José Manuel Barroso
UPDATE
Een dag voor de start van het internationale G20-overleg in Pittsburgh heeft de Europese Commissie vandaag haar voorstellen voor de versterking van het toezicht op de financiële sector in Europa op tafel gelegd.
"Wij willen de Europese belastingbetalers beschermen tegen een herhaling van de donkere herfstdagen van 2008, toen de regeringen miljarden euro's in de banken moesten pompen. Dit Europese systeem kan als inspiratie dienen voor een systeem op wereldniveau", verklaarde voorzitter José Manuel Barroso.
Risico's opsporen
Blikvanger is de oprichting van een European Systemic Risk Board (ESRB) die risico's in het hele financiële systeem moet opsporen en waarschuwingen kan uitsturen naar nationale overheden. Autoriteiten die deze al dan niet vertrouwelijke aanbevelingen naast zich neerleggen, moeten zich daarvoor verantwoorden.
"Dit is een belangrijke doorbraak. We hadden reeds een vorm van supervisie op individuele banken, maar er was geen orgaan dat toezicht uitoefende op risico's die het systeem in zijn geheel kunnen bedreigen", zo lichtte eurocommissaris voor Economische en Monetaire Zaken Joaquim Almunia toe.
Samenstelling ESRB
Die risico's zijn volgens de Spanjaard van velerlei aard. Zo had een orgaan als de ESRB in de periode voor de kredietcrisis kunnen ingrijpen toen gezinnen en bedrijven in Oost-Europa onrustwekkend hoge schulden in buitenlandse valuta aan het opbouwen waren.
De ESRB wordt samengesteld uit de voorzitter en vicevoorzitter van de Europese Centrale Bank, de gouverneurs van de centrale banken van de lidstaten, een vertegenwoordiger van de Commissie en de voorzitters van de drie Europese autoriteiten die belast worden met toezicht op individuele financiële instellingen met grensoverschrijdende activiteiten.
Geen invloed van Europa op regering
Die drie autoriteiten vervangen de bestaande comités voor toezicht op de banken, de verzekeraars en de markten, en krijgen er bevoegdheden bij. Zo kunnen ze een bemiddelingsprocedure op gang trekken wanneer de respectievelijke nationale toezichthouders het niet eens raken over de aanpak van een bank die activiteiten in hun landen ontplooit.
Op uitdrukkelijk verzoek van Groot-Brittannië is wel vastgelegd dat de Europese autoriteiten geen impact mogen hebben op de openbare financiën van een land. Met andere woorden: de Europese autoriteiten kunnen een regering niet verplichten een bank te herkapitaliseren.
Minder ver dan volwaardige Europese regulator
De architectuur van het hele systeem was begin dit jaar reeds op punt gezet door een groep van wijzen onder leiding van oud-topman van het Internationaal Monetair Fonds Jacques de la Rosière. In juni gaven de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten hun zegen aan het globale systeem.
Maar nu de wetgevende voorstellen op tafel liggen, zal blijken in hoeverre het Europees Parlement en vooral de lidstaten het écht eens zijn. Zo wordt aangenomen dat de Britten met het oog op de bescherming van The City als belangrijkste financiële centrum van Europa er alles aan zullen doen om de concrete macht van de drie Europese autoriteiten in te dammen.
Hoe dan ook, het uiteindelijke resultaat zal minder ver gaan dan de volwaardige Europese regulator waarvoor in België alom wordt gepleit. In afwachting maken de Europeanen zich echter sterk dat ze met deze plannen een voortrekkersrol zullen spelen in Pittsburgh, waar de leiders van de grootste economieën ter wereld (G20) zich vanaf donderdag over het financiële toezicht beraden.
"Men heeft de Commissie vaak verweten dat ze te traag op de crisis heeft gereageerd, maar nu zijn we wel de eersten die met gedetailleerde voorstellen komen", besloot Almunia. (belga/ka)
