Barack Obama kan de eerste zwarte president van Amerika worden denken we hier in Europa. In South Carolina stemden 8 op 10 van de zwarte kiezers op hem in de primaries en een kwart van de blanken. Maar verwacht niet dat die lijn zich doorzet in Florida en straks, op Super Tuesday. Want Obama is misschien wel zwart, hij is geen 'brotha'. En door al zijn pijlen te verschieten in een staat waar meer zwarten dan blanken stemmen, zou Obama wel eens een heel slechte deal hebben gemaakt.
Hoe zwart is hij?
Er werd de jongste weken vooral gedebatteerd over hoe zwart Obama nu echt is. Dat komt omdat Obama geen slavenachtergrond heeft. De meeste zwarte Amerikanen wonen al eeuwen in de VS en zijn afkomstig uit West-Afrika. De slavengeschiedenis heeft de relatie tussen blank en zwart tot op de dag vandaag beïnvloed. Het leidt nog altijd tot spanning en frustraties in het dagelijks leven.
Slaven
Obama's vader komt uit Kenia en dus niet uit West-Afrika, waar de hoofdmoot van de slaven werden 'geronseld' die uiteindelijk op plantages terechtkwamen. Doordat zijn vader naar de VS migreerde, en zijn moeder een Amerikaanse was, is Obama eigenlijk veel meer een tweede-generatie-immigrant dan een zwarte Amerikaan met een slavenachtergrond.
Blanken
Het is, om eerlijk te zijn, ook wat hem voor een stukje aantrekkelijk maakt voor een blank publiek. Obama presenteert zich niet als zwarte die hen allerlei dingen gaat verwijten. Dat heeft gevolgen: als Obama zich wél als zwarte leider gaat presenteren, en over zwarte problemen gaat praten, kan hij het presidentschap vergeten. Dan wordt hij een kandidaat van de zwarte gemeenschap, een protestkandidaat. Obama heeft wel oog voor het lot van de zwarten en de problemen in de zwarte gemeenschap.
Realiteit anno 2008
De realiteit anno 2008 is nog steeds dat als zwarte politici zwarte problemen aansnijden en zwarte solidariteit gaan prediken, zij zich vervreemden van de blanke kiezers. En als ze het niet doen, dan lopen ze de kans dat zwarte kiezers niet op hen gaan stemmen. Het blijft dus heel moeilijk.
Monica
Bovendien zijn de Clintons nog heel populair onder zwarten. Bill Clinton heeft niks bijzonders voor de zwarten gedaan, maar hij heeft de harten van de zwarten gewonnen door heel eenvoudig met hen om te gaan. En dan was er de affaire Lewinsky. Het foefelen met een stagiaire en daar quasi zonder kleerscheuren mee wegraken, is voor de doorsnee mannelijke zwarte in de States eerder gezien als een heldendaad dan een schandaal.
Southern belle
Waarom dan deze 'verpletterende' zege van Obama? Tijd om even te realtiveren. South Carolina is geen mijlpaal, het is geen definiërend moment in de primaries. South Carolina heeft gedaan wat het altijd heeft gedaan als het moet kiezen tussen vrouwen en zwarten. Het is op dat gebied steeds een raar beestje geweest: voorloper in de strijd om gelijkheid voor de zwarten, achterloper in de strijd voor gelijke rechten voor vrouwen. Dit is Southern belle country. Home of the sweet patato queens.
Cijfers
Er is nog een ontnuchtering. Want hoe spectaculair de zege van Obama ook lijkt, als je deze cijfers doorrekent dan heeft hij nationaal nog ruim onvoldoende om de nominatie binnen te halen. Daarvoor heeft hij consequent een derde in plaats van een kwart van de blanke stem nodig en 80 procent van de zwarte. (mvl)
