Voor de Somalische kust is vandaag opnieuw een Thaise vissersboot gekaapt. Het is het vijfde schip waarvan bekend is dat het deze week door piraten is overmeesterd. Defensieminister De Crem is bereid een Belgisch fregat te sturen om het toenemende probleem van de piraterij in de regio te bestrijden. HLN.BE zocht even voor u uit wie de nieuwe Jack Sparrows zijn, waarom ze de mooiste meisjes krijgen en hoe ze zelfs de plaatselijke horeca nieuw leven inblazen.
Een derde van alle kapingen
De aanvallen voor de kust van Oost-Afrika maken een derde uit van het totaal aantal kapingen op de wereld, stelt het Internationaal Maritiem Bureau (IMB). Alleen al voor de Somalische kust waren er dit jaar 110 aanvallen, waarvan het merendeel tot een kaping leidde.
Zoals rappers
De piraten wordt niet echt iets in de weg gelegd. Vergeet trouwens Pirates of the Carribean-achtige toestanden. De helden van Puntland gedragen zich als bendeleden uit een Amerikaans ghetto. Ze spiegelen zich blijkbaar ook aan gangstarappers zoals 50 Cent. In de regio waar ze van komen genieten de zeerovers de hoogste sociale prestige. Ze cruisen door de straten in de sjiekste wagens en krijgen de mooiste meisjes.
Deze week in de Golf van Aden...
Bij het jongste incident van vandaag enterden de zeerovers de Thaise trawler na een achtervolging met behulp van twee speedboten. Het contact met de zestienkoppige bemanning is verbroken meldt het Internationale Scheepvaartbureau (IMB) in Kuala Lumpur.
Superslag
In het weekeinde kaapten piraten de moderne supertanker Sirius Star, dinsdag volgden het schip de MV Delight uit Hongkong, een Thaise vissersboot en een Grieks vrachtschip. De kaping van de tanker is een van de spraakmakendste ooit. De immense tanker, met 25 bemanningsleden aan boord, vervoert twee miljoen vaten olie. Dat is een kwart van de dagelijkse productie van Saoedie-Arabië, 'swerelds grootste olieproducent. Het schip ging gisteren voor anker in de havenplaats Haradhere.
Restaurants doen gouden zaken
Sinds januari zijn circa honderd schepen aangevallen door piraten die hun uitvalsbases langs de Somalische kust hebben. Het IMB schat dat er op dit moment zeker zeventien schepen met 250 opvarenden in handen zijn van Somalische kapers. Gezien de enorme bedragen die de piraten kunnen opstrijken, wordt de bemanning van de gekaapte schepen meestal uitstekend verzorgd. In het havenstadje Eyl draaien restaurants alleen op de bereiding van voedsel voor de vastgehouden scheepsbemanning.
Oplossing?
Defensieminister De Crem wil helpen door een fregat te sturen, maar patrouilles op zee met marinevaartuigen alleen maken geen einde aan de piraterij zegt de Somalische premier Nur Hassan Hussein zelf.
De premier van het al sinds 1991 door anarchie geplaagde land stelde dat het probleem wereldwijd als een crimineel netwerk moet worden aangepakt. "Het spijt ons, maar deze piraterij is niet alleen een Somalisch probleem maar een van de hele wereld."
Hij gelooft dat er niet alleen maar Somaliërs bij betrokken zijn, maar het beeld zal de komende maanden duidelijker worden, aldus de premier. Nur Hassan Hussein werd bijna een jaar geleden premier in een land waar de regering nauwelijks gezag heeft en ook wordt belaagd in de hoofdstad Mogadishu.
Wapens via Jemen
Wat Hussein bedoelt, staat in een onlangs verschenen rapport van de denktank Chatham House. De piraten komen aan hun wapens via Jemen, aan de andere kant van de Golf van Aden, en via de Somalische hoofdstad Moghadishu. Wapenhandelaars zouden er via informele geldwisselkantoren aanbetaald krijgen. Militieleden rijden de wapens vervolgens naar de piraten in Puntland, die het nog openstaande bedrag betalen bij de aflevering.
Hoe het systeem werkt
De regio Puntland, in het noorden van Somalië, vormt het epicentrum van de piraterij. De zeerovers meren de door hen gekaapte schepen af in een van de havenstadjes en wachten geduldig tot de gedupeerde rederij met losgeld over de brug komt. Het bedrag dat wordt geëist, ligt meestal tussen 500.000 en anderhalf miljoen dollar.
Het grootste deel van de inwoners van Eyl is afkomstig uit dezelfde clan, de Majarteen. Hun krijgsheren en hun milities maken sinds 1991 de dienst uit op het vasteland in Puntland.
De piraten zelf zijn vaak ex-militieleden. Ze vormen operationele eenheden met vissers, die met hun traditionele manier van werken kapot zijn geconcurreerd door grote trawlers die de zee afstropen.
Oude vissers, kennis van de zee
Deze oud-vissers zijn uiterst bruikbaar door hun kennis van de zee, terwijl de voormalige militieleden uitstekend weten hoe ze met wapens overweg moeten. De kapers varen met speedboten de zee op. Aan wal blijven enkele tientallen handlangers achter. Als rederijen losgeld betalen in ruil voor hun gekaapte schepen, wordt dat geld fifty-fifty verdeeld tussen de piraten en hun handlangers.
Verzekeringspremies vertienvoudigd
Vanwege de heersende piraterij zijn de verzekeringspremies voor schepen die door Golf van Aden varen het afgelopen jaar vertienvoudigd. Niettemin kiezen jaarlijks twintigduizend schepen voor deze zeevaartroute. Varen via Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika is nauwelijks een alternatief, omdat die route de reisduur met ongeveer drie weken verlengt.
Miljoen vierkante kilometer
Eerder dit jaar stuurde een aantal landen marineschepen naar het gebied, in de hoop er gezamenlijk de orde te herstellen. Maar het gebied waar de zeerovers actief zijn, is meer dan een miljoen vierkante kilometer groot, zodat het onmogelijk is overal toezicht te houden.
Bovendien heeft het samenwerkingsverband nauwelijks bevoegdheden om de piraten met geweld aan te pakken. Overgaan tot militaire actie is moeilijk, gaf de Amerikaanse admiraal Mike Mullen al toe, vooral omdat het de gijzelaars in gevaar brengt.
Toch moet er snel iets gebeuren tegen de piraterij, waarschuwt het IMB. "Want zoals het er nu voorstaat, zal de frequentie van de aanvallen alleen maar toenemen."
India in het verweer
De Indiase marine heeft dinsdag in de Golf van Aden alvast drie boten met piraten aangevallen. Het voornaamste schip van de Somalische zeerovers werd in een schotenwisseling verwoest. Piraten in twee kleinere speedboten vluchtten toen snel weg, zei een zegsman van de Indiase marine woensdag. (mvl)
