Wetenschappers leggen ‘superslimme’ kilometerheffing op tafel: “Tot 6,66 euro tol per rit en files verdwijnen”

Foto ter illustratie.
photo_news Foto ter illustratie.
Terwijl de kilometerheffing op een politiek zijspoor staat, pleiten wetenschappers voor een nog radicalere variant. Een tol die om de vijf minuten verandert, zou de files kunnen oplossen zónder dat de pendelaar zich blauw betaalt of de wagen moet afzweren.

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) had er jarenlang de mond van vol: de slimme kilometerheffing. Automobilisten betalen dan een hogere prijs per kilometer tijdens de spits dan daarbuiten. Ideaal om de files te bestrijden, klonk het. Tot N-VA vlak voor de verkiezingen haar staart introk. In de startnota van Bart De Wever (N-VA) voor de nieuwe Vlaamse regering staat niets over de kilometerheffing.

Jammer, vinden transporteconomen Stef Proost (KU Leuven) en Bruno De Borger (UAntwerpen). In een publicatie van de Leuvense unief gaan ze nog een stapje verder en pleiten ze voor een 'superslimme' kilometerheffing. Daarbij varieert de prijs niet alleen tussen spits en dal, maar ook binnen de spitsuren. De vertrektijden van automobilisten worden dan zodanig gespreid dat alle files verdwijnen, klinkt het. "Als we dit slim aanpakken, is er zelfs geen grote verschuiving naar het openbaar vervoer nodig."

Dieter Nijs

Time is money

Stel dat u dagelijks van Leuven naar Brussel pendelt. Net als iedereen komt u allicht het liefst aan rond 8.30 uur, maar door de beperkte capaciteit van de snelweg ontstaat er een opstopping bij het binnenrijden van Brussel. Resultaat is dat sommigen te laat aankomen, anderen te vroeg.

In het theoretisch model van de onderzoekers blijkt de eerste stroom auto's in Brussel aan te komen om 7.10 uur, de laatste om 9.10 uur. Terwijl de vroegste en laatste pendelaars nauwelijks file ondervinden, stapelen de vertragingen zich daartussen op. Wie exact om 8.30 uur probeert aankomt, is dus het langst onderweg en verliest 53 minuten.

Volgens de wetenschappers betalen pendelaars een prijs voor hun niet-gecoördineerde aanpak. Wie te laat aankomt op het werk, mist bijvoorbeeld een vergadering. Time is money. Ze schatten het verlies op 5 à 10 euro per uur. Waarom dat geld niet meteen in een tolheffing stoppen, zodat ze zonder file en dus tijdig op hun werk geraken?

"Door een tol op te leggen die varieert binnen de spitsperiode, stimuleren we mensen om hun vertrektijd aan te passen", zegt Proost. "Het beste zou zijn dat de prijs elke vijf minuten verandert." Leuvenaars die om 8.30 uur in de hoofdstad willen zijn, zouden de maximumtol moeten ophoesten: 6,66 euro per rit. Wie vroeger of later aankomt, betaalt minder. Het gemiddelde bedraagt 3,33 euro per rit.

Achilleshiel

De veronderstelling dat automobilisten zich zo makkelijk laten sturen, is wel meteen ook de achilleshiel van dit model. Wat als iedereen toch gewoon op zijn vertrouwde uur wil aankomen? Bovendien roept het vragen op over de sociale wenselijkheid. Wat met minder kapitaalkrachtige mensen die absoluut om 8.30 uur moeten aankomen? Zij hoeven niet per se de volle pot te betalen, luidt de repliek van de onderzoekers. Zij werkten ook een lightversie van hun systeem uit. Bij een halvering van de tol zou de file nog steeds met driekwart verminderen, klinkt het.

Ook al legde CD&V de kilometerheffing gisteren op tafel, in eerste instantie voor lichte vrachtwagens, toch blijft de kans klein dat ze er echt komt. Al is het maar omdat automobilisten nu al op hun achterste poten staan. Gisteren haalde sectorfederatie Febiac scherp uit naar de startnota van De Wever, die melding maakt van een aangepaste autofiscaliteit. 

Volgens Febiac zal de automobilist fors moeten bijbetalen, iets wat N-VA ontkent. "De herberekening van de autofiscaliteit moet sowieso budgetneutraal zijn", aldus de partij. Dat wil zeggen dat de overheid er geen extra geld mee verdient, maar niét dat het voor niemand duurder zal uitvallen. Wie vanaf 2021 een vervuilende auto koopt, zal mogelijk meer betalen. "Je moet gewoon goed kijken hoeveel CO2 een wagen uitstoot. Dan kan je er zelfs voordeel mee doen", aldus De Wever bij VTM Nieuws.

Touring ziet een “superslimme kilometerheffing” als een van de mogelijke maatregelen voor de oplossing van het fileprobleem, maar vindt wel dat de totale factuur van de automobilist niet verder mag oplopen door die heffing. De mobiliteitsorganisatie pleit ook voor sociale correcties en roept de politici op om werk te maken van een groter draagvlak.

N-VA-voorzitter Bart De Wever (m.) met onderhandelaars van zijn partij Lorin Parys en Ben Weyts.
Photo News N-VA-voorzitter Bart De Wever (m.) met onderhandelaars van zijn partij Lorin Parys en Ben Weyts.


Alle artikels uit de krant

334 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Robert Van Garderen

    Als ik iedere dag om 0800 moet beginnnen en om 1700 naar huis moet net als de rest is dat dus een verdoken belasting want ik heb geen andere keus. Dat is dwang. Openbaar vervoer? Laat me niet lachen

  • abu hansa

    Ik ben vrachtwagen chaufeur al 29jaar en ik lach mij kapot door opmerkingen van sommige slimmeriken ier. Vrachtwervoer verbieden 6-9 en 18-21uur? ha ha ha, geen enkele firma zou nog chaufeurs vinden dat willen werken aan 10e netto per uur van 9-18uur ! en nacht arbeid-vie ga suplement betalen aan zijn pakjes en materiaal voor nachtarbeid van chaufeur? ja vie? ra ra ra bende kinders !

  • Marcus van de Walle

    En hoe gaan de ministers zich verplaatsen???? Met de fiets?? Of zal er binnenkort een VIP tussen het volk staan op de bus en de tram?? Zo dat de burger hem direct kan aan spreken om zijn mening te zeggen, dat gaat lollig zijn.

  • Tom De Bondt

    En de middenklasse en de leefbaarheid verdwijnt mee.

  • eric debanne

    Te zot voor woorden... Alle middelen zijn goed om het volk te pluimen met allerlei nieuwe taxen...! Degenen met veel poen zal verder mogen rijden op termijn dus ...