Je kan prutsen met de genetica van de zalm en zo misschien een nieuwe revolutionaire voedingsbron creëren, die het milieu ten goede zou komen én de hongerigen zou kunnen spijzen. Of, misschien schep je wel iets als een onvoorspelbare 'frankenfish' die onbekende allergische reacties zal veroorzaken en die de wilde zalmpopulatie uiteindelijk zal decimeren.
Hierover zal deze week het US Food en Drug Administration debateren tijdens een tweedaagse bijeenkomst tijdens dewelke moet worden nagegaan of het op de markt brengen van genetisch gemanipuleerde vis zal toegestaan worden of niet. De vis zou zo het eerste gemanipuleerde dier worden dat goedgekeurd werd voor menselijke consumptie. De zalm, die dubbel zo snel groeit als de 'normale' zalm, is in elk geval even veilig om te eten als de traditionele soort.
Als de goedkeuring er komt, dan opent die de deur tot verscheidene andere genetisch gemanipuleerde diersoorten. Zoals een milieuvriendelijk varken, dat in Canada 'ontwikkeld' werd. Of vee dat bestand is tegen de dollekoeienziekte. "Voor toekomstige toepassingen is the sky the limit", zegt David Edwards van de Biotechnology Industry Association. "Wat je je ook kan inbeelden, wetenschappers kunnen het proberen maken."
Bezwaren
Ondanks de vele voordelen blijven er ook vele bezwaren. Genetisch gemanipuleerde dieren (GG-dieren) zijn geen klonen. Klonen zijn kopieën van een levend wezen. Bij GG-dieren werd het DNA zodanig aangepast dat een gewenst kenmerk geproduceerd wordt.
In het geval van de zalm heeft de firma AquaBounty een groeihormoon van een Chinookzalm toegevoegd, zodat de vissen hun groeihormonen een jaar lang aanmaken. Wetenschappers slaagden erin het hormoon actief te houden door een ander gen van een aalachtige vis te gebruiken, dat dienst doet als een soort schakelaar dat het groeihormoon in werking zet. De traditionele zalm kweekt dat groeihormoon maar voor een bepaalde tijd aan.
Perfect eetbaar
Verder zijn er geen biologisch relevante verschillen tussen de GG-zalm en de 'normale' versie en kan met redelijke zekerheid gesteld worden dat er geen gevaar voor de volksgezondheid is.
Maar tegenstanders hebben toch twee bekommernissen: de voedselveiligheid voor de mens en de invloed van de zalm op het milieu. Omdat de veranderde vis nooit voorheen werd gegeten, zouden er gevaarlijke allergenen kunnen losbreken, zeker omdat eten uit de zee daaraan gevoelig is. En de nieuwe vissoort zou kunnen uitbreken en zich vermengen met de traditionele wilde zalm, die sowieso al bedreigd is. Ze groeien snel en moeten daardoor meer eten, wat de wilde zalm niet ten goede zal komen.
Duurzaam
Allerlei groeperingen vragen meer openbare studies over de GG-zalm. Ron Stotish, de baas van AquaBounty, zegt dan weer dat dit product meer onderzocht werd dan welk eten dan ook. "Dit is waarschijnlijk de meest bestudeerde vis ooit in de geschiedenis. Wat het milieu betreft, is dit een zeer duurzame technologie."
Het bedrijf laat nog weten dat er enkel vrouwelijke, onvruchtbare vissen zullen gekweekt worden, hoewel een klein percentage ervan zich toch zou kunnen voortplanten. De zalmen zouden ook in goed afgescheiden wateren gekweekt worden, zodat de kans op ontsnappen miniem is. (jv)
