22 jaar top 100, niemand weet wat de toekomst brengt

DE 100 BELGEN | Maandag begint onze eindejaarsreeks, dit jaar ook op vtmnieuws.be

RV
Maandag begint in uw krant weer onze Top 100, een bonte parade van de 100 Belgen die het voorbije jaar kleurden. Het is een stoet die al voorbijtrekt sinds 1996, toen we voor het eerst op het idee kwamen om in december terug te blikken op wat geweest is en wat kan zijn, met politici, sportlui, Bekende Vlamingen, en gewone doch bijzondere mensen. Die 22 polls vormen samen een mooi tijdsdocument: hoe zijn onze zeden en zorgen geëvolueerd? En wat moet een mens onthouden, van die Top?

We schrijven 1996. Op de redactievergadering van deze krant kwam een gedurfd voorstel: "En als we dit jaar nu eens de lézer laten kiezen wie de mensen van het jaar zijn?" Opvallend, want journalistiek was toen nog vooral docerend, kende nog niet dezelfde interactie met de lezer als nu, er was nog geen internet. Het plan vond bijval, de lijst werd opgesteld, en met gezonde anticipatie werd het resultaat afgewacht: zou de lezer iets zots doen, pakweg de 37-jarige Marieke Verplancke, die verkozen was tot 'Huisvrouw van het Jaar' (toen bestond dat soort verkiezingen nog) naar plaats 1 sjezen? Niets daarvan, u heeft altijd in eer en geweten gestemd. Geen eendagsvliegen, valt meteen op, als we alle hoogste schavotjes sinds 1996 nog eens op een rij zetten. (zie kader) Akkoord, voor de jonge lezers zal onderzoeksrechter Connerotte niet meteen op het puntje van hun tong liggen, misschien denken ze bij 'het spaghetti-arrest' zelfs aan een strip van Suske en Wiske, maar bij de rest zit Jean-Marc Connerotte in het geheugen als de eerste onderzoeksrechter in de zaak-Dutroux. Merk overigens op hoe de zaak-Dutroux de eerste jaren onze Top 100 domineerde, met vader Paul Marchal, politicus Marc Verwilghen, Michel Bourlet (procureur des Konings te Neufchâteau), en Marie-France Botte (die vurig voor kinderrechten streed). De enige namen uit de beginjaren die mogelijks uitleg behoeven zijn Conny Geens en Kirby: de eerste was een moeder uit Schilde die haar dochtertje bengelend uit een skilift redde, de tweede een jonge leukemiepatiënte die onze lezers ontroerde.

Gouden Tennistijdperk

Op datzelfde overzicht ziet u vanaf 2001 een nieuwe wind waaien. Het Gouden Tennistijdperk begon, en een fenomenale Kim Clijsters zou tien jaar op rij door onze lezers in de top 5 gestemd worden, soms op de hielen gezeten, soms overtroefd door Justine Henin. Vanaf 2010 verschoof de focus naar politiek: Bart De Wever startte zijn zegetocht, al zette Maggie De Block hem in 2013 pootje lap. De voorbije twee jaar gingen de gouden plakken weer naar sport en engagement: de aanslagen en heldenmoed van 22 maart domineerden 2016, vorig jaar zegevierde Nafi Thiam.

Maar keren we even terug naar het begin: 1996. "Laten we er maar meteen goed invliegen", moet onze lay-outer gedacht hebben toen hij de eerste pagina van onze Top 100 ontwierp, want daarop was een prominente rol weggelegd voor de billen van Fili Houteman, de Brusselse stripteaseuse die in 1996 Daniel Ducruet, toen nog de echtgenoot van prinses Stephanie van Monaco, tot een onfrisse duik verleidde aan een zwembad in Frankrijk. Op die eerste pagina zien we ook Patrick Lefevere staan, toen nog "sportbestuurder van Johan Museeuw en Mapei-GB". Omwille van zijn looks noemt onze reporter hem "de Bill Clinton van de Vlaamse wielersport", de gelijkenis was inderdaad frappant. Terugblikkend op 1996 zegt Lefevere: "Als je ziet welk politiek spelletje rond de zaak-Dutroux wordt opgevoerd, dan word je toch misselijk. Ik zit beroepshalve veel in Italië en het is al zo ver gekomen dat ze me daar beginnen uit te lachen. In Italië!!!" Ook Paul Jambers gaf in 1997 stevig van zijn paretten. Onder de titel "België moet van de kaart verdwijnen", laat hij optekenen: "België is een land dat er eigenlijk geen is. De mensen kiezen voor duidelijkheid, maar dat kan niet in dit kunstmatig in stand gehouden en volslagen overbodig land." Dat was 21 jaar geleden.

Ongekroonde koning

Wat ons bij de politiek brengt, en bij de ongekroonde koning in onze Top 100, Bart De Wever, die in 2007 meteen in de top 15 duikelde. Opvallend is hoe de inleiding van onze journalist 11 jaar later probleemloos opnieuw zou kunnen dienen. We citeren: "Gerespecteerd, uitgespuwd, aanbeden, verguisd, benijd, beledigd: Bart De Wever is het in 2007 allemaal geweest. Geleefd heeft de N-VA-voorzitter dit jaar nauwelijks. Overleefd heeft hij het wel, zij het amper." Tegelijk blijkt dat sommige dingen dan weer wel veranderen: een hele De Wever nam toen nog een halve krantenpagina in beslag. We citeren hem: "Hoe meer stress, hoe meer en hoe vettiger ik eet. Als troost. Begin dit jaar heb ik mezelf even wijsgemaakt dat ik de Ten Miles zou lopen. 'Luister naar je lichaam', luidde de goede raad. Wel, mijn lichaam sprak al gauw zeer duidelijke taal: 'Stop hiermee, jongen.'" (Ter info: dit jaar liep De Wever een marathon.) Geven we ook de slotvraag nog even mee: "Wat moet 2008 brengen?" Antwoord van De Wever: "Wereldvrede. En een communautair akkoord die naam waardig, zodat al deze ellende niet voor niets is geweest."

Lievelingsgetal

De Wever kwam dat jaar (2007) op plaats 15 binnen, maar Natalia deed nog beter, en schoot meteen door naar plek 13, waar ze met haar gekende branie akte van nam. We lezen: "Ben ik dertiende? (gespeeld verontwaardigd) Wie staat er dan nog voor mij?" Een plagerijtje, al willen we hier wel verklappen, beste lezer, dat de genomineerden belang hechten aan het getal dat u hen toekent. Soms om moeilijk te doorgronden redenen, zoals Michel Verschueren die in 2000 op plaats 40 stond, maar veel liever 36 had gezien, want "dat is mijn lievelingsgetal". In 2007 informeerde Rik Torfs, toen nog jurylid in 'De Slimste Mens', fijntjes naar de plek die Erik Van Looy had gekregen, en omgekeerd, waarbij de heren tevreden constateerden dat ze vlak bij mekaar stonden. En dan zijn er nog namen als Herman De Croo, die bij onze Top 100 horen als een Bongobon bij kerstavond: soms staat hij hoog, soms laag, peu importe. Citaat: "Dit streelt mijn ijdelheid, maar het blijft me ook verbazen." Al zat zelfs de wijze De Croo er af en toe eens naast. Zo liet hij in 2008 optekenen: "Ik ga niet op Facebook. Ik geloof niet in die kunstmatige vriendschappen. Het is meer een hype dan een trend, denk ik. Over een jaar of twee hebben we dat weer gehád." Blijkt, ahum, achteraf niet helemaal juist ingeschat. Nog een vaste waarde in onze Top is Filip Dewinter, die sinds 1998 quasi onafgebroken in de lijst staat. We noteren uit zijn eerste keer, op plaats 59: "Het Vlaams Blok heeft naar eigen zeggen een duidelijke agenda om tegen 2003 aan de macht te komen." Citaat van Dewinter: "Je gaat nog verschieten van onze Eigen Volk Eerst-politiek."

Uitzonderingen

Naast de vaste waarden, waren er af en toe mensen waar we niet zo goed blijf mee wisten. Frank Verstraeten, de Zillion-baas, moesten we in 2001 interviewen vanuit de gevangenis. En in 2010 was er Els Clottemans. Daar is op onze redactie over gediscussieerd: moet je een vrouw, die tenslotte veroordeeld was voor de parachutemoord op Els Van Doren, in een lijst plaatsen waarop zoveel integere mensen blonken? Onze journalist loste het intelligent op, en presenteerde haar op plaats 9 als volgt: «De hoge quotering mag niet beschouwd worden als een waardering van haar persoon. Het is evenmin een indicatie van het aantal Vlamingen dat vindt dat ze ten onrechte veroordeeld zou zijn. Wat het wél is: een aanwijzing dat een grote groep lezers door de zaak-Clottemans (...) hevig beroerd werd.» Naast deze uitzonderlijke gevallen, zijn er ook veel mensen geweest die we met een zwaar gemoed in onze Top plaatsten. Luna en au pair Oulematou, na de moorden door Hans Van Themsche. De slachtoffers van het busongeval in Sierre. En in 2011 Marie-Rose Morel (plaats 3). Citaat: “Tot 8 februari. Zo kort, helaas, duurde 2011 voor Marie-Rose Morel. Maar de indruk die ze heeft gemaakt en tot vandaag nalaat, is zo sterk en onuitwisbaar dat u haar tot Vrouw van het Jaar heeft verkozen.”

Hart voor leed

Naast de vaste waarden waren er af en toe mensen met wie we niet zo goed blijf wisten. Frank Verstraeten, de Zillion-baas, moesten we in 2001 interviewen vanuit de gevangenis. En in 2010 was er Els Clottemans. Daar is op onze redactie over gediscussieerd: moet je een vrouw, die tenslotte veroordeeld was voor de parachutemoord op Els Van Doren, in een lijst plaatsen waarop zoveel integere mensen blonken? Onze journalist loste het intelligent op, en presenteerde haar op plaats 9 als volgt: "De hoge quotering mag niet beschouwd worden als een waardering van haar persoon. Het is evenmin een indicatie van het aantal Vlamingen dat vindt dat ze ten onrechte veroordeeld zou zijn. Wat het wél is: een aanwijzing dat een grote groep lezers door de zaak-Clottemans (...) hevig beroerd werd." Naast deze uitzonderlijke gevallen, zijn er ook veel mensen geweest die we met een zwaar gemoed in onze Top plaatsten. Luna en au pair Oulematou, na de moorden door Hans Van Themsche. De slachtoffers van het busongeval in Sierre. En in 2011 Marie-Rose Morel (plaats 3). Citaat: "Tot 8 februari. Zo kort, helaas, duurde 2011 voor Marie-Rose Morel. Maar de indruk die ze heeft gemaakt en tot vandaag nalaat, is zo sterk en onuitwisbaar dat u haar tot Vrouw van het Jaar heeft verkozen."

Waarmee we bij de kern van de zaak komen: als je nu al die Top 100-verhalen nog eens bekijkt, wat moet je dan onthouden? Dat onze lezers een hart hebben voor het leed in deze wereld, alsook veel mensen honoreerden die vanuit een groot talent aan hun carrière hebben gewerkt, rustig en gestaag: Jeroen Meus, Nathalie Meskens, Clouseau, Tom Boonen... Volhouden loont. Dat bleek ook bij zanger Stan Van Samang, die in 2007 doorbrak, na een paar moeilijke jaren "waarin ik geen werk had en er niks anders opzat dan aan de band te gaan werken. Actimellekes tellen. Kijken of ze goed verpakt waren". Dat zulk een boerenjaar als 2007 hem niet meer zou overkomen, zei Van Samang toen in onze Top, terwijl hij zichzelf in de arm kneep. Maar kijk: hij vult intussen Sportpaleizen. Ander voorbeeld is Goedele Liekens die in 2008, net nadat ze haar magazine 'Goedele' had opgestart, met enige angst vertelde: "Als het magazine morgen instort, stort ik voor alle gemak maar méé in. Ik heb een alles of niets-gevoel." Het magazine kwám inderdaad vroegtijdig aan zijn eind, maar kijk: Goedele staat er nog steeds, en hoe. Dat is dan ook de conclusie die we u na lectuur kunnen meegeven: een mens weet nooit wat de toekomst brengt, dus u kan er net zo goed met ongebreideld optimisme als met pessimisme naar kijken. Wat aanvankelijk - bij onze topsporters, bijvoorbeeld - een annus horribilis leek, door blessures en puntenverlies, bleek achteraf een jaar waarin ze op menselijk vlak veel hadden geleerd. Maar het geldt ook omgekeerd: wat aanvankelijk gouden bergen leken, bleek achteraf soms klatergoud. We willen u daarbij het artikel van Lernout & Hauspie niet onthouden, die in 1996 op plaats 54 stonden. We lezen: "Het West-Vlaamse duo Lernout & Hauspie tekende de jongste jaren voor een successtory, zoals dat normaal alleen in Amerikaanse films voorkomt. (...) De kleine investeerders die twee jaar geleden in dit duo geloofden, hebben goed geboerd." Bon. Hoe de wereld draait? Hoe een mensenleven keert? Niemand die het weet. Als bewijs, en als uitsmijter, nog een paar laatste citaten uit de meest recente edities. Marc Coucke in 2014: "Ik wil geen hoogtepunt in het nieuws meer zijn." Herman Brusselmans in 2015 (over de liefde): "'t Is niet dat ik panikeer, maar ik kijk wel rustig uit. Wie past er bij een vent van 58? Liefst een vrouw van in de veertig met wie ik een paar interesses deel." Theo Francken, in 2017: "Ik word milder, merk ik. Minder zwart of wit. Ik heb meer oog voor de vele tinten grijs. Maar in mijn job doe ik wat ik moét doen. Wat de wet mij voorschrijft en wat de premier mij vraagt." Vanaf maandag presenteren we graag de nieuwe Top 100 van 2018. Van u, en voor u.

1996

1. Onderzoeksrechter Connerotte

2. Fred Deburghgraeve

3. Procureur Bourlet

4. Marie-France Botte

5. Vader Marchal

1997

1. Marc Verwilghen

2. Procureur Bourlet

3. Georges Leekens

4. Conny Geens

5. De Schalkse Ruiters

1998

1. Rob Vanoudenhoven

2. Marc Verwilghen

3. Helmut Lotti

4. Greet Rouffaer

5. Dominique Van Roost

1999

1. Mathilde d'Udekem d'Acoz

2. Rob Vanoudenhoven

3. Artsen zonder Grenzen

4. Guy Verhofstadt

5. Helmut Lotti

2000

1. Guy Verhofstadt

2. Steve Stevaert

3. Michel Vandenbosch

4. Mathilde d'Udekem d'Acoz

5. Helmut Lotti

2001

1. Kim Clijsters

2. Justine Henin

3. Steve Stevaert

4. Guy Verhofstadt

5. Jacques Rogge

2002

1. Kim Clijsters

2. Frank De Winne

3. Premier Verhofstadt

4. Marc Herremans

5. Juwelier Wouter Tyberghien

2003

1. Kim Clijsters

2. Marc Herremans

3. Justine Henin-Hardenne

4. Werknemers Ford Genk

5. Guy Verhofstadt

2004

1. Sabine Dardenne

2. De werknemers van DHL

3. Justine Henin

4. Clouseau

5. Kim Clijsters

2005

1. Tom Boonen

2. Kim Clijsters

3. Natalia

4. Kirby

5. Eddy Merckx

2006

1. Justine Henin

2. Kim Gevaert -

Tia Hellebaut

3. Luna en au pair Oulemata

4. Tom Boonen

5. Kim Clijsters

2007

1. Justine Henin

2. Kim Gevaert

3. Yves Leterme

4. Sven Nys

5. Marc Herremans

2008

1. Tia Hellebaut

2. Kim Gevaert

3. Estafetteploeg 4 x 100m

4. Yves Leterme

5. Jean-Marie Dedecker

2009

1. Kim Clijsters

2. Herman Van Rompuy

3. Yasmine

4. Yanina Wickmayer

5. Sven Nys

2010

1. Bart De Wever

2. Kim Clijsters

3. Marie-Rose Morel

4. Herman Van Rompuy

5. Sven Nys

2011

1. Bart De Wever

2. Philippe Gilbert

3. Marie-Rose Morel

4. Jeroen Meus

5. Nathalie Meskens

2012

1. Bart De Wever

2. Families van slachtoffers Sierre

3. Marieke Vervoort

4. Tom Boonen

5. Martine Tanghe

2013

1. Maggie De Block

2. Bart De Wever

3. De Rode Duivels

4. Sven Nys

5. Philippe Geubels

2014

1. Bart De Wever

2. Maggie De Block

3. De Rode Duivels

4. Stromae

5. Nathalie Meskens

2015

1. Bart De Wever

2. Charles Michel

3. Kevin De Bruyne

4. Theo Francken

5. Marieke Vervoort

2016

1. De helden van 22/3

2. Theo Francken

3. Greg Van Avermaet

4. Bart De Wever

5. Nafi Thiam

2017

1. Nafi Thiam

2. Theo Francken

3. David Goffin

4. Bart De Wever

5. James Cooke

RV
RV
RV


Alle artikels uit de krant

Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.