Servische premier dreigt met ontslag

De Servische premier Vojislav Kostunica dreigt met ontslag indien zijn coalitiepartner dit jaar nog presidentsverkiezingen afdwingt. Dat schrijft zaterdag de Servische krant Press. Als de Democratische Partij (DS) van president Boris Tadic zo'n verkiezing doordrukt, betekent dit het einde van de (amper amper vier maanden geleden geïnstalleerde) regering, schrijft de krant. Vrijdag had minister van Tewerkstelling Rasim Ljajic reeds gezegd dat "de val van de regering dreigt".

Tussen de DS van Tadic en de Democratische Partij van Servië (DDS) van Kostunica botert het al een tijdje niet, ondanks de bijna-naamgelijkheid van de partijen en beider "pro-Westers" standpunt. Tadic is zeer Westers gericht, Kostunica ook, maar sinds het heropborrelen van de kwestie-Kosovo neemt hij wat meer afstand en zoekt hij toenadering tot het "nationalistische" kamp.

Tadic wil met een vervroegde stembusgang zo snel mogelijk een verlenging van zijn ambtstermijn bewerkstelligen. Kostunica gaat ervan uit -gesteund door de peilingen- dat het "pro-Westerse" momentum in Servië tanende is en dat bij een verkiezing op een latere datum Tadic wordt onttroond omdat de man op dat moment het verwachte verlies van Kosovo electoraal aangewreven zal worden. Verwacht/gevreesd wordt dat de Albanese Kosovaren zeer snel na de deadline-datum van 10 december eenzijdig hun onafhankelijkheid uitroepen, die dan prompt erkend zal worden door de VS en, in hun zog, de Europese Unie.

Gezien de gevoeligheid van de kwestie-Kosovo bij de Servische publieke opinie dreigt in dat scenario overweldigend electoraal succes voor de "radicale" partijen en een zwanenzang voor het huidige "democratische blok" van DS, DDS en het kleine, neoliberale G17 Plus. Politici als Tomislav Nikolic van de Servische Radicale Partij (SRS) breken een lans voor nauwere banden met Rusland en Wit-Rusland, en verwerpen openlijk Servische toenadering tot de NAVO en zelfs de Europese Unie. De SRS is al de grootste partij van het land en lijkt bij een nieuwe regeringsvorming 'incontournable'.

De krant International Herald Tribune stelde vrijdag reeds vast dat Servië, in tegenstelling tot wat het Westen denkt, niet warm loopt voor de ruilhandel Kosovaarse onafhankelijkheid tegen Servisch EU-lidmaatschap. Zelfs een politiek bondgenoot van Kostunica als minister van Infrastructuur Velimir Ilic liet zich ontvallen: "Als de Westerse landen Kosovo erkennen, dan hebben we de EU niet nodig". Erkenning betekent immers "dat de EU-landen onze vrienden niet zijn". Tegenover de NAVO staat Servië zo mogelijk nog kritischer: medewerking eventueel, lidmaatschap absoluut niet, zo luidt het credo. (dpa/hln)