AALST

WAARGEBEURD VERHAAL STEENRIJKE FAMILIE DE VIS GAAT MORGEN IN PREMIèRE

30 jaar thuis opgesloten omdat ze liefje had

Het gezin, staand: Joseph, Maria, Albert, Leon en Oscar; zittend: Madeleine, Irma, Charles, Marie-Euphonie en Magdalena. - Rutger Lievens
Het gezin, staand: Joseph, Maria, Albert, Leon en Oscar; zittend: Madeleine, Irma, Charles, Marie-Euphonie en Magdalena. - Rutger Lievens

Morgen gaat 'De Familie De Vis' in première in het gebouw van de vroegere Waterdienst in de Louis Paul Boonstraat in Aalst. Het waargebeurde verhaal over de Aalsterse familie met 240 eigendommen verspreid over 150 hectare overtreft de fictie. De hebzucht ging zo ver dat een van de zussen 30 jaar werd opgesloten, zodat ze zeker geen erfgenamen zou voortbrengen.

De laatste foto die van Leon De Vis werd genomen. - Foto Lievens
De laatste foto die van Leon De Vis werd genomen. - Foto Lievens

Aalstenaars Gunnar Callebaut en Anton Cogen verzamelden enorm veel informatie over de familie De Vis en op basis van hun verhaal is er nu een theaterproductie die dit weekend in première gaat. "Toen de vele eigendommen van de abdij van Affligem werden verbeurd verklaard, sloeg de familie zijn slag. De familie verwierf zo drie molens in Meldert en heel veel gronden. De drie eerste erfgenamen kregen elk een molen en de vierde de gronden. In die tijd was een molen veel meer waard dan de gronden, maar op lange termijn deed de vierde erfgenaam de beste zaak. Veel van die gronden vielen later in handen van erfgenaam Charles De Vis. Hij trouwde met Marie Euphonie De Cock die ook al veel gronden erfde. Veel gronden en veel gronden, dat maakt heel veel gronden", zegt Gunnar Callebaut. "In de familie moet de boutade 'Ik kan van Moorsel naar Aalst stappen zonder mijn grond te verlaten' de ronde hebben gedaan. De boutade klopte wellicht nog ook, want aan de Moorselbaan en de Binnenstraat was alles van hen."

Het toneelstuk vertelt het verhaal van Charles en Marie Euphonie en hun acht kinderen. Op de gronden van Jodokus De Cock, de vader van Marie Euphonie, aan de Brusselsesteenweg bouwde het koppel kasteel Ten Berg in 1909. "Er waren vier zonen en vier dochters. Geen enkele van hen is ooit getrouwd en heeft zo wettelijke erfgenamen voortgebracht. Toevallig? Dat lijkt straf. We denken dat er een soort eed of belofte is aangegaan. Er was alleszins een afspraak om niet te trouwen, zo bleef het bezit in de familie. Als er iemand stierf, ging zijn of haar deel naar de broers en de zussen die nog leefden", zegt Gunnar Callebaut.

Uit een document uit 1972 blijkt bijvoorbeeld dat Magdalena De Vis bij haar dood alles nalaat aan de nog levende broers en zussen. "Er is sprake van zeker 240 eigendommen, verspreid over 150 hectare. Niet alleen in Aalst maar tot in Frankrijk. De bezittingen werden in 1978 geschat op 5 tot 7 miljard frank", zegt Gunnar. "Ze hadden huizen, kastelen, landbouwgronden, bossen, noem maar op. Ook typisch: ze onderhielden niks. Als je bij de familie De Vis huurde dan betaalde je de vaste huurprijs die niet indexeerde, maar je moest er niet op rekenen dat ze je dak kwamen herstellen. De prachtige panden in de Molenstraat en aan het Statieplein raakten, eens ze verlaten werden, volledig in verval. Ook het kasteel Ten Berg waar de laatste erfgenaam Leon tot zijn dood zou wonen, was op de duur door en door verloederd. Maar ze verkochten niks, en dus bleef bijvoorbeeld het huis in de Molenstraat decennia leeg staan, tot er zelfs een boom door het dak groeide."

Het huis van notaris De Vis in de Molenstraat in verloederde staat. - Foto Lievens
Het huis van notaris De Vis in de Molenstraat in verloederde staat. - Foto Lievens

Brieven aan vader

De afspraak om niet te trouwen en kinderen te krijgen, had vooral voor Maria De Vis dramatische gevolgen. "Toen Maria vertelde dat ze huwelijksplannen had, is ze verdwenen uit de samenleving. Ze is 30 jaar lang opgesloten geweest en afgeschermd van de buitenwereld. Ze schreef verschillende brieven naar haar vader, om haar vrij te laten. Ze verbleef in meerdere panden van de familie en verhuisde wanneer de buren vragen begonnen te stellen bij het geschreeuw. Maria werd op 71-jarige leeftijd in erbarmelijke omstandigheden in kasteel Ten Berg gevonden", zegt Gunnar. "Joseph had een kind verwekt bij de meid en liet die opnemen in zijn testament net voor zijn dood. Maar de familie heeft er een stokje voorgestoken, welicht met een vervalst document."

Het verhaal eindigde in 1978, bij de dood van Leon De Vis. Hij had als laatste erfgenaam al het bezit verzameld. "Op het landgoed kwamen regelmatig katholieke priesters op bezoek. Toen Leon stierf bleek waarom. Men zegt dat hij zijn hemel heeft gekocht. 60% van de bezittingen gingen naar de jezuïeten in Aalst, 40% ging naar de Capucienenorde van Antwerpen."

(Vermoedelijk) huispersoneel in de tuin en aan de vijver van kasteel Ten Berg. - Foto Lievens
(Vermoedelijk) huispersoneel in de tuin en aan de vijver van kasteel Ten Berg. - Foto Lievens

Kasteelheertjes

Schrijver Louis Paul Boon was met een boek bezig over de familie De Vis, dat 'Kasteelheertjes' had moeten noemen maar de schrijver stierf voor het afraakte. Er komt naast de theaterproductie ook nog een stripalbum van de familie De Vis, dankzij steun van de Erfgoedcel en de stad Aalst.

Een van de brieven die Maria schreef aan haar vader waarin ze smeekt om haar niet langer op te sluiten. - Foto Lievens
Een van de brieven die Maria schreef aan haar vader waarin ze smeekt om haar niet langer op te sluiten. - Foto Lievens
Gunnar Callebaut verzamelde met Anton Cogen heel veel informatie over de familie. - Rutger Lievens
Gunnar Callebaut verzamelde met Anton Cogen heel veel informatie over de familie. - Rutger Lievens
Een van de brieven die Maria schreef aan haar vader waarin ze vraagt haar niet langer op te sluiten. - Lievens
Een van de brieven die Maria schreef aan haar vader waarin ze vraagt haar niet langer op te sluiten. - Lievens
Het huis van notaris De Vis in de Molenstraat in verloederde staat. - Lievens
Het huis van notaris De Vis in de Molenstraat in verloederde staat. - Lievens
De laatste foto die van Leon De Vis werd genomen. - Lievens
De laatste foto die van Leon De Vis werd genomen. - Lievens
(Vermoedelijk) huispersoneel in de tuin en aan de vijver van kasteel Ten Berg. - Lievens
(Vermoedelijk) huispersoneel in de tuin en aan de vijver van kasteel Ten Berg. - Lievens

Meer nieuws uit Aalst

Recente foto's uit Aalst