Door dit jaar mislukte oogsten in de VS, Oekraïne en andere landen zijn de graanreserves geslonken tot hun laagste niveau sinds 1974. De Verenigde Staten, die dit jaar hittegolven en droogte kenden, hebben nu een historisch lage reserve aan maïs van 6,5 procent van wat het volgend jaar verwacht te consumeren.

Meer consumeren dan produceren
"We produceren minder dan we consumeren. Daardoor raken voorraden uitgeput. De aanvoer is enorm klein en over de hele wereld zijn de reserves bijzonder klein. Daardoor is er geen ruimte voor onverwachte omstandigheden volgend jaar", stelt Abdolreza Abbasian, economist bij de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties.

Doordat de voedselconsumptie in zes van de afgelopen elf jaar groter was dan de productie, hebben landen hun reserve zien slinken van gemiddeld 107 dagen tien jaar geleden tot gemiddeld 74 dagen recent.

Rellen
De prijzen van belangrijke gewassen als graan en maïs komen al in de buurt van het niveau waardoor in 2008 rellen uitbraken in 25 landen. Volgens nieuwe cijfers van de FAO zijn wereldwijd 870 miljoen mensen ondervoed en grijpt de voedselcrisis om zich heen in de Midden-Oosten en Afrika. De productie van graan zal dit jaar 5,2 procent kleiner zijn dan vorig jaar en ook de oogsten van de meeste andere gewassen, rijst uitgezonderd, dalen.

Klimaat onbetrouwbaar
Een van 's werelds belangrijkste milieu-experts en voorzitter van het Amerikaanse onderzoekscentrum Earth Lester Brown waarschuwt dat het wereldwijde voedselsysteem elk moment kan instorten, wat voor nog eens honderden miljoenen mensen ondervoeding zou betekenen en tot rellen zou leiden. Het klimaat is immers niet meer betrouwbaar en de vraag naar voedsel neemt zo snel toe dat een instorting onafwendbaar. Tenzij dringend wordt ingegrepen.

"Voedseltekorten hebben in het verleden al beschavingen ondermijnd. We zijn op dat pad. Elk land tracht zich veilig te stellen. De wereld leeft van jaar tot jaar", schrijft Brown in een nieuw boek.

Volgens Brown stort de voedselbevoorrading in door toedoen van speculanten die de hand leggen op miljoenen vierkante kilometers goedkope landbouwgrond, de verdubbeling van de internationale voedselprijzen op tien jaar tijd en de dramatische inkrimping van voedselreserves.

Dit jaar zal de wereld voor de zesde keer in elf jaar tijd meer consumeren dan we produceren, grotendeels door extreem weer in de VS en andere belangrijke voedselexporterende landen. Vorige week verklaarde Oxfam dat de prijs van sleutelgewassen zoals graan en rijst in de komende twintig jaar kan verdubbelen, wat rampzalig zou zijn voor de miljoenen mensen die een groot deel van hun inkomen aan voedsel besteden.

Van overvloed naar schaarste
"We treden een tijdperk binnen van stijgende voedselprijzen en toenemende honger. Voedselvoorraden raken uitgeput en grond wordt het meestgezochte goed. We schuiven op van een tijdperk van overvloed naar een tijdperk van schaarste. De geopolitiek van het voedsel overschaduwt snel die van de olie", stelt Brown.

"De situatie is niet tijdelijk. We snijden een nieuw hoofdstuk aan. We zullen op steeds meer plaatsen voedselrellen zien. Gewapende conflicten vormen niet langer de grootste bedreiging voor onze toekomst, maar wel de klimaatverandering, de bevolkingsgroei, watertekorten en  de stijgende voedselprijzen".