BACKGROUND
Vandaag kunnen de kiezers in Virginia, Maryland en de hoofdstad Washington hun oordeel vellen over de Democratische en Republikeinse kandidaten. In de zogenaamde Potomac Primary, genoemd naar de rivier die door de stad Washington en de twee naastgelegen staten kronkelt, staan er bij de Democraten, waar de race nog spannend is, 168 gedelegeerden op het spel. U kan vannacht de uitkomst lezen op HLN.BE.
De strijd tussen Hillary Clinton en Barack Obama lijkt steeds meer uit te draaien op een race om de afgevaardigden voor de conventie in de zomer. Dan beslissen de gedelegeerden, die per staat worden aangewezen, wie de kandidaat wordt van de partij.
McCain
Bij de Republikeinen is dat vrijwel zeker John McCain. Hij heeft inmiddels zoveel afgevaardigden verzameld dat zijn enig overgebleven serieuze concurrent Mike Huckabee hem nauwelijks nog kan inhalen. Bij de Democraten hebben Clinton en Obama vrijwel even veel afgevaardigden achter zich staan.
Daarom wordt de race op de geboortegrond van Amerika (Virginia was één van de eerste Britse kolonies in de zeventiende eeuw) met argusogen gevolgd. Volgens sommige schattingen heeft Obama al meer gedelegeerden dan Clinton. Bij winst in de Potomac Primary kan hij verder uitlopen, zij het dat hij zeker nog geen beslissende voorsprong kan nemen. Andere tellingen zijn voorzichtiger en houden Clinton nog altijd aan kop.
Obama
De vooruitzichten zijn het gunstigst voor Obama. In de peilingen staat hij op winst in Virginia, Maryland en Washington DC, vooral dankzij de grote aantallen zwarte kiezers in het gebied. Hoewel Hillary Clinton de afgelopen dagen stevig door de drie staten heeft gereisd, lijkt zij rekening te houden met een nieuw verlies. Het afgelopen weekeinde verloor Clinton ook al vier staten aan Obama.
Clinton laat dan ook niet na om verder te kijken in het campagneseizoen, vooral naar de staten Ohio en Texas, die op 4 maart naar de stembus gaan en haar gunstiger gestemd lijken. "Ik kijk absoluut naar Ohio en Texas. We weten dat die staten het brede electoraat van Amerika vertegenwoordigen. In die staten wonen kiezers die overtuigd en gewonnen moeten worden bij de algemene verkiezingen."
Edwards?
Ook Obama gedraagt zich op zijn campagnebijeenkomsten in Virginia al alsof hij de Democratische kandidaat moet worden, en niet Hillary Clinton. "In alle peilingen heb ik een voorsprong van zes tot zeven procentpunten op John McCain, en zij niet."
Obama heeft maandagavond een bezoek aan John Edwards afgezegd. Een reden werd niet genoemd. Hillary Clinton was vorige week al bij de voormalige Democratische kandidaat geweest. Zowel Clinton als Obama hengelen naar een steunbetuiging van Edwards, omdat hij nog altijd 26 gedelegeerden achter zijn naam heeft staan. Als hij zijn steun uitspreekt, gaan die gedelegeerden naar de kandidaat van zijn keuze.
Voordeel Clinton
Toch is het maar de vraag of Obama's populariteit bij de kiezer voldoende is om hem de nominatie te bezorgen. De race bij de Democraten is namelijk zo spannend, dat de stem van de superdelegates (partijbonzen) wel eens de doorslag kan geven. Dan is Clinton in het voordeel.
Bij de Democraten zijn 4.049 afgevaardigden te verdelen. Om de nominatie te winnen, hebben de kandidaten dus 2.025 delegatieleden nodig. De meeste van de gedelegeerden (80 procent) worden toegewezen op basis van de uitslagen in de voorrondes. 20 procent bestaat uit superdelegates, prominente partijleden zoals gouverneurs en congresleden die zelfstandig hun steun uitspreken voor een kandidaat. In de praktijk luisteren deze partijbonzen naar de stem van hun achterban voor ze zich achter een kandidaat scharen. Maar ook oude vriendschappen, politieke bondgenootschappen, carrièrekansen en persoonlijke voorkeuren kunnen hun keuze beïnvloeden.
Meebewegen
Binnen de partij is inmiddels een heftige discussie over de rol van de bijna achthonderd superdelegates. Barack Obama wijst er steevast op dat zijn collega's moeten meebewegen met de wil van de kiezer. Wie de meeste stemmen wint, krijgt in die visie ook de steun van de partijprominenten. Hillary Clinton benadrukt dat de superdelegates juist zijn aangewezen om een onafhankelijk oordeel te vellen. Zij merkte fijntjes op dat als de theorie van Obama wordt gehandhaafd, ze halsreikend uitziet naar de steun van Obama-fans Ted Kennedy en John Kerry; beiden vertegenwoordigen staten die Clinton won.
Een groot aantal prominente partijleden vreest een al te grote invloed van de superdelegates. De Democraten willen voorkomen dat de nominatie wordt beslecht in rokerige achterkamertjes, een beeld dat de partij niet kan gebruiken in de race tegen de Republikeinen. Donna Brazile, voormalig campagnemanager van Al Gore en superafgevaardigde, dreigde zelfs uit de partij te stappen als zij en haar collega's de nominatie moeten beslissen. (mvl/anp)
