UPDATE
Premier Yves Leterme, de meerderheidspartijen en de groenen slagen er niet in tegen morgen een communautair akkoord uit de brand te slepen. Er wordt nu druk gezocht naar een oplossing voor de impasse, en daarbij wordt vooral gekeken naar de deelstaten. Die zouden rechtstreeks kunnen deelnemen aan de onderhandelingen om de situatie te ontmijnen. De bedoeling is de discussie dan na de zomervakantie verder te zetten, en daarvoor het akkoord van CD&V te krijgen. De Vlaamse regering vergadert momenteel over die uitweg, maar is naar verluidt niet happig om toe te stemmen. Ook minister-president van Wallonië en de Franse gemeenschap Rudy Demotte is niet enthousiast over de oplossing. Het einde van Leterme I lijkt nabij.
Nieuw forum
Bedoeling zou zijn een nieuw soort forum op te richten dat geleid wordt door Vlaams minister-president Kris Peeters en MR-vicepremier en minister van Institutionele Hervormingen Didier Reynders. Dat is uit verschillende goede bronnen vernomen. De Waalse en Brusselse minister-presidenten Rudy Demotte en Charles Picqué zouden de ondervoorzitters worden. Een timing voor het vinden van een akkoord zou deze keer niet worden opgelegd.
Vlaamse regering
"Ik ga de Vlaamse regering de vraag voorleggen van premier Yves Leterme om deel te nemen aan een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap of van deelstaat tot deelstaat", zei Kris Peeters, die sprak over "historische momenten" en "grote verantwoordelijkheid". "Wij zijn vragende partij voor een grote staatshervorming en de vraag is of een dialoog van deelstaat tot deelstaat daartoe kan bijdragen", zei Peeters.
Niet veel steun
De Vlaamse regering zit op het Martelarenplein samen om zich over het voorstel uit te spreken, maar naar verluidt krijgt het niet veel steun. Dat zou impliceren dat de uren van Leterme I geteld zijn. N-VA-minister Geert Bourgeois is alvast pessimistisch. Hij wil eerst het voorstel kennen, maar zei vooraf toch "niet goed in te zien wat er na 15 juli kan veranderen". Bij de Franstalige partijen heerst al van kort na de federale verkiezingen van vorig jaar een electorale sfeer en het ziet er volgens Bourgeois niet naar uit dat die voor de regionale verkiezingen van 2009 nog zal afnemen. "Ik zie niets in een evacuatiepoging om alles tot 2011 uit te stellen", zei Bourgeois nog, die er ook vragen bij heeft dat de bal nu in het kamp van de Vlaamse minister-president zou komen te liggen. "Yves Leterme heeft de Vlaamse regering verlaten omdat een deel van het Vlaamse regeerakkoord federaal moest opgelost worden", zei hij.
Vl. Pro en sp.a
Vlaams minister Bert Anciaux (Vl.Pro) zegt dat hij altijd voorstander is geweest van een rechtstreekse dialoog van gemeenschap tot gemeenschap, maar ook hij wil eerst het concrete voorstel kennen. "We willen weten in welk spel we spelen en wat de spelregels zijn", zei hij. Vraag is ook hoe de sp.a op het voorstel reageert. De Vlaamse socialisten stonden bij de jongste communautaire onderhandelingsronde aan de kant. Sp.a-minister Kathleen Van Brempt zei dat het voorstel eerst binnen de Vlaamse regering besproken zou worden en dat er ook binnen de partij overleg zal volgen.
Demotte
Ook Waals minister-president Rudy Demotte is weinig enthousiast. "Men lost de problemen niet op door van onderhandelaars te veranderen", aldus Demotte. Hij vreest ook dat de methode verlammend zou kunnen werken voor de regio's waardoor de kloof met de burger nog zal vergroten. Volgens de minister-president van Wallonië en de Franse gemeenschap is de denkpiste om de deelstaten een grotere rol te laten spelen vooral een manier om "tijd te winnen". Het PS-kopstuk is ook niet zeker of de nieuwe methode echt resultaat kan opleveren. "Men verandert de problemen niet door de mensen aan de onderhandelingstafel te vervangen. Het probleem is niet de kwaliteit van de onderhandelaars", aldus Demotte. Rudy Demotte is naar eigen zeggen "optimistisch van nature", maar benadert de voorgestelde piste voor de communautaire onderhandelingen "sceptisch". Hij wil vooral vermijden dat het communautaire debat ook de werking van de regio's zou verlammen. "Mensen in Namen of Oudenaarde liggen niet wakker van B-H-V, maar van problemen als energie en werk", aldus Demotte. Als de deelstaten nu ook zouden meegesleurd worden in een langdurig communautair overleg met aan de lopende band institutionele vergaderingen, zou dat een negatieve invloed kunnen hebben op de werking van de regio's. "En dan wordt de kloof tussen de politiek en de burger opnieuw groter", aldus Demotte.
Picqué
Brussels minister-president Charles Picqué van zijn kant wacht voorlopig af, al benadrukt hij wel dat "Brussel niet mag uitgesloten worden van het overleg". "Het lijk erop dat men kiest voor een gesprek tussen de gemeenschappen, dat het een gesprek wordt met twee in plaats van met drie", aldus Picqué.
Quid CD&V/N-VA?
Grote vraag is nu of CD&V/N-VA bereid is de discussie nog eens uit te stellen. CD&V vergadert om 20.30 uur met alle parlementsleden om de politieke toestand te evalueren. Intussen heeft na de plenaire vergadering ook de Senaatsfractie van CD&V/N-VA samengezeten. De sfeer was er naar verluidt bedrukt, maar men was het erover eens dat er geen sprake van kan zijn om verder te gaan zonder staatshervorming.
Begroting
Het antwoord van de Vlaamse regering is ook belangrijk voor de federale begroting. Leterme I wil 2008 afsluiten met een begrotingsevenwicht, maar dat is afhankelijk van de wil van de Vlaamse bewindsploeg om dit jaar nog 400 miloen euro niet uit te geven. De Vlaamse regering koppelde het engagement aan het tot stand komen van een tweede pakket in de staatshervorming. (belga/sam)
