"Een lichtend voorbeeld" omschreven sp.a-politici Caroline Gennez en Saïd El Khadraoui de Amerikaanse presidentskandidaat Barack Obama een poos geleden in de krant De Morgen. Een overwinning in november voor Obama, zou de wind in de zeilen van de sp.a doen waaien, zeiden ze. Het symboliseert het (verkeerde) idee dat de meeste Europeanen over Obama hebben.
Obama is naar Belgische normen helemaal niet 'links', maar eerder 'rechts van het centrum'. Vergelijken is sowieso moeilijk. Maar de oorzaak van de misvattingen over de ideologie van Obama bij de meeste Europeanen is wel verklaarbaar. We zien in de Democraat een tegenstander van een mogelijk verlengstuk van de Bushpolitiek. En daardoor projecteren we op hem onze wensen van wat een ideale kandidaat zou zijn.
Tijd om de belangrijkste misvattingen over standpunten van Barack even op een rijtje te zetten. Wat volgt is geen politiek oordeel, gewoon een opsomming van standpunten die erg vaak verkeerd of niet in de Europese media werden geïnterpreteerd. Hier is de Obama die we niet zo goed (willen) kennen:
* Obama zal de Amerikanen snel terugtrekken uit Irak. Dat klopt. Maar hij wil tegelijkertijd snel meer Amerikaanse soldaten naar Afghanistan sturen.
* Obama is niet tegen de doodstraf. Hij heeft tevens voor langere en strengere gevangenisstraffen gepleit.
* Obama is resoluut tegen het homohuwelijk. Hij noemt zichzelf een praktiserend en vroom christen.
* Obama is voor particulier wapenbezit. Hij wil Amerikanen het recht niet ontnemen om thuis wapens te bezitten, maar vindt wel dat er een duidelijkere en meer uniforme reglementering op de verkoop van wapens en munitie moet komen. Nu verschilt die enorm van staat tot staat.
* Het klopt dat Obama de enige kandidaat is die niet stemde voor de invasie van Irak. Dat kon hij niet, want hij was nog geen senator toen er gestemd werd in het Congres. Maar hij was wel degelijk voorstander van militair ingrijpen in Irak blijkt uit interviews uit die periode.
* Obama is op economisch vlak een neo-liberaal. Hij laat zich op dat gebied adviseren door mannen als Robin Rubin, Larry Summers en Paul Volcker. Die stonden Bill Clinton bij tijdens zijn presidentschap en tekenden mee de strategie uit om via belastingsvoordelen meer Amerikanen aan een eigen woning te helpen. Een strategie die leidde tot de instorting van de Amerikaanse woonmarkt en één van de belangrijkste redenen is van de huidige finaciële malaise.
* Obama is voorstander van het makkelijker maken van het afluisteren van telefoongesprekken en een paar andere privacy-verminderende maatregelen.
* Obama is pro-Israël. Om de joodse stemmen aan boord te krijgen sprak hij herhaaldelijk zijn steun uit voor Jeruzalem als onverdeelde hoofdstad van Israël.
Het is belangrijk dat we dit lijstje aanvullen met een aantal ideeën over Obama die we hebben en die wel spot-on zijn. De man wil wel degelijk een sociaal beleid voeren en heeft een ambitieus plan om de gezondheidszorg in de VS toegankelijk voor iedereen te maken. Hij heeft ook plannen om het onderwijs te verbeteren en de ongelijkheid tussen de onderwijsinstellingen weg te werken.
Verder wil Obama wel degelijk een rechtvaardiger fiscaal beleid voeren door het terugdraaien van Bush' belastingverlagingen voor de hogere inkomens. Voor de meeste Amerikanen wil hij de belastingen verlagen, wat niet evident is voor een Democraat.
En, waar helemaal geen vergissing kan over bestaan, is zijn uitstraling, charisma en enthousiasme. Wat Barack Obama fantastisch doet, is het verwoorden van de hoop en de verbeelding van miljoenen idealistische Amerikanen die zich inzetten voor allerlei bewegingen voor sociale rechtvaardigheid.
Gisterenavond gaf hij nog een sterk staaltje tijdens zijn half uur durende reclamespot op meerdere Amerikaanse zenders tegelijk. "Ik zal geen perfecte president zijn, maar ik zal altijd zeggen wat ik denk en waar ik voor sta." (mvl)
