Helft van banken weigert huurders waarborg

BELGA
De helft van de bankkantoren weigert om een bankwaarborg te verstrekken aan huurders, ondanks de wettelijke verplichting. Een kleine minderheid stelt zelfs onwettige voorwaarden, zo blijkt uit een praktijktest van de Universiteit Gent bij 549 bankkantoren.

"Voor veel gezinnen is het moeilijk om een betaalbare huurwoning te vinden", zeggen sociologen Pieter-Paul Verhaeghe en Koen Van der Bracht. "Eén van de drempels is de huurwaarborg. Circa een kwart van de huurders vindt het een zware last om de huurwaarborg in één keer te moeten betalen."

Sinds 2007 hebben banken de wettelijke verplichting om via een bankwaarborg de huurwaarborg voor te schieten aan klanten die dit vragen. De huurder verbindt zich om het bedrag binnen de drie jaar terug te betalen.

Om na te gaan of banken die verplichting nakomen, mailden onderzoekers naar 549 bankkantoren waarbij ze zich voordeden als huurders die een bankwaarborg vroegen. Om te zien of het kantoor al dan niet reageert op e-mails, stuurden ze nadien een mail met een vraag over een hypothecaire lening. "26 pct van de bankkantoren stelden expliciet dat een bankwaarborg niet mogelijk is, 18 pct reageert niet op de e-mail voor een bankwaarborg maar wel op de e-mail voor een hypothecaire lening, 33 pct vraagt eerst meer informatie of om een afspraak te maken en 24 pct stelt dat een bankwaarborg mogelijk is."

Geïnstitutionaliseerde sociale uitsluiting
Uit de resultaten bleken opvallende verschillen tussen banken onderling. "Veel medewerkers van de bankfilialen voeren slechts uit wat centraal beslist werd. In dat geval kunnen we spreken van geïnstitutionaliseerde sociale uitsluiting."

De meeste bankkantoren rekenen ook 'dossierkosten' aan, gemiddeld 216 euro, en een kleine minderheid stelt onwettige voorwaarden.

De onderzoekers suggereren twee beleidsaanbevelingen: meer controle en handhaving of de oprichting van een centraal huurwaarborgfonds.

S.pa: "Tijd voor centraal huurwaarborgfonds"

Naar aanleiding van deze praktijktesten herhaalt oppositiepartij sp.a het pleidooi voor een centraal huurwaarborgfonds. Vlaams parlementslid Michèle Hostekint: "Dit bevestigt waar we al langer voor waarschuwen", zegt Hostekint. "Men maakt huren onbetaalbaar. Minister van Wonen Homans wil de huurwaarborg optrekken van twee naar drie maanden. Wie dat niet kan betalen, kan bij het OCMW een waarborg krijgen. Maar veel verhuurders weigeren die OCMW-waarborg, omdat ze het niet vertrouwen. Je kan ook naar de bank gaan voor een waarborg, maar die kennen die ook niet toe of stellen onmogelijke voorwaarden".

Als oplossing stelt de sp.a een centraal huurwaarborgfonds voor. Dat houdt in dat huurders hun waarborg niet langer storten op een afzonderlijke rekening, maar in één centraal beheerd fonds stoppen. "Het voordeel is dat dit discriminatie tegengaat", zegt Hostekint. "Verhuurders kunnen niet langer zien als iemand die waarborg in schijven of via het OCMW betaalt, maar zijn wel zeker dat er een waarborg is", zegt de sp.a-politica. "Bovendien brengen al die afzonderlijke rekeningen voor waarborgen niets op, want de rente staat laag. Eén centraal fonds daarentegen kan een krachtig instrument zijn".