen.

ABVV schiet met scherp

De socialistische vakbond zet "kritische vraagtekens" bij de plannen van minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine om het pensioen met punten in te voeren. "Een pensioen met punten zal de ongelijkheid alleen nog maar vergroten", aldus woordvoerster Gina Heyrman.

ABVV wil zich over de concrete inhoud van de plannen nog niet uitspreken, maar vindt een pensioen met punten geen goed systeem, dat enkel maar zal zorgen voor nog meer ongelijkheid. "Als je de armoede bij gepensioneerden wil wegwerken, dan is een pensioen met punten geen goed idee", klink het bij de socialistische vakbond. Het zal er ook voor zorgen dat mensen "geen zekerheid meer zullen hebben over hoeveel hun pensioen zal bedragen", aldus Heyrman.

Het ABVV geeft vrijdag op een persconferentie samen met het ACOD tekst en uitleg over de toekomst van de pensioenen. Dan vindt ook een 'militantenconcentratie' plaats, aldus nog de vakbond.

ACV: "Zorg dat het wettelijk pensioen verbetert"

Het ACV reageert lauw op de nota. Volgens de vakbond werden enkel twee nota's voorgesteld - een van minister Bacquelaine en een van de academische begeleiders binnen het Nationaal Pensioencomité - die bijna uitsluitend vragen bevatten, onder meer over het puntenpensioen. Op een vragenbundel die het vakbondsfront een jaar eerder indiende, volgde nog geen antwoord. Een puntenpensioen is dus nog niet echt voorgelegd, luidt het.

"We willen het het gesprek aangaan, maar met één premisse: zorgen dat het wettelijke pensioen van de mensen verbetert", zegt woordvoerder David Van Bellinghen. "Zeker voor de privé, waar echt heel lage pensioenen circuleren." Voor de bond kan het bijkomend niet dat de pensioenen verlaagd zouden worden of dat de mensen meer onzekerheid krijgen over hun pensioen.

De bond reageert daarom met de nodige reserve op de plannen. Er ligt nog veel werk op de plank voor de komende maanden en ook moet blijken wat de intentie is van de andere sociale partners, klinkt het nog.