Literatuurhistoricus Ludo Stynen heeft een lijvige biografie klaar van Jan Frans Willems. Deze negentiende eeuwse Vlaamse auteur speelde een belangrijke maar onderbelicht gebleven rol in het ontstaan van de Vlaamse beweging. Vlaams parlementsvoorzitter Jan Peumans en Vlaams minister-president Kris Peeters kregen het eerste exemplaar overhandigd.
Ludo Stynen
© belga.
Jan Frans Willems (1793 - 1846)
© Wikipedia.
Willems werd geboren in 1793 in Boechout, op de eerste dag van de eerste Franse bezetting van België. Op zijn veertiende verloor zijn vader zijn job bij de gemeente Boechout omdat zijn kennis van het Frans ontoereikend was. Willems zou zijn verdere leven lang wijden aan de verdediging en het eerherstel van het Nederlands, de taal van zijn vader.
Jan Frans Willems, naar wie het latere (liberale) Willemsfonds is vernoemd, was een overtuigd orangist, die korte tijd na de onafhankelijkheid van België in onmin leefde met de Belgische overheid, wat hem een "verbanning" naar Eeklo kostte. Toch volgde na enkele jaren een verzoening.
Taalrechten
Willems zal een aanhanger worden van een op taalrechten gericht Vlaams nationalisme binnen een Belgische staat. Tekenend daarvoor is zijn bewerking in die tijd van het middeleeuwse Reinaertsepos. Willems laat zijn Belgische vaderlandsliefde blijken door dat middeleeuwse werk als Belgisch te bestempelen, wat hem belangrijke ambten en kennissen zal opleveren. Het voorwoord van datzelfde werk leest echter als een Vlaams manifest.
De "overwinning" van Willems volgt later. In 1844 wordt de "Willems-spelling" erkend als eenheidsspelling. De verscheidenheid in dialecten bemoeilijkte de strijd voor taalrechten serieus.
De bekendheid van Willems in Vlaanderen nam in de anderhalve eeuw na zijn dood sterk af. "Men zegt van Conscience dat hij zijn volk leerde lezen, maar de verdienste van Jan Frans Willems is veel groter", besluit biograaf Ludo Stynen.
"Jan Frans Willems. Vader van de Vlaamse beweging" van Ludo Stynen telt 507 pagina's en is uitgegeven bij De Bezige Bij.
