UPDATE Eind 2009 bevonden 489.895 werkzoekenden zich in een lopende opvolgingsprocedure bij de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Daarvan liep 3,6 procent (17.687) een sanctie op omdat hij of zij te weinig inspanningen levert in de zoektocht naar een job.
Daarnaast werden ook 23.102 werkzoekenden gesanctioneerd wegens onregelmatigheden bij de regionale diensten voor arbeidsbemiddeling. Het effect van de begeleidingsplannen voor werkzoekenden wordt wel grondig afgezwakt door de economische crisis, zei administrateur-generaal van de RVA Georges Carlens in de Kamer.
Sinds 2004 hanteert de RVA naast een passieve controle op de inspanningen van werkzoekenden ook een actieve verplichting om werk te zoeken voor alle werkzoekenden jonger dan 50. Na enkele inlichtingen volgt na 15 (jonger dan 25) of 21 maanden (25 of ouder) een eerste gesprek. Daarbij worden de gedane inspanningen geëvalueerd en indien nodig een 'contract' afgesloten om bijkomende zoekactiviteiten op te leggen.
Sancties
Indien nodig volgen nadien ook een tweede en derde gesprek, waarbij ook sancties kunnen worden opgelegd. Eerst komt er een vermindering of schorsing van de uitkering, nadien kan ook een definitieve uitsluiting volgen. Sinds 2004 werden al 625.000 werkzoekenden uitgenodigd voor een eerste gesprek, wat leidde tot 90.000 ontzeggingen van uitkeringen. Daarbij ging het om 28% Vlaamse, 55% Waalse en 18% Brusselse werkzoekenden. Een gevolg van verschillende profielen, niet van een verschil in aanpak, benadrukte Carlens.
Naast de eigen opvolging krijgt de RVA vanuit de regionale arbeidsbemiddelingsdiensten (VDAB, Forem, Actiris) ook zogenaamde transmissies van dossiers. Die vallen voor wanneer werkzoekenden niet reageren op een jobaanbod, niet op gesprek komen of op een andere manier te weinig bereidheid tot medewerking tonen. In 2009 vonden er zo'n 69.000 van die transmissies plaats, die in 23.102 gevallen op een sanctie uitdraaiden.
Tot slot had Carlens nog cijfers over de situatie voor werkzoekenden na sancties, al bleken die onvolledig. Wat hij wel kon meegeven, was dat 10% van de gesanctioneerden beroep doen op het OCMW, 19% snel uitstroomt naar werk en 25% zich uit de arbeidsmarkt terugtrekt.
Crisis
De crisis heeft ook invloed op het effect van de begeleiding, blijkt onder meer uit de vergoedingen die de RVA uitkeert aan werkzoekenden. Zo daalde het aantal werkzoekenden dat al minstens twee jaar door de dienst wordt vergoed gevoelig minder dan het jaar voordien (tot 198.050), terwijl het aantal personen dat minder dan twee jaar op een uitkering kan rekenen met bijna 20 procent toenam (tot 236.070). In totaal steeg het aantal uitgekeerde vergoedingen met 7,5 procent ten opzichte van 2008, tot 434.120.
De werkloosheidsgraad in België (8%) blijft wel onder het Europese gemiddelde (9,9%), zo blijkt uit de cijfers. Daarbij valt ook op dat Vlaanderen veel conjunctuurgevoeliger is dan de rest van het land. Zo steeg de Vlaamse werkloosheid in een jaar tijd met 15,3%, veel meer dus dan in Wallonië en Brussel, waar het respectievelijk om 2,7 en 5,4 procent gaat. Ook het aanbod van werk daalde gevoelig meer in Vlaanderen (-19,1%) dan in Wallonië (-12,3%) en Brussel (+0,3%).
Het netto-effect van de begeleiding bepalen blijft evenwel een moeilijke zaak, benadrukte Carlens nog.
Vacatures
De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) meldde vandaag nog dat hij in februari 19.094 vacatures (exclusief uitzendopdrachten en tewerkstellingsmaatregelen) heeft ontvangen. Dat is een zeer lichte daling ten opzichte van januari (19.306) en februari vorig jaar (19.296). (belga/sam)
