Exclusief voor abonnees

Onze budgetexperte helpt jouw huishouden door de crisis: "Acht stappen volstaan om weer grip te krijgen op je budget”

Hoe hou je jouw gezinsbudget onder controle? Onze budgetexperte geeft tips.
Getty Images/iStockphoto Hoe hou je jouw gezinsbudget onder controle? Onze budgetexperte geeft tips.
“Budgetteren doe je niet alleen en vooral niet in crisistijd.” Om de financiële onzekerheid aan te pakken, moeten veel gezinnen samen op zoek gaan naar oplossingen. Dat zegt Sara Van Wesenbeeck, budgetexpert in ons geldpanel. Hoe pak je dat aan? De expert vertelt in acht stappen hoe ook jij je inkomsten en uitgaven onder controle houdt en welke lessen je kan trekken voor later.

STAP 1: Maak een overzicht van je inkomsten en uitgaven

De coronacrisis zorgt voor veel onzekerheid, ook in je portefeuille. Hoe is het met je gezinsbudget gesteld? Dat blijft vaak gissen. Wil je aan de slag met budgetteren, maak dan altijd eerst een overzicht van je inkomsten en uitgaven. Die zullen nu anders zijn dan voor de crisis. Misschien verdien je minder? Heb je nog nauwelijks kosten voor brandstof, ontspanning en persoonlijke verzorging? Of misschien heb je veel meer dan gewoonlijk uitgegeven aan boodschappen, kledij, sportartikelen of hebbedingen die je online hebt aangekocht?

Zet je aan tafel en noteer al je inkomsten en uitgaven van de afgelopen weken. Je kan daarvoor een (gratis) online tool gebruiken (bijvoorbeeld de gratis tools Budgetplanner en Spendee of betalende apps als Mijn Huishoudboek of Roov, red.), maar een overzicht op papier werkt even goed.

STAP 2: Voeg ook toekomstige inkomsten en uitgaven en je spaarbuffer aan je lijst toe

Noteer ook de (grote) inkomsten en uitgaven die je de komende tijd nog verwacht: moet je deze maand de hospitalisatieverzekering nog betalen, of heeft je auto nieuwe zomerbanden nodig? Verwacht je nog een steunpremie van de overheid of het verjaardagscadeau van je ouders?

Ga daarnaast na hoe groot je buffer is: heb je nog spaargeld achter de hand dat je eventueel kan aanspreken? Noteer het allemaal.

Ga eerst aan de slag met het deel van je budget dat je het makkelijkst zelf kan beïnvloeden: je uitgaven voor eten, kleren, abonnementen,... Met kleine acties kan je meteen en zonder al te veel moeite heel wat geld besparen

STAP 3: Analyseer je inkomsten en uitgaven en maak een plan

Dankzij het overzicht op je (toekomstige) inkomsten en uitgaven weet je nu hoe je er écht voor staat. Je hebt bovendien je grootste centenvreters in kaart gebracht. Heb je meer inkomsten dan uitgaven, dan zit je goed. Blijkt daarentegen dat je meer uitgegeven hebt dan dat er binnenkomt, vraag je dan af of je het eventueel met je buffer kan opvangen. Het is nuttige informatie waarmee je aan de slag kan en die als basis dient voor je plan in de volgende stappen.

STAP 4: Breng de noodzakelijke uitgaven in kaart

Stel een prioriteitenlijst op. Deze uitgaven kan je niet laten vallen: hypotheek, huur, kosten voor elektriciteit, water en gas, uitgaven voor je gezondheid, verzekeringen, de afbetaling van je schulden,... Je kan er niet onderuit. Je zal dus eerst op deze uitgaven moeten focussen.

STAP 5: Verminder je uitgaven: start met het ‘makkelijkste’ eerst

In crisistijd telt elke euro. Je gaat nu je uitgaven verminderen zodat je meer overhoudt. Ga daarom eerst aan de slag met het deel van je budget dat je het makkelijkst zelf kan beïnvloeden: je uitgaven voor eten, kleren, schoenen, abonnementen, extraatjes,... Met kleine acties kan je meteen en zonder al te veel moeite heel wat geld besparen:

- Elimineer niet-essentiële uitgaven: lijst ze op.
- Beperk impulsaankopen: denk twee keer na voor je iets koopt.
- Koop minder: gebruik wat je al hebt.
- Bespaar op aankopen voor kleding.
Kan je grote aankopen doorschuiven naar later?
- Leg een maximumbudget vast: bepaal op voorhand hoeveel je vanaf nu per uitgavenpost gaat besteden. Overschrijd dit budget niet.

Moet je het met wat minder stellen? Dat kan je gerust ook aan kleine kinderen uitleggen. Spreek af met welke acties het gezin aan de slag gaat en waar iedereen zich aan moet houden

STAP 6: Betrek het hele gezin bij je budgetacties

Budgetteren doe je niet alleen en vooral niet in crisistijd. Je partner, grote en kleine kinderen: allemaal kunnen ze bijdragen aan meer ruimte in het gezinsbudget. Zet een ‘gezinsvergadering’ op en bespreek de huidige stand van zaken. Moet je het met wat minder stellen? Dat kan je gerust ook aan kleine kinderen uitleggen. Spreek af met welke acties het gezin aan de slag gaat en waar iedereen zich aan moet houden. Ken je kinderen eventueel een eigen budget toe. Samen sta je sterk en het is voor je kinderen meteen ook een nuttige les voor later.

STAP 7: Zoek steun en hulp

Kan je het niet alleen bolwerken? Of wil je nog meer uit je budget halen om bijvoorbeeld te kunnen sparen? Roep dan de hulp in van een familielid die goed met geldzaken overweg kan of schakel een budgetcoach in. Kan je je rekeningen niet meer betalen of is de schuldenberg te hoog, klop dan aan bij het OCMW in je gemeente. Vergeet zeker ook niet om eerst bij de overheid de premies aan te vragen waar je in deze uitzonderlijke crisistijd recht op hebt.

STAP 8: Leer uit deze crisis

Uit een crisis kan je altijd lessen trekken voor de toekomst, en dat geldt ook voor budgetzaken:

Voorzie een spaarbuffer: een potje dat je kan aanspreken voor onvoorziene uitgaven of in crisistijd. Dat appeltje voor de dorst is altijd nuttig. Heb je binnenkort (of nu al) weer wat ruimte in je budget? Begin dan meteen te sparen en zet elke maand een bedrag, klein of groot, opzij op je spaarrekening. Ook met vele (maandelijkse) kleintjes heb je op het eind van het jaar een mooi bedrag bij elkaar gespaard.
Leef niet boven je stand: doe niet meer geld op dan je verdient.
Geef enkel geld uit aan wat je nodig hebt. Zo blijft je budget flexibel genoeg om inkomensverlies of een crisis op te vangen.
Wees tevreden met wat je hebt. Dat is vaak al heel wat.
‘Less is more’ wordt je nieuwe manier van leven. Heb je echt twee auto’s nodig? Kan de aankoop van die nieuwe smartphone nog even wachten? Kan je kleiner gaan wonen? Kan je het met wat minder spullen stellen?
Blijf in de toekomst budgetteren en vooral ook anticiperen, zelfs wanneer het op dat moment niet echt nodig lijkt.

Budget- en organizingcoach Sara Van Wesenbeeck is de bezieler van Barking Dogs.

Morgen in ons Geldpanel-dossier: beurs- en beleggingsexpert Geert Noels geeft zijn visie over Belgische topbedrijven op de Brusselse beurs.

Lees ook:

Het loon van Tim, technisch werkloos: “Plots 350 euro netto meer” (+)

ZOVEEL VERDIEN IK. Sinds haar ziekte leven Isabel (39) en Rob (39) van één inkomen: “Onbezorgd winkelen is niet mogelijk” (+)

Vijf zelfstandigen maken hun rekening: “200% inzet voor 50% minder opbrengst” (+)