Veel meer dan vroeger liggen we 's nachts in ons bed te woelen. Waar in 1997 nog 23 procent van de vrouwen en 17 procent van de mannen met slaapproblemen te kampen hadden, waren die aantallen in 2013 gestegen tot respectievelijk 33 en 26 procent (zie grafiek beneden).

"Dit is dan ook duidelijk een probleem van deze tijd", zegt slaapexpert Johan Verbraecken van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. "Enerzijds maken we veel meer gebruik van allerlei multimedia dan tien jaar geleden. Net voor het slapengaan lezen mensen nog e-mails, surfen ze op het internet, versturen ze sms'en en zitten ze op Facebook. Dat is een belangrijke bron van slaapverstoring. Maar ook is de werkdruk in het bedrijfsleven verhoogd en wordt er veel meer van ons verwacht. Daarnaast zijn er nog de kinderen. Ergens moeten we extra tijd zoeken, en dat gebeurt vaak door te beknibbelen op slaap."
_{(Lees hieronder verder)}

Mensen zijn van nature een ochtend- of avondtype, aldus Verbraecken. "Het hangt af van de productie van melatonine in de hersenen. Die begint een halfuur voor het slapengaan te stijgen en bereidt ons voor op de slaap."

Wanneer dat juist gebeurt, verschilt van persoon tot persoon. "Bij een ochtendtype begint de aanmaak van melatonine veel vroeger; een avondtype kan dus veel makkelijker wakker blijven. Of u een ochtend- of avondtype bent, is genetisch bepaald. Met het ouder worden, kan dat extreme vormen aannemen."

Een tekort aan lichaamsbeweging kan leiden tot slapeloosheid. Het is dus belangrijk regelmatig te sporten. Maar u moet uw fysieke inspanningen slim inplannen: 's avonds kunnen ze de slaap immers verstoren. Verbraecken raadt aan zware fysieke activiteiten tot zes uur voor het slapengaan te vermijden.

Alles staat of valt met timing. Of u nu een ochtend- of een avondtype bent, het is belangrijk dat u per etmaal een voldoende lange bedrust neemt. Volgens Verbaeckel kan u is het het best regelmatige tijdstippen aan te houden van naar bed gaan en opstaan, ook in het weekend.

Hoe verleidelijk het ook is tijdens het weekend een paar uurtjes te blijven soezen, uit onderzoek blijkt dat het alleen maar negatieve gevolgen heeft. Langer dan twee uur uitslapen, maakt u vaak suffer in plaats van fitter.

Wie moeilijkheden heeft om in te slapen, zal de slaapkamer op termijn onbewust associëren met mislukte pogingen om te slapen, met extra spanning tot gevolg. Voor u het weet, bevindt u zich in een cyclus van slaapproblemen en slapeloosheid. Om die reden is het belangrijk de waaktoestand in bed te beperken.

Dat doet u door de slaapkamer enkel te gebruiken om te slapen en voor seks. Televisie kijken of een boek lezen in bed zijn uit den boze. Kan u de slaap niet vatten, verlaat dan de slaapkamer. Rustige activiteiten kosten wellicht minder energie dan hard proberen te slapen. Ga pas terug naar de slaapkamer wanneer u slaperig bent.

Stress in het dagelijkse leven geeft aanleiding tot slaapproblemen. Ontspannende activiteiten voor het slapengaan kunnen de spanning opheffen. Een warm bad, een wandeling, een gesprek met de partner, of zelfs ontspanningsoefeningen of meditatie creëren een goede basis voor een gezonde nachtrust.

Overdag hebben we het druk, druk, druk. Het eerste rustige moment van de dag is vaak wanneer men in bed ligt. Om te voorkomen dat u dan begint te piekeren, kan een piekerpauze helpen. Voorzie voor het slapengaan dertig minuten om nog enkele zaken te overdenken, alle problemen van de dag op een rijtje te zetten en oplossingen te bedenken.

Van 's nachts wakkerliggen, wordt u moe overdag. Een middagdutje is geen oplossing, want dan kan u de volgende nacht opnieuw de slaap niet vatten. Overvalt slaperigheid u toch, beperk de duttijd dan tot één dutje van minder dan een uur, en niet later dan 15 uur in de namiddag.