De populier wordt gesnoeid. Links ziet u Bart Backaert bij de stam, die een omtrek van goed zes meter heeft. © Mozkito

Beschermde boom op nippertje gered

AFFLIGEM/AALSTDe zeldzame zwarte populier langs de Romeinse Weg - een beschermd monument - werd deze week gered van een gewisse dood. De zware takken dreigden de indrukwekkende stam open te scheuren, maar een snoeibeurt kwam net op tijd.

WIM DE SMET 24-02-18, 02:29 Laatste update: 24-02-18, 23:05

De zwarte populier is één van de meest bedreigde en meteen ook zeldzame boomsoorten in ons land. Die in Hekelgem bevindt zich op de grens met Aalst en heeft een imposante omtrek van wel zes meter. Acht jaar geleden besliste het Agentschap Onroerend Erfgoed om hem de status van beschermd monument te geven. "De zwarte populieren zijn bijna allemaal verdwenen", weet Bart Backaert, hoofd van de Aalsterse groendienst. "Nochtans is het een inheemse boomsoort. Maar in de vorige eeuw werden onze eigen populieren vervangen door Canada-populieren. Die hebben een rechtere stam en groeien sneller, en daarom werden ze massaal ingevoerd. Maar de inheemse zwarte populier is veel beter bestand tegen ziektes - ook al groeit hij grilliger en trager. Daarom is het zo belangrijk dat we deze laatste bomen bewaren."

Halve eeuw niet gesnoeid

De Hekelgemse zwarte populier is intussen zo'n 120 à 130 jaar oud. "De twijgen werden vroeger gebruikt door strodakleggers", klinkt het. "Het hout werd geknot in functie van de opbrengst. De vertakkingen beginnen onderaan al, waardoor men destijds geen ladder nodig had." Maar net omdat de zwarte populier de jongste decennia niet meer geknot werd, dreigde hij ook af te sterven. "Als je een knotboom niet meer snoeit, dan worden de takken zo zwaar dat de holle stam ze niet meer kan dragen", legt Backaert uit. "Op zo'n moment kunnen die zware takken de stam letterlijk opentrekken. Deze populier werd vijftig jaar geleden voor het laatst geknot - achteraan was er al een tak afgebroken. Onze specialisten hadden ook opgemerkt dat enkele takken niet langer buigzaam waren, wat betekent dat ze te zwaar geworden zijn. En een tak die niet meer kan buigen, die breekt. Op dat moment moesten we meteen ingrijpen."

Snoeien in fases

Het beheer van de beschermde boom is in handen van drie Regionale Landschappen. Ook de provincie Vlaams-Brabant en de eigenaars van de boom financieren het onderhoud. Het inschakelen van specialisten om de boom te knotten, kostte iets meer dan 1.000 euro. "De werkzaamheden gebeuren in fases", geeft Backaert nog mee. "Deze week werd de buitenkant van de kruin gesnoeid, zodat de binnenkant meer licht kan krijgen. In een volgende fase worden de andere takken gesnoeid."