Exclusief voor abonnees

‘Stofzuigergate’: alles wat u moet weten wanneer u een nieuw toestel koopt

Stofzuigers in MediaMarkt. Elk toestel heeft een label hangen waaruit blijkt hoe energiezuinig het toestel is.
Florian Van Eenoo photonews Stofzuigers in MediaMarkt. Elk toestel heeft een label hangen waaruit blijkt hoe energiezuinig het toestel is.
Met een A+-stofzuiger poetst u groen, met een A+++-stofzuiger poetst u supergroen. Of dat laat de fabrikant u graag geloven. In realiteit verbruikt een van de meest onmisbare huishoudtoestellen méér dan wat op zijn energielabel prijkt. In de vuilnisbak dus met die labels, oordeelt het Europees Hof van Justitie nu, want die zijn onwettig. Een blik op ‘stofzuigergate’ en alles wat u moet weten wanneer u een nieuw toestel koopt.

Zeg niet zomaar stofzuiger tegen een stofzuiger. In 1900 kwam het eerste model op de markt, de ‘Booth Machine’. Van gebruiksgemak toen nog lang geen sprake. Het toestel woog liefst 50 kilogram en werd op karretjes gemonteerd, voortgetrokken door paarden. Wie z'n huis stofvrij wilde - meestal de rijkelui -, moest ramen en deuren wagenwijd opengooien. De metalen slangen werden van buitenaf bediend en konden enkel via trap of raamkozijn een tapijt of plankenvloer reinigen. Het tweede model, een tiental jaar later, woog ‘amper’ 20 kilogram. Toch duurde het tot in de jaren 60 voor de stofzuiger de ruwe bezem en mattenklopper helemaal naar het achterplan verdreef. Vandaag bestaan er dan weer tal van varianten: er is de klassieke sledestofzuiger, de ketelstofzuiger, de steelstofzuiger, de robotstofzuiger, de stofzuiger zonder zak, de handstofzuiger. De ene doet het goed op harde vloeren, de andere is er speciaal voor tapijten. Met het ene model kan je ‘nat’ stofzuigen, met een snoerloze heb je meer bewegingsvrijheid. Allemaal hebben ze hun voor- en nadelen (zie overzicht onderaan). Vandaar les 1: noem een stofzuiger nooit zomaar een stofzuiger.

Scherpere criteria

Les 2: geloof niet altijd wat op het energie-etiket prijkt. In 2014 voerde Europa een label in voor de kleine huishoudtoestellen, in navolging van wasmachines, koelkasten, droogkasten en televisies die er al een hadden. Volgens die verordening mocht een stofzuiger maar een maximaal vermogen van 1.600 watt hebben en het jaarlijkse energieverbruik van 62 kWh niet overschrijden. Drie jaar later, in 2017, scherpte Europa die criteria aan. En dat was nodig volgens Test-Aankoop. “Fabrikanten doen ons graag geloven dat het maximaal vermogen van een stofzuiger doorslaggevend is voor zijn doeltreffendheid. Uit onze tests blijkt echter keer op keer dat goede prestaties veeleer te danken zijn aan eigenschappen zoals een goed ontworpen buis en zuigmond, en de zuigkracht van het toestel. Een hoog vermogen betekent dus niet dat je beter zult schoonmaken, wél dat je meer energie verbruikt. Een hoog wattage is geen garantie voor de beste prestaties.” 

Uit onze tests blijkt keer op keer dat een stofzuiger goed presteert dankzij een goed ontworpen buis en zuigmond en de zuigkracht van het toestel. Niet dankzij een hoog wattage, zoals de fabrikant ons graag doet geloven

Test-Aankoop

Voortaan hebben stofzuigers daarom een motorvermogen van maximaal 900 watt en mogen ze jaarlijks niet meer dan 43 kWh verbruiken. Bovendien mag een nieuw toestel niet meer dan 1% aan stofdeeltjes uitstoten, mag hij niet luider gaan dan 80 decibel en moet hij minstens 98% van het stof - op harde vloeren - opzuigen. Op tapijt is dat 75%. Al die nieuwe eisen hadden hun invloed op de labels: het A+++-label werd ingevoerd en E-, F- en G-labels verdwenen. 

Lege zakken

Maar die labels deugen dus niet, klinkt het vandaag. De bal ging aan het rollen toen stofzuigerfabrikant Dyson haar twee rechtstreekse concurrenten Siemens en Bosch beschuldigde van gesjoemel. Het Britse bedrijf, dat stofzuigers zonder zak op de markt brengt, liet begin dit jaar verstaan dat de consument al jaren wordt misleid. In de labo’s, waar men de modellen test voor ze op de markt komen, zijn de stofzuigzakken leeg. Op die prestaties plakt men dan het zuinigste energielabel, ook al strookt dat niet met de normale gebruiksomstandigheden. Want wie stofzuigt met een lege zak en beweegt bij het kuisen maar vijf à zes keer met de steel over de vloer? Pas als de stofzak gevuld is, moet de elektromotor veel harder werken. Dat wordt via sjoemelsoftware dus verzwegen. Conclusie: stofzuigers die een verbruik van 28 kWh per jaar beloven en een A-label opgeplakt krijgen, verbruiken in werkelijkheid het dubbele.

Stofzuigers die een verbruik van 28 kWh per jaar beloven en een A-label opgeplakt krijgen, verbruiken in werkelijkheid het dubbele

Na een juridische marathon heeft het Europees Hof van Justitie Dyson vandaag helemaal gelijk gegeven. De energielabels op stofzuigers zijn niet wettig of zoals het Hof in haar uitspraak schrijft: “In zijn arrest acht het gerecht het betoog van Dyson gegrond en verklaart het de verordening inzake energie-etikettering van stofzuigers nietig. De Commissie dient dus te kiezen voor een berekeningsmethode waarmee de energieprestatie van stofzuigers kan worden gemeten in omstandigheden die de reële gebruiksomstandigheden zo dicht mogelijk benaderen. Dit betekent dat de stofcontainer tot een bepaald niveau is gevuld.” Het is dat energieverbruik dat voortaan op moet worden vermeld.

Brussel heeft nu twee maanden de tijd om in te grijpen: dat kan via hoger beroep of door fabrikanten nieuwe procedures op te leggen. Volgens experts zou ‘stofzuigergate’ binnenkort ook gevolgen kunnen hebben voor alle andere toestellen die gebruikmaken van de bekende energielabels.

Hoe lees ik het energielabel van een stofzuiger?

1. Energie-efficiëntieklasse
Van G (voor stokoude modellen die nu niet meer geproduceerd worden) tot A+++. De letter houdt rekening met de kracht van de stofzuiger en hoe goed die kracht wordt omgezet in het opnemen van stof. Lees als: het jaarlijkse energieverbruik. A geldt dan als het meest energiezuinige model. 

2. Energieverbruik
Uitgedrukt in kWh per jaar. Het verbruik is gebaseerd op 50 keer per jaar 87 vierkante meter zuigen. Volgens webshop Coolblue betaal je ongeveer 0,23 euro voor 1 kWh. Hoe lager dus het aantal kWh, hoe energiezuiniger (en dus lager in energiekosten) de stofzuiger is. Het gemiddelde jaarverbruik mag niet hoger liggen dan 43 kWh.

3. Stofopname en stofuitstoot
Ook weergegeven met letters (A tot G). Ze geven aan hoeveel de stofzuiger scoort op verschillende testonderdelen, zoals uitstoot (belangrijk voor wie allergisch is aan huisstofmijt), stofopname op harde vloeren en stofopname op tapijt. Bij al deze onderdelen wordt A gezien als meest efficiënt.

4. Geluidsniveau
Het aantal decibel. Wie een stille stofzuiger wil, kiest best voor een toestel lager dan 60 decibel.

Heb je het label van een stofzuiger ooit al van dichtbij bekeken?
RV Heb je het label van een stofzuiger ooit al van dichtbij bekeken?

Welk type stofzuiger kies ik?

1. De sledestofzuiger met zak
Het meest klassieke en dus meest verkochte model. Kan makkelijk trappen en minder toegankelijke plaatsen stofzuigen. Heeft bovendien een grote stofcapaciteit. Nadeel: het snoer kan de bewegingsvrijheid beperken. Nieuwe stofzuigzakken, indien vol, zijn niet altijd goedkoop.

2. De sledestofzuiger zonder zak
Het stof zit niet geconcentreerd in een zak, maar wordt opgevangen in een grote, verwijderbare bak. Die vergt meer onderhoud - lees: vaker leegmaken en afwassen - dan het klassieke model. Slecht indien u allergisch bent omdat het stof overal naartoe waait, goed als u bewust kiest voor de centjes en het milieu: u hoeft geen stofzuigzakken te kopen. Weet wel dat dit toestel luidruchtiger stofzuigt.

De Dyson Cinetic.
Florian Van Eenoo photonews De Dyson Cinetic.

3. De stofzuiger met waterfilter
Ideaal voor wie lijdt aan stofallergie. De opvangbak is gevuld met water dat opgezogen vuil uit de lucht filtert. Het toestel blaast dus enkel ‘zuivere' lucht uit. Ook hier geen geklungel met stofzuigzakken of rondvliegende pluisjes. Nadeel: het water kan nogal vies en modderig worden. Leeg de stofzuiger dus best in een rioolputje.

4. De steelstofzuiger
Draadloos en dus handig om kleine oppervlakken mee schoon te maken. Weegt minder dan een klassieke stofzuiger. Zuigt goed op harde oppervlakken, maar minder op tapijt of in hoeken. Met een volle batterij kunt u 15 tot 60 minuten stofzuigen, daarna moet u hem opladen. Het stofreservoir is vaak ook kleiner, wat hem dan weer ideaal maakt om even snel uit de kast te halen. Opgelet: geeft bij het reinigen ook veel stof af.

5. De robotstofzuiger
Voor wie een hekel heeft aan stofzuigen. Dit toestel werkt volledig automatisch en gebruikt daarvoor sensoren. Sommige modellen keren na het stofzuigen zelf terug naar hun laadstation en geven aan wanneer hij vol zit. Je kan dus gerust wat anders doen, buitenshuis. Nadeel: de robotstofzuiger is nog altijd vrij duur (tussen 300 en 600 euro, met uitschieters tot boven 1.000 euro). Wegens z’n ronde vorm niet makkelijk te gebruiken in hoeken. Kan ook blokkeren door rondslingerende spullen en is vrij luid.

De Roomba 866-stofzuiger. Kostprijs: 499 euro.
RV De Roomba 866-stofzuiger. Kostprijs: 499 euro.

De beste toestellen volgens Test-Aankoop

- Met zak: Miele Complete C3 Black Diamond Ecoline (198 euro)
- Met zak: AEG VX6-2-CR-A (119 euro)
- Met zak: Rowenta RO6856EA (118 euro)
- Zonder zak: Dyson Cinetic Big Ball Absolute 2 (443 euro)
Lees meer in de Koopwijzer.

Andere tips

* Zet de stofzuiger aan en controleer of er geen lucht ontsnapt bij de slang. Als dat wel het geval is, werkt het toestel minder doeltreffend

* Vervang de opvangbak of stofzak nog voor die helemaal vol zit. Dat verlengt de levensduur van de motor en dus van de stofzuiger

* Vervang of was de filter regelmatig, maar reinig ook de volledige (!) stofzuiger, inclusief de borstel en behuizing. Was alle onderdelen

* En misschien wel de leukste tip: wie allergisch is aan stof, laat stofzuigen best aan iemand anders over, ook al gebruikt u een stofzuiger met HEPA-filter (een filter die beter microscopisch kleine deeltjes tegenhoudt, red.) Er waait altijd stof op wanneer u stofzuigt




19 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • PATRICK DE TROYER

    Dat een stofzuiger met 900 watt even goed of beter stofzuigt dan een met 1600 watt is niet waar. Had mij eerdt een van 900 watt gekocht maat die zuigt veeeeeel minder, heb mij dan maar weer een gekocht van 1600 watt. Hoeveel hij verbruikt dat intresseert me nuet maar wel hoe goed hij stofzuigt, dat is het allerbelangrijkste !! Met hun nieuwe regels altijd, die zijn niet altijd beter !

  • james vroman

    wat is er mis aan een borstel en een vuilblik ?

  • peter colson

    iedere label die ze uitvnden dent om exra geld uit de zakken kloppen. En dat gaat van bio over epc tot energie.

  • Agnes Desmet

    Energielabel interesseert mij matig, nieuwe stofzuiger was handig om die vervloekte ecocheques kwijt te geraken.

  • Brianna Dams

    Dat is dus het belangrijke werk dat europa doet. We spenderen er miljarden aan en ze kunnen niet eens goede regelgeving maken. Verafstoot: hoe wil jij de geschiedenis in gaan?