In het onderzoek naar de terreuraanslagen in Barcelona en Cambrils van afgelopen donderdag, concentreren de speurders zich steeds meer op de rol van Abdelbaki Es Satty. Die man, de imam van het stadje Ripoll waar ook de meeste verdachten van afkomstig waren, zou verantwoordelijk zijn voor de radicalisering van de jonge daders. 

Spaanse media hadden eerder vandaag bericht dat Es Satty de voorbije jaren meerdere keren naar ons land is afgereisd en dat hij er een tijdje zou hebben gewoond. De veertiger zou mogelijk in Vilvoorde en Diegem, bij Machelen, verbleven hebben. 

Burgemeester Bonte bevestigt nu dat de man alvast in Vilvoorde is geweest. "Hij was hier zeker van januari tot maart vorig jaar. Dat kan ik bevestigen", zegt hij aan onze redactie. De imam of "iemand met dezelfde naam" zocht contact met verschillende moskeeën om er als gebedsvoorganger aan de slag te gaan. 

Hij stond toen niet gekend als geradicaliseerd. Volgens Bonte ging het om een "vluchtige aanwezigheid" en stond hij mogelijk ook in contact met moskeeën in het Brusselse gewest.  "Het nieuws is hard aangekomen", klinkt het nog bij Bonte. "Als stad waren we sinds 2014 grotendeels verlost van het terrorismeprobleem, en nu worden we er onrechtstreeks weer aan gelinkt."

Of de man ook in Diegem is geweest, kon niet bevestigd worden. Burgemeester Jan-Pierre De Groef was zondagnamiddag niet bereikbaar.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) liet zondagmiddag op Twitter weten dat de imam -onder de naam Abdelbaki Es Satty- niet gekend is bij de Dienst Vreemdelingenzaken. "Hij heeft dus nooit een Belgische verblijfskaart aangevraagd of gekregen. Uiteraard kan hij wel in België geweest zijn, over deze info beschikt mijn administratie DVZ niet", klinkt het.

Het Belgische federaal parket laat weten dat het vanzelfsprekend actief zal meewerken aan iedere vraag van de Spaanse autoriteiten om rechtshulp.

11 maart 2004
El Periodico schrijft overigens ook dat de naam van Abdelbaki Es Satty opduikt in een operatie in Spanje na de aanslagen van 11 maart 2004 in Madrid. Tijdens de zogenaamde operatie 'Chacal' (Jakhals, in het Spaans) werden fotokopieën van documenten van Es Satty teruggevonden in het huis van een van de hoofdverdachten, Mohamed Mrabet Fhasi. Die man werd veroordeeld door de Spaanse Audiencia Nacional voor het rekruteren van terroristen, een veroordeling die in beroep werd vernietigd.

De Audiencia achtte het bewezen dat Mrabet deel was van een cel die vanuit de Catalaanse stad Santa Coloma de Gramenet hielp om terreurverdachte Mohamed Belhadj na de aanslagen van 11 maart te doen onderduiken, schrijft El Periodico. Mohamed Belhadj vluchtte na Madrid via België en Nederland, om uiteindelijk in Syrië gearresteerd te worden. Zijn broer Youssef werd destijds in Brussel gearresteerd.

Vermoed wordt dat Abdelbaki Es Satty omkwam bij de ontploffing woensdag in een huis in Alcanar. De politie gaat ervan uit dat vanuit het huis de aanslagen werden gepland.