De indexsprong komt er nu echt

Nog geen beslissing over indexering huurprijzen

Vicepremier Kris Peeters (CD&V).
BELGA Vicepremier Kris Peeters (CD&V).
De ministerraad heeft vandaag het wetsontwerp goedgekeurd dat de indexsprong moet doorvoeren, maar de discussie of die ook wordt ingevoerd voor de huurprijzen, is nog niet afgerond. Dat heeft premier Charles Michel na afloop van de vergadering bekendgemaakt. Volgens Rudy De Leeuw, voorzitter van de socialistische vakbond, zal de beslissing "grote sociale onrust veroorzaken".

Zoals bekend voorziet het regeerakkoord dat de ploeg-Michel een indexsprong zal doorvoeren - een maatregel waar de vakbonden storm tegen lopen. Die ingreep moet de loonhandicap van onze ondernemingen met de buurlanden dichtrijden en zodoende banen behouden en creëren.

Vandaag keurde de ministerraad het voorontwerp goed dat de indexsprong juridisch uitstippelt. Bedoeling is dat de afgevlakte gezondheidsindex vanaf maart 2015 wordt geblokkeerd, zodat een indexsprong van 2 procent kan worden gerealiseerd. Die methodiek moet er volgens minister van Werk Kris Peeters (CD&V) voor zorgen dat de maatregel voor alle sectoren kan worden georganiseerd.

Eenheidsstatuut

De regering heeft in dezelfde tekst ook een aantal beslissingen gegoten die uitvoering geven aan het akkoord tussen de sociale partners over de zogenaamde losse eindjes die nog waren blijven hangen na het akkoord over het eenheidsstatuut arbeiders-bedienden van de vorige legislatuur. Ook de maximale marge voor de loonkostontwikkeling voor de komende twee jaar - een punt uit het recente sociaal akkoord - werd in een koninklijk besluit gegoten.

Een andere ingreep bepaalt dat mensen met een pensioen en een uitkering voor een arbeidsongeval hun sociale bijdrage zien dalen van 13,07 naar 8,31 procent. Wie naast zijn pensioen ook een uitkering heeft voor arbeidsongeval of beroepsziekte zal netto meer overhouden. Er komt vanaf 1 januari 2016 een verhoging met 1,25 procent van het loonplafond voor de berekening van de vergoeding voor arbeidsongevallen.

Ook de maximale marge voor de loonkostontwikkeling voor de komende twee jaar - een punt uit het recente sociaal akkoord - werd in een koninklijk besluit gegoten. Die marge wordt voor dit jaar vastgelegd op 0 procent en voor 2016 op 0,5 procent van de brutoloonmassa als totale kost voor de werkgever. Daarnaast kan de maximale marge voor loonontwikkeling volgend jaar met 0,3 procent netto worden verhoogd zonder extra kost voor de werkgever.

Vlaamse of federale bevoegdheid?

Intussen is discussie ontstaan over de vraag of de huurprijzen ook aan een indexsprong moeten worden onderworpen. CD&V en N-VA zijn het daarbij oneens over de vraag wie daarvoor bevoegd is: de federale regering of de deelentiteiten. Premier Michel bevestigde dat het punt is besproken door het kernkabinet, maar dat er in geen enkele richting een beslissing werd genomen. Juristen moeten zich de komende dagen buigen over de vraag wie bevoegd is. Nadat die juridische vraag is uitgeklaard, kan de discussie terug op tafel belanden, luidde het.

Open Vld-vicepremier oordeelt dat men daarover nog niet kan beslissen. "We weten niet of de gewesten of het federale niveau bevoegd is", aldus De Croo. "En dus moeten we wachten tot we daarover meer duidelijkheid hebben."

Liesbeth Homans (N-VA-, Vlaams minister van Wonen, liet gisteren in het Vlaams parlement optekenen dat de huurprijzen een Vlaamse bevoegdheid is en dat er dus geen sprake kan zijn van een indexsprong.

Vicepremier Alexander De Croo (Open Vld).
BELGA Vicepremier Alexander De Croo (Open Vld).

Sociale onrust

Volgens voorzitter van de socialistische vakbond Rudy De Leeuw zal de beslissing voor grote sociale onrust zorgen, omdat het ontwerp neerkomt op "regelrechte diefstal" op het loon van de werknemers. Hij waarschuwt dan ook voor spontane acties. De indexsprong en de maatregelen rond beschikbaarheid van oudere werklozen en SWT-ers (voormalig brugpensioen) "zullen niet bijdragen tot sociale stabiliteit", zegt hij.

Nog volgens de ABVV-voorzitter wordt door het wetsontwerp de Nationale Arbeidsraad (NAR) uitgesloten. Hij wijst ook op de strafrechterlijke sancties die in het ontwerp zijn voorzien voor werkgevers en werknemers die de indexsprong niet naleven. "Dit is een zeer verregaand restricitief kader", vindt de ABVV-topman.

In een gemeenschappelijke reactie noemen de drie vakbonden de regeringsbeslissing "stuitend onrechtvaardig en bijzonder ondoelmatig".

"De regering heeft er dus voor gekozen enkel een inspanning te vragen aan werknemers, ambtenaren en mensen met een sociale uitkering of pensioen. Huurprijzen, energieprijzen, verzekeringspolissen mogen wel nog geïndexeerd worden. Aan zelfstandigen, vrije beroepen, dividenden wordt evenmin een inspanning gevraagd. Nochtans voorziet de wet van 1996, ter vrijwaring van werkgelegenheid en concurrentievermogen dat de regering ook een gelijkwaardige matiging kan opleggen aan 'de inkomens van de zelfstandigen, van de vrije beroepen, de dividenden, de tantièmes, de sociale uitkeringen, de huurprijzen en andere inkomens'. Die 'andere inkomens' slaan zeker op de inkomens uit vermogen", luidt het in de mededeling.

Bovendien, aldus de bonden, is de indexsprong ondoelmatig. "De indexsprong - 2,6 miljard euro minder loonkost voor werkgevers - zal volgens het planbureau tegen 2020 amper 28.500 jobs opleveren. Dat is een investering van maar eventjes 91.228 euro per job. Die 28.000 jobs zijn onvoldoende om de stijgende beroepsbevolking op te vangen", aldus de bonden.

Rudy De Leeuw.
PHOTO_NEWS Rudy De Leeuw.

De regering heeft er dus voor gekozen enkel een inspanning te vragen aan werknemers, ambtenaren en mensen met een sociale uitkering of pensioen

Rudy De Leeuw

ACV: "Frustratie en kwaadheid zal blijven groeien"

Zolang de regering een onevenwichtig beleid blijft voeren, zal de "frustratie en kwaadheid van de mensen blijven groeien". Dat zegt ACV-voorzitter Marc Leemans in een reactie.

Met de beslissing, aldus Leemans, zet de regering "een neus naar alle werknemers en uitkeringsgerechtigden, en leent ze de oren naar al diegenen die worden ontzien, met name die groepen die niet gelijkwaardig bijdragen aan de gevraagde inspanningen". De vakbond vraagt zich af wanneer de beloofde tax-shift er aan komt.

Volgens de ACV-voorzitter is de politieke bewustwording van mensen aan het groeien. "Het besef is aan het groeien bij de mensen. Voor dit onevenwichtig beleid hebben ze niet gekozen."

ACV kondigde eerder een actieplan aan tegen de regeringsmaatregelen, in overleg met de andere bonden. Een eerste actie wordt een militantenconcentratie op 11 maart. Over andere acties wil Leemans niet vooruitlopen. Acties zullen vooral sectoraal en lokaal gebeuren. "Maar het is duidelijk dat de mensen de gelegenheid te baat gaan nemen om uiting te geven aan hun onvrede."

VBO ziet "reële vooruitgang voor bedrijven"

Vanuit werkgeverszijde wordt er positief gereageerd op de maatregelen. "De regering verschaft duidelijkheid en rechtszekerheid", stelt het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO).

In een persbericht heeft het VBO het over "een aantal belangrijke maatregelen die een reële vooruitgang betekenen, en die nu tastbaar zullen worden voor de bedrijven".

Het gaat dan niet alleen over de indexsprong, maar ook over bijvoorbeeld de loonnorm die werd vastgelegd, en over specificaties over compensatiemaatregelen voor werkgevers in het kader van het eenheidsstatuut.

Het VBO is ook tevreden dat de drempel voor de ondernemingsraad op honderd werknemers behouden blijft. Dat is belangrijk voor de volgende sociale verkiezingen, die zullen plaatsvinden in mei 2016.

Ondernemersorganisatie Voka noemt de indexsprong en de maximale loonnorm "van essentieel belang om de loonkloof met de burlanden te verkleinen". Maar er moet nog meer gebeuren, voegt de organisatie toe, "want de reële loonkosthandicap met de buurlanden blijft tot op vandaag 16 procent".

Volgens Voka zal de burger de indexsprong ook nauwelijks voelen, dankzij de werkbonus en de daling van de olie- en grondstofprijzen. "Berichten dat de indexsprong zou leiden tot een sociaal bloedbad zijn volgens ons dan ook zwaar overdreven", klinkt het.

Berichten dat de indexsprong zou leiden tot een sociaal bloedbad zijn volgens ons zwaar overdreven

VBO