"Dikkerds en rokers goedkoper dan gezonde mensen"

Door te voorkomen dat mensen zwaarlijvig worden of gaan roken kunnen levens worden gered, maar geld levert het niet op. Dat hebben onderzoekers van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vastgesteld.

Gezonde mensen duurder
Gezonde mensen die lang leven zijn duurder dan ongezonde mensen die niet zo oud worden, zo blijkt uit het onderzoek. Doorgaans wordt aangenomen dat het voorkomen van bijvoorbeeld obesitas overheden miljoenen oplevert.

"Verrassend"
"Het was een kleine verrassing", zegt de leider van het onderzoek, Pieter van Baal, die als econoom aan het RIVM verbonden is. "Maar het is ook logisch. Als je langer leeft, kost je de gezondheidszorg meer."

Kosten ziektepreventie
Dunne en gezonde mensen kosten de gezondheidszorg in hun volwassen leven volgens de onderzoekers dan ook meer dan dikke mensen en rokers. Van Baal en zijn collega's brachten de medische kosten die drie groepen van duizend mensen in hun hele leven maken in kaart aan de hand van een door hen ontworpen model: een niet-rokende, dunne en gezond levende groep, een groep zwaarlijvigen en een groep rokers. Het model is gebaseerd op de ziektekostencijfers en de kosten van ziektepreventie in Nederland uit 2003.

Sneller dood
De onderzoekers stelden vast dat zwaarlijvigen in de leeftijd van 20 tot 56 de overheid het meest aan medische zorg kosten. Maar omdat zowel rokers als zwaarlijvigen eerder doodgaan dan 'gezonde' mensen, kosten zij de staat uiteindelijk minder geld.

Gezonde mensen ouder
Gezonde mensen worden gemiddeld 84 jaar, rokers 77 en dikke mensen 80. Rokers en zwaarlijvigen krijgen vaker een hartkwaal dan gezonde mensen. Kanker komt bij de drie groepen evenveel voor, ten minste als longkanker buiten beschouwing wordt gelaten. Suikerziekte komt het meest voor bij zwaarlijvigen en gezonde mensen krijgen het vaakst een beroerte. Uiteindelijk kosten dunne, gezonde mensen het meest: gerekend vanaf hun twintigste jaar komt dat neer op 281.206 euro. De ziekte- en zorgkosten van zwaarlijvige mensen bedragen ruim 250 duizend euro en die van rokers bijna 220 duizend euro.

Geen rekening gehouden met bijkomende kosten
In het onderzoek, dat is betaald door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, is geen rekening gehouden met mogelijke bijkomende kosten door roken en zwaarlijvigheid, zoals kosten door verminderde productiviteit, of 'sociale' kosten. "We zeggen niet dat overheden niet langer moeten proberen zwaarlijvigheid te voorkomen", zegt Van Baal, "maar ze zouden dat om de juiste redenen moeten doen." (novum/vsv)