De daders van seksueel geweld in Oost-Congo moeten gerechtelijk vervolgd en bestraft worden. Dat zei Françoise Guillitte van Amnesty International Belgique Francophone in de adviescommissie Gelijke Kansen in de Senaat. De organisatie vraagt dat van het heroprichten van het rechtssysteem in Oost-Congo een prioriteit wordt gemaakt.
Senator Miet Smet (CD&V) diende een resolutievoorstel in dat de veroordeling vraagt van het seksueel geweld en de verkrachtingen in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC). De resolutie wil de uitbreiding van het mandaat van de MONUC, de VN-missie in DRC, en vraagt de Congolese regering om de daders van mensenrechtenschendingen over te dragen aan het Internationaal Strafhof.
Misbruik als oorlogswapen
Sinds augustus 2007 vormt Noord-Kivu, in het oosten van Congo, het decor van gevechten tussen de Congolese regeringstroepen en milities onder leiding van de dissidente generaal Laurent Nkunda. Schattingen van de VN maken gewag van 25.000 verkrachtingen per jaar in Noord-Kivu, zegt Miet Smet. Die worden vaak gevolgd door de verminking van de slachtoffers. Zowat 60 procent van hen is tussen 11 en 17 jaar. Honderdduizenden zijn in Oost-Congo voor het geweld op de vlucht.
De gewapende milities gebruiken seksueel geweld als oorlogswapen. Maar volgens Marleen Bosmans van de Universiteit Gent zijn het niet alleen de milities en de regeringssoldaten die zich schuldig maken aan seksueel geweld, maar ook steeds meer burgers.
Straffeloosheid
Amnesty International vindt dat het resolutievoorstel nog iets verder moet gaan. Françoise Guillitte klaagt vooral de straffeloosheid van de verkrachters aan. "Bijna geen van hen heeft zich moeten verantwoorden. De situatie van quasi-straffeloosheid creëert nieuwe daders."
Rechtssysteem
Door de oorlog zit de regio met een falend rechtssysteem. De organisatie vraagt dat er een adequate wetgeving komt, vorming van juridisch personeel en meer middelen voor de rechtbanken. De Congolese regering en de internationale donoren moeten van de heroprichting van het rechtssysteem een prioriteit maken, meent Amnesty.
"Nu zijn de rechtbanken niet of onvoldoende bemand, het gerechtelijk personeel wordt niet meer betaald en de infrastructuur en de gevangenissen zijn in heel slechte staat", luidt het.
Regering
Guillitte benadrukte ook dat de Congolese regering haar verantwoordelijkheid moet opnemen om seksueel geweld te voorkomen, te bestraffen en uit te roeien.
Volgens Maddy Tiembe van Action des Femmes pour le Développement zijn nog maar zes mensen veroordeeld voor verkrachting als oorlogswapen.
Tot zondag nog loopt een vredesconferentie over Oost-Congo in Goma, de hoofdstad van Noord-Kivu. Minister van Ontwikkelingssamenwerking Charles Michel (MR) vertrekt morgen op buitenlandse missie naar Congo, Oeganda en Rwanda. (belga/ka)
