De Nederlandse Staat is niet verantwoordelijk voor het handelen van de Nederlandse blauwhelmen in juli 1995 in Srebrenica. De acties van Dutchbat moeten uitsluitend worden toegerekend aan de Verenigde Naties, waarvoor Nederland de missie in Bosnië uitvoerde. Dat heeft de rechtbank in Den Haag bepaald in twee zaken die nabestaanden van vermoorde Bosnische moslims hadden aangespannen. De rechtbank wees daarmee de vorderingen tot schadevergoeding van Hasan Nuhanovic en de familie van Rizo Mustafic af. Ze gaan in hoger beroep, zo kondigden zij direct na de uitspraak aan.
"Grove wanprestatie"
De eisers beschuldigen Nederland van een grove wanprestatie en een onrechtmatige daad Rizo Mustafic en het broertje en ouders van Hasan Nuhanovic van de omsingelde VN-basis weg te sturen. Rizo was een elektriciën op de compound en zou op de lijst staan van personeel dat later met Dutchbat mocht vertrekken. Hij werd toch weggestuurd. Hasan had als tolk wel deze speciale status en probeerde vergeefs zijn familieleden ook hieronder te laten vallen.
"Internationale mensenrechtenverdragen geschonden"
Zij meenden dat Nederland hierdoor internationale mensenrechtenverdragen heeft geschonden. Ook was het volgens hun advocate Liesbeth Zegveld in strijd met VN-instructies om mensen te beschermen.
Minstens 7000 vermoord
De vijandelijke Bosnisch-Servische troepen voerden de vluchtelingen na enkele dagen weg en vermoordden zeven- tot achtduizend mensen, zo bleek later. De rechtbank schaart zich achter het verweer van de landsadvocaten dat mogelijke schendingen van de normen niet aan de Nederlandse Staat kunnen worden toegerekend. Alleen als de Nederlandse krijgsmacht of de regering de bevelsstructuur van de VN hadden doorbroken, ontstaat er volgens de rechtbank ruimte voor toerekening aan de Nederlandse Staat. De rechtbank heeft dat na onderzoek niet geconcludeerd.
VN buiten vervolging
De VN zijn vanwege hun immuniteit niet te vervolgen. Een andere rechtszaak van de 'moeders van Srebrenica' om dit te veranderen, eindigde bij dezelfde rechtbank tot deze conclusie. (belga/vsv)
