UPDATE De stiptheid op het spoor is vorig jaar onder de 90 procent gezakt. Dat is het laagste peil sinds 1998. Ruim een kwart van de vertragingen is het gevolg van een treinpanne. Spoorinfrastructuurbeheerder Infrabel ziet zijn operationele budget dit jaar verminderd met 2,16 miljoen euro.
"Op een bepaald ogenblik waren er 250 kapotte treinstellen tegelijkertijd. Dat zegt genoeg," reageert vakbondsman Jos Digneffe van ACOD-spoor. Zijn collega Luc Piens (ACV-Transcom) heeft het eerder over een "samenloop van omstandigheden".
Slechtste prestatie sinds 1998
Met een stiptheid van 88,9 procent zetten de Belgische spoorwegen hun slechtste prestatie neer sinds 1998. Opvallend is het aantal afgeschafte treinen. Dat nam vorig jaar met de helft toe tot ruim 21.500, of 1,7 procent van het totale aantal treinen.
De belangrijkste oorzaak van vertragingen waren treinpannes. Die lagen aan de basis van 28 procent van de vertragingen. Incidenten op buitenlandse netwerken waren goed voor 15 procent van de vertragingen. Vooral tijdens de winter waren er veel problemen met bijvoorbeeld Thalys- en Eurostarverbindingen. Storingen aan de seininrichting waren de oorzaak van een op de tien vertragingen.
Boetes
Spoorwegmaatschappij NMBS is verantwoordelijk voor bijna de helft van de vertragingen (46 procent), Infrabel voor bijna 20 procent. De rest kan toegewezen worden aan derden. Infrabel ziet zijn operationele budget daardoor dit jaar verminderd met 2,16 miljoen euro. Infrabel kreeg voor de stiptheidsprestaties in 2008 al een boete van iets meer dan 1 miljoen euro, een bedrag dat voor 2009 dus zowat verdubbelt.
De infrastructuurbeheerder benadrukt dat hij het bonus-malussysteem zelf heeft aangemoedigd en het "zeer goed vindt als incentive om de stiptheid ook op korte termijn weer als troef van het treinverkeer uit te spelen".
Materieel
Vakbondsman Digneffe linkt de mindere stiptheid onder meer aan het verouderde materieel. "We zitten met een verouderd materieelpark, maar op hetzelfde ogenblik moeten er meer treinen aangeboden worden. Er komt wel nieuw materieel, maar voorlopig moeten we het oude blijven gebruiken", luidt het. Daarnaast heeft hij problemen met de concentratie van de dispatching in Brussel, waar volgens hem veel ondervaren mensen werken.
Ten slotte is Digneffe van mening dat de door Europa opgelegde scheiding tussen de exploitant (NMBS) en de infrastructuurbeheer (Infrabel) niet werkt. "Bij een incident is misschien wel een NMBS-medewerker aanwezig die het probleem perfect kan oplossen, maar die mag van Europa niet tussenkomen. Dus moet dan een Infrabel-arbeider ter plaatse komen van 30 of 40 kilometer verderop", luidt het. Digneffe vindt dat Europa de regelgeving dringend moet terugschroeven.
Luc Piens (ACV-Transcom) noemde de verwachte slechte stiptheidscijfers vorige week al "een samenloop van omstandigheden". Hij verwees onder meer naar de winterprikken, naar het regelmatig uitvallen van de Beneluxverbinding en de brand in het station van Herentals. Al was hij ook kritisch: "Er zijn meer reizigers, maar de infrastructuur is zowat gelijk gebleven, zowel wat betreft treinpaden als reizigersmaterieel", luidde het. (belga/bdr/sam)
