Fiscus mag onwettig bewijs toch gebruiken

De fiscus mag voortaan onrechtmatig verkregen bewijs gebruiken tegen een belastingplichtige. Dat heeft het Hof van Cassatie beslist, zo meldt De Standaard vandaag.

Volgens het arrest, dat op 22 mei door het Hof van Cassatie werd geveld, zullen die bewijzen enkel nog geweerd kunnen worden als de fiscus flink uit de bocht is gegaan, of als een eerlijk proces onmogelijk is.

Het Hof van Cassatie deed zijn uitspraak in een zaak waarin de fiscus niet de geëigende wegen had gevolgd om informatie te krijgen van zijn Portugese collega's.

De uitspraak leidt tot grote zenuwachtigheid bij fiscaal advocaten. "Er zal geen discussie meer gevoerd moeten worden of een gestolen banklijst, zoals bij HSBC, al dan niet gebruikt mag worden", zegt fiscaal advocaat Hubert Dubois.

De fiscaal advocaten gaan er ook vanuit dat het arrest de fiscus zal inspireren om zijn visitatierecht - een soort huiszoekingsrecht - nog ruimer uit te oefenen, net nu de regering dat recht beter wil omlijnen.

"Niet alles veroorloven"

De eerste reacties zijn argwanend tot afwijzend, maar fiscaal expert Luc Vanheeswijck nuanceert: "Dit betekent niet dat de fiscus zich nu alles kan veroorloven. De belangen moeten afgewogen worden. De fiscus mag voortaan foutjes maken, maar men mag de beginselen van behoorlijk bestuur niet opzettelijk met de voeten treden. Die fouten zullen met de mantel der liefde bedekt worden als ze niet opwegen tegen de vaststellingen die gedaan werden.

"Rechtsregels en procedureregels hebben een waarde, maar die waarde is niet absoluut. Deze uitspraak toont ook aan dat rechtsbescherming een relatief goed is", aldus nog Vanheeswijck.

"En toch betekent dat een verminderde rechtsbescherming", besluit hij.

"Geen willekeur"

"De feitenrechter moet voortaan het individueel belang van de belastingplichtige afwegen tegenover het algemeen belang, in de strijd tegen de fiscale fraude." Dat zegt Francis Adyns, woordvoerder van de FOD Financien als reactie. "De rechter zal moeten afwegen op basis van billijkheid en behoorlijk bestuur", zegt Adyns.

"Het is nu niet meer zo dat het dossier bij een procedurefout meteen integraal naar de prullenmand wordt verwezen. De kritiek dat een rechter die afweging niet zal kunnen maken, of dat dit de deur openzet naar willekeur, betwisten wij. Wij geloven dat hij die afweging zal kunnen maken."