Kwaliteit moet een belangrijkere plaats krijgen in het Belgisch gezondheidszorgbeleid. Door de budgettaire nadruk van de afgelopen decennia gaat de beleidsaandacht alleen naar kwantiteit en toegankelijkheid van het aanbod. Dat blijkt uit een onderzoek naar de gezondheid van de Belgische gezondheidszorg van het Itinera Institute.
De gezondheidssector stelt met 400.000 personen 9,38 procent van de actieve bevolking tewerk. Dat is meer dan het onderwijs (370.000) en dubbel zoveel als de bouwsector. Gezondheid is dus een sleutelsector, zo onderlijnen de onderzoekers. Nog al te vaak wordt echter aangenomen dat ons gezondheidszorgbeleid "niet voor verbetering vatbaar is". De onderzoekers erkennen dat ons systeem zijn goede kanten heeft - zoals de dekkingsgraad van de bevolking door de verplichte ziekteverzekering, de vrije keuze van de patiënt en de toegang tot het gezondheidssysteem - maar wijzen op een aantal pijnpunten.
Toename uitgaven
Zo vinden ze dat de evolutie van het budget beter beheerst moet worden. "De uitgaven voor gezondheidszorg evolueren snel. De laatste jaren ligt de toename van deze uitgaven een stuk hoger dan de groei van het BBP. In twintig jaar tijd zijn zowel de overheids- als de privé-uitgaven voor gezondheidszorg gestegen van 7 procent van het BBP (in 1985) tot 10,3 procent van het BPP (in 2005). Dat laatste percentage ligt ruim boven het OESO-gemiddelde (9 procent). Enkel de VS, Zwitserland, Duitsland en Frankrijk besteden een nog groter deel van hun BBP aan gezondheidsuitgaven", aldus de studie.
De toename van de gezondheidsuitgaven is op zich niet negatief, op voorwaarde dat de toename en de gevolgen van deze toename beheerst en gecontroleerd worden, wat volgens de onderzoekers niet het geval is. "De groeivoet is onhoudbaar in vergelijking met de evolutie van het Belgische BBP, de gezondheidszorg kannibaliseert de andere sectoren van de sociale zekerheid (onder andere de pensioenen) en de private financiering (financiering door privé-verzekering of door patiënt zelf, nvdr) blijft maar stijgen", aldus de onderzoekers.
Nieuwe uitdagingen
Ze verwachten dat het budget in de toekomst onvoldoende zal zijn, onder meer als gevolg van enkele belangrijke nieuwe uitdagingen waarvoor de gezondheidszorg de komende decennia staat: de evolutie van de levens- en consumptiegewoonten (overgewicht, ziekten als gevolg van langdurig roken...), de toename van de chronische ziekten (kanker, diabetes, chronische ademhalingsziekten...), de verlenging van de levensduur en de vooruitgang van de nieuwe technologieën en nieuwe behandelingen.
Een ander probleem is het gebrek aan een globale aanpak om de kwaliteit van onze gezondheidszorg te waarborgen. Het Belgische gezondheidsbeleid is sinds meer dan dertig jaar voornamelijk gericht op het budget. Het luik kwaliteit werd al te vaak verwaarloosd. "Er is heel weinig externe kwaliteitscontrole, wat in fel contrast staat met het kwaliteitsbeleid dat in andere landen, zoals bijvoorbeeld Frankrijk, wordt gevoerd", zo stellen de onderzoekers.
Kindersterfte
Dat we het op vlak van kwaliteit intussen niet goed doen, blijkt uit internationale vergelijkingen die niet lovend zijn voor ons land. Zo bevindt België zich wat indicatoren als kindersterfte, perinatale sterfte of sterfte ten gevolge van borstkanker betreft tussen de 15de en 20ste plaats in een rangschikking van 28 ontwikkelde landen van het Health Consumer Powerhouse. Het meest opvallende voorbeeld zijn de jaarlijks ongeveer 110.000 gevallen van ziekenhuisinfecties, met tussen de 2.500 en de 3.000 doden en kosten die oplopen tot 116.322.800 euro voor extra ziektedagen als gevolg van deze infecties.
De studie waarschuwt voorts voor een tekort op het gebied van menselijke middelen (artsen, zorgassistenten...) als gevolg van de quota en de gebrekkige uitwerking van geïntegreerde zorgnetwerken. Ook het gebrek aan aandacht voor preventie is een probleem. Volgens de OESO-statistieken voor het jaar 2003 bedroegen de de Belgische overheidsuitgaven voor ziektepreventie 28 euro per inwoner. Frankrijk besteedde datzelfde jaar 51 euro aan preventie, Nederland en Duitsland respectievelijk 58 euro en 67 euro. Spanje, Italië en Denemarken deden het dan weer nog slechter.
Prioriteitenlijst
Algemeen pleiten de onderzoekers voor een visie op middellange en lange termijn, zoals die bestaat in andere landen. Een dergelijke visie impliceert volgens hen het realiseren van een globale evaluatie van het huidige systeem en het opmaken van een prioriteitenlijst voor de toekomst. (belga/sps)
Meld je aan of registreer je om een reactie te plaatsen!
