Geert Noels over negatieve spaarrente op spaarboekje: "Betalen om te mogen sparen: de mensen pikken dat niet”

Piggy bank

spaarvarken
ThinkStock Piggy bank spaarvarken
Wie meer dan 100.000 euro op z'n spaarboekje heeft, moet daar rente op betálen in plaats van ze te krijgen. Dat stelt de voorzitter van de Europese bankenfederatie voor. Econoom Geert Noels vindt dat een bijzonder slecht idee, en hij is niet de enige: "Zowel bij bankiers als bij het grote publiek neemt het ongenoegen toe. Men neemt de werkende klasse haar spaarcenten af."

Deze week gooide voorzitter Jean-Pierre Mustier van de Europese bankenfederatie de knuppel in het hoenderhok: volgens hem mogen particulieren niet langer intrest krijgen om geld op hun spaarrekeningen te zetten. Integendeel: op bedragen boven de 100.000 euro zouden ze er zelfs voor moeten betálen. Commerciële banken moeten nu al een strafrente betalen als ze geld parkeren bij de centrale bank, en ook bedrijven moeten dat doen als ze grote bedragen storten. Waarom particulieren dan niet, vraagt Mustier zich af. "Dat zou hen er tenminste toe aanzetten om meer geld uit te geven, en dat is goed voor de economie."

In een aantal landen zou dit meteen mogelijk zijn, in België moet daarvoor eerst de wet worden gewijzigd. Bij ons geldt op het gereglementeerde spaarboekje een minimale rente. Voor elke dag dat een bedrag op de rekening staat, moét de bank een basisrente van 0,01% geven. Daarbovenop kan nog een getrouwheidspremie komen van minstens 0,10%, voor geld dat twaalf maanden onaangeroerd blijft.

Opvallend is dat de Belgische bankenfederatie Febelfin de suggestie van Mustier niet steunt en er zich zelfs uitdrukkelijk van distantieert. "Wij staan niet achter zijn verklaring", laat woordvoerster Isabelle Marchand weten. Econoom Geert Noels van Econopolis is het evenmin eens met de pleidooien om te rente verder te verlagen en zelfs negatief te maken.

Spaarders krijgen tegenstrijdige boodschappen. Hun geld wordt elke dag minder waard, dus zouden ze het beter onmiddellijk uitgeven. Maar aan de andere kant moeten ze sparen voor hun pensioen. Wat is er nu van aan?

Noels: "Men jaagt de mensen schrik aan. Er is niets mis met het sparen voor een extra pensioenkapitaal. Dat moeten we zelfs aanmoedigen, want de wettelijke pensioenen zijn beperkt. Maar men is het spaargeld van de werkende klasse aan het confisqueren. Normaal is de rente gelijk aan de inflatie plus een risicopremie. Daar komt men al lang niet meer aan. De inflatie bedraagt momenteel 1,50%. Wie slechts 0,11% rente krijgt, verliest nu dus al aan koopkracht. Men is hen aan het verarmen."

"Je ziet dat daar nu reactie tegen komt. Ik was deze week in Nederland. Door de rente-evolutie staan de pensioenfondsen daar 15% onder water. (Als ze in theorie 100% moeten uitbetalen aan de spaarders, hebben ze op dit moment dus maar geld om 85% uit te keren, red.) Ze kunnen hun verbintenissen dus niet houden en moeten de uitkeringen verlagen. Niemand begrijpt dat. Men moet eerst meer afdragen en uiteindelijk ontvangt men minder. Daar borrelt een opstand."

Wat kunnen de mensen dan doen?

"Niets. Ze ondergaan de situatie. Men zet hen aan om hogere rendementen na te streven met andere beleggingen. Maar daarvoor moeten ze meer risico's nemen. We gaan de gewone spaarders toch niet naar de beurs jagen en van hen speculanten maken? Een 25-jarige loopt minder risico als hij op de beurs gaat, die kan nog veel rechtzetten. Voor een 65-jarige ligt dat anders."

Begrijpen de bankiers dat dan niet?

"De Europese Centrale Bank is veel te ver gegaan in het verlagen van de rentes. En net voor Mario Draghi afscheid neemt als voorzitter, heeft hij nog wat extra gas gegeven."

"Maar je ziet dat ook hier muiterij ontstaat. Klaas Knot, de gouverneur van de Nederlandse centrale bank, liet zijn ongenoegen over de goedkope geldpolitiek als eerste publiek blijken in een mededeling. Dat was nog nooit gezien. En nu doen ook een aantal oud-voorzitters van de Europese Centrale Bank dat. Zij willen weer een normalisering van de rentevoeten."

Kúnnen de banken wel een hogere rente geven? Zij klagen ook.

"De stelling van Jean-Pierre Mustier klopt niet: het is niet juist dat de rente op spaarboekjes nog te hoog staat. Het geld op die boekjes blijft een goedkoop werkingsmiddel voor de banken."

"De paradox is dat spaarboekjes bedoeld zijn voor geld dat men voor een korte termijn kan missen. Maar het gros van de bedragen blijft er tien, vijftien jaar op staan. Daardoor is het in de feiten een bron van langetermijngeld voor de banken. Ze moeten het vergelijken met de rente die ze op hun termijnleningen krijgen, niet met de kortetermijnrente."

"Als er al een probleem is, dan ligt dat aan de banken die te goedkope leningen verstrekken. Ze moeten gewoon hun marges optrekken tot normale proporties. En ze moeten beter rekening houden met de projecten die hen worden voorgeschoteld. Het komt er niet op aan om veel projecten te financieren, wel om de goede projecten geld te geven. Nu krijgt iederéén geld. Dat wreekt zich nog."



Alle artikels uit de krant

79 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Dominique Hermys

    Dan zet ik alles op mijn zichtrekening, moet er toch voor betalen. Met mijn centen gaan ze geen leningen uitgeven.

  • lieven tanghe

    banken kunnen hier niets aan doen , het is de ECB die ons besteelt.Het doel van de negatieve rente is uiteindelijk de overheidsfinanciën te saneren .Voor Belgie zal dat dus nog tientallen jaren duren .

  • Tim Claes

    Allé, nu? De mensen pikken dat niet? Wie had dat ooit verwacht, zeg. Nog maar goed dat een slimme man als Noels ons daar attent op maakt.

  • Emiel Vandeplas

    Oplichting door de banken ook niet . Al één verantwoordelijke voor de rechtbank ? Wanneer verjaart dit vanaf 2008 ?

  • machteld vandenbroecke

    Er wordt hier geopperd om je geld thuis te bewaren, dat zou een uitstekend "signaal" zijn dat het genoeg geweest is, maar hun tegenzet zal zijn cash geld afschaffen, en dan zijn we helemaal gejost.