Paul Watson: "Wormen zijn belangrijker dan mensen"

 Ik heb communicatie gestudeerd, ik weet hoe de media werken, ik weet dat mensen entertainment willen. Dat zit ook in onze strategie. Je moet je doelpubliek tegelijk kunnen entertainen én onderwijzen. Elk verhaal dat je wilt vertellen moet één van de vier grote elementen hebben of niemand is geïnteresseerd. Die elementen zijn seks, schandaal, geweld en beroemdheden. Heb je geen enkele van die elementen, dan heb je geen verhaal. Heb je die vier in één verhaal, dan heb je een topverhaal. Om die reden vinden we het ook belangrijk dat we celebrity’s aan onze kant scharen. Naar hen luisteren de mensen.  

Een 'grind' op de Faroereilanden, waarbij hele scholen grienden worden afgeslacht.

 Margaret Mead, de antropologe, leerde me dat je nooit moet vertrouwen op regeringen of grote organisaties of bedrijven om welk sociaal probleem dan ook op te lossen. Zij zorgen voor problemen, ze lossen ze niet op. Elke sociale revolutie in de geschiedenis kwam er door de passie van individuen of groepen van mensen  

 Ik kreeg enkele jaren geleden veel weerstand omdat ik had gezegd dat wormen belangrijker zijn dan mensen. Ik zei dat omdat het waar is: wormen zijn belangrijker dan mensen. De reden is simpel: wormen kunnen op de aarde overleven zonder mensen, maar wij kunnen niet overleven zonder wormen. Wij hebben hen nodig, zij ons niet. Wij hebben bijen, insecten, bacteriën en vissen nodig, zij hebben de mens niet nodig. Zij zijn dus belangrijker. Het is een menselijke fout te denken dat wij het centrum van het universum zijn  

 Overal waar ik kom ter wereld, zijn mensen gefascineerd door walvissen en dolfijnen, ze identificeren zich met die dieren, dat stel ik al veertig jaar vast. Mensen zien walvissen of dolfijnen en hun leven verandert. Je kan zeggen ‘wat is nu het verschil tussen een varken of een koe en een walvis’. Wel, er is veel verschil, alleen al het feit dat de mens die dieren anders bekijkt  

Foto Bill Rankin voor Sea Shepherd

Foto Bill Rankin voor Sea Shepherd

 We eisen niet veel van onze mensen. Er zijn slechts twee strikte regels: je doet niemand kwaad, je kwetst dus niemand, en je sluit geen compromissen. Je blijft trouw aan je missie. Het is een vorm van organisch leiderschap. We hebben in de loop der jaren 4.500 crewleden gehad. Velen zijn hun eigen organisatie begonnen, of zijn voor andere organisaties gaan werken. Het heeft een impact gehad op hun leven. Het belangrijkste wat we willen uitdragen, is dat je een verschil kunt maken. En het besef dat de oplossing soms onmogelijk lijkt, maar het onmogelijke soms de enige oplossing is  

Watson met de schedel van een griend.

 Ik ben op de hoogte van Brigitte Bardots politieke standpunten, maar daar geef ik niet om. Al wat ik weet, is dat ze dierenactiviste is, dat ze in 1977 met mij op het ijs in Canada geweest is en meer heeft gedaan dan wie ook om de zeehondenklopjacht daar een halt toe te roepen. Financieel is ze ook een grote steun geweest, ja. Ze is ook een goede vriendin  

Vorige maand verbleven we een week op de schepen van Sea Shepherd tijdens hun Operation Ferocious Isles voor de kust van de Faroereilanden. Daar voerde Watson met zijn vrijwilligers campagne tegen de eeuwenoude traditie van de 'grinds': met vissersboten worden tijdens de zomermaanden hele scholen grienden, een kleine walvissoort die in familieverband leeft, naar ondiepe baaien en stranden gedreven. Daar worden ze op gruwelijke wijze afgeslacht. Die folkloristische bloedbaden hebben geen economisch nut voor de inwoners van deze welvarende Deense autonome provincie, daarenboven is het vlees van de dieren niet geschikt voor consumptie.

Tijdens de twee maanden dat Sea Shepherd met de schepen Steve Irwin en Brigitte Bardot voor de Faroereilanden patrouilleerde, onder het waakzame oog van Deense oorlogsschepen, vond geen enkele grind plaats. Maar toen de campagne vorige week ten einde kwam, berichtten de 'grondploegen' van Sea Shepherd dat bij de eerste grind van de zomer enkele tientallen dieren werden gedood.
We spraken met Paul Watson in zijn mahoniehouten kapiteinskajuit op de Steve Irwin, wat op enkele weken na het jaar rond zijn 'thuis' is. Tegen de wand achter zijn bureau prijken twee zwaarden, zijn kennis van 'all things ecological' spat in het rond, de man praat als een pasgesmeerde Uzi.

Wat is je evaluatie van deze campagne tot dusver?
"Kijk, de politie heeft de eilandenbewoners verboden grinds te organiseren zolang wij  hier zijn. Ze willen geen confrontatie want ze willen niet dat de wereld ziet wat hier gebeurt. Ze weten hoe de wereld reageert op wat gebeurt in Taji, Japan en in Antarctica.  Ze hopen dat het overwaait. Ze denken ook dat we een walvisjacht willen voor de tv-show, maar die hebben we niet nodig. Van de vier seizoenen dat we in de Zuidelijke Oceaan campagne voerden, was er één scène waarin een walvis gedood werd. De show gaat niet over walvissen doden, maar over walvissen redden. Intussen boeken we hier op de Faroereilanden resultaten die niet meteen zichtbaar zijn. De kinderen en jongeren zijn gekant tegen de traditie van de grinds, en er is een onderstroom van protest die wij naar boven laten komen. Voordien waren velen geïntimideerd door het machismo dat met de walvisjacht gepaard gaat. Op het zuidelijke eiland is er een kerel die met zijn T-shirt van Sea Shepherd naar school gaat. De volgende generatie zal de traditie niet voortzetten. Maar dat is voor mij niet snel genoeg".

Tv-programma's hebben nu eenmaal meer impact als je die gruwelbeelden toont.
"Daar hebben we archiefbeelden voor. We komen hier al sinds de jaren tachtig, en op de eilanden is er voldoende beeldmateriaal van de grinds. Voor het eerst ziet het er naar uit dat we de zomer doorkomen zonder dat er walvissen worden vermoord".

Natuurprogramma's zijn fel veranderd. Kijk naar Discovery Channel of National Geographic: alles draait rond sensatie. Hoe lang is het geleden dat we Richard Attenborough een uur lang op zijn knieën zagen zitten om ons het paargedrag van een zeldzame kever uit de doeken te doen?

"Dat is het probleem. Ik heb communicatie gestudeerd, ik weet hoe de media werken, ik weet dat mensen entertainment willen. Dat zit ook in onze strategie. Je moet je doelpubliek tegelijk kunnen entertainen én onderwijzen. Elk verhaal dat je wilt vertellen moet één van de vier grote elementen hebben of niemand is geïnteresseerd. Die elementen zijn seks, schandaal, geweld en beroemdheden.  Heb je geen enkele van die elementen, dan heb je geen verhaal. Heb je die vier in één verhaal, dan heb je een topverhaal. Om die reden vinden we het ook belangrijk dat we celebrity's aan onze kant krijgen. Naar hen wordt geluisterd. Ik vind het fascinerend dat mensen die fortuin maken door iemand te spelen die ze niet zijn de meeste geloofwaardigheid genieten in onze maatschappij".

Over fascinatie gesproken: waar komt volgens jou de fascinatie van de mens voor walvissen en dolfijnen vandaan?
"Ik denk dat de mens intuïtief begrijpt dat die dieren zoals wij zijn, dat ze intelligent zijn. Ik vind ze intelligenter dan mensen. Ze hebben immers een niet-manipulatieve intelligentie. Dat snappen mensen niet. Wij stellen intelligentie gelijk aan technologie. Zien we iemand met een wapen uit een ruimteschip stappen, dan noemen we dat intelligent, daarvoor hebben we genoeg naar 'Star Trek' gekeken. Diersoorten die geen technologie nodig hebben maar in perfecte harmonie leven met hun omgeving, die zijn in mijn ogen pas intelligent. Walvissen en dolfijnen hebben overigens een veel verfijndere communicatie dan mensen. Wat is intelligentie? Grote hersenen staan voor intelligentie. Walvissen hebben de grootste hersenen van alle diersoorten. De mens heeft een schedelinhoud van 1.300 kubieke centimeter, de orka heeft een schedelinhoud van 6.000 kubieke centimeter. Meer grijze materie, meer gedachten. Daarom noem ik het doden van walvissen geen slachting, maar moord. Wat ze hier doen, zijn moordpartijen".

"Overal waar ik kom ter wereld, zijn mensen gefascineerd door walvissen en dolfijnen, ze identificeren er zich mee. Mensen zien die dieren en hun leven verandert. Je kan zeggen 'wat is nu het verschil tussen een varken of een koe en een walvis'. Wel,
alleen al het feit dat de mens die dieren anders bekijkt".

Hoe omschrijf je de organisatie van Sea Shepherd? Is het een democratie, een strakke hiërarchie of eerder een vorm van gestroomlijnde anarchie?
"We runnen het zoals je een schip leidt, naar beneden toe gezag doorgeven. Dat moet, je kan het niet leiden als een collectief of een commune of een democratie. Dan krijg je chaos. Op dit schip praat ik met slechts drie mensen: de chief engineer, de chef-kok en de chief officer. Oh, en de kapitein, natuurlijk. Ik moet niet iedereen bevelen geven. En zo gaat het in de hele organisatie. In elk land zijn er afdelingen met telkens een directeur. We eisen niet veel van onze mensen. Er zijn slechts twee strikte regels: je doet niemand kwaad, je kwetst dus niemand, en je sluit geen compromissen. Je blijft trouw aan je missie. Het is een vorm van organisch leiderschap. We hebben in de loop der jaren 4.500 crewleden gehad. Velen zijn hun eigen organisatie begonnen, of zijn voor andere organisaties gaan werken. Het heeft een impact gehad op hun leven. Het belangrijkste wat we willen uitdragen, is dat je een verschil kunt maken. En het besef dat de oplossing soms onmogelijk lijkt, maar het onmogelijke soms de enige oplossing is. Je moet gewoon uitvissen hoe je het onmogelijke mogelijk kan maken. Had je bijvoorbeeld in 1972 gezegd dat Nelson Mandela president van Zuid-Afrika zou worden, had iedereen gezegd dat zoiets ondenkbaar en onmogelijk was. Maar toch is het mogelijk geworden. Met een combinatie van passie, verbeelding en moed kan je de wereld veranderen. De meeste mensen die zich tot Sea Shepherd aangetrokken voelen, hebben die eigenschappen".
"Wat ons onderscheidt van andere organisaties, is dat we geen cent uitgeven aan promotie. We adverteren niet, we doen geen 'direct mailing', we spreken mensen niet aan op straat om geld te ronselen. Alles gaat via mond-aan-mond, mensen bezoeken onze schepen en raken gefascineerd of horen over ons. Op die manier gaat 85 procent van onze inkomsten naar de campagnes. We zouden tonnen geld kunnen ophalen via 'direct mailing', maar dan geef je alles weer uit aan bureaucratie.  Dat doet Greenpeace al. Die geven 70 miljoen dollar per jaar uit aan direct mailing. Daarmee kan je verdomme alle oceanen redden. Veel organisaties doen alles om zichzelf in stand te houden en niets meer om problemen op te lossen. Wij willen onszelf overbodig maken, daar draait het om. Van zodra onze doelen bereikt zijn, kunnen we de zaak opdoeken".

Zie je dat ooit gebeuren, is dat realistisch?
"Dat is ons objectief. Maar het zal jammer genoeg niet in de nabije toekomst zijn".

Het verbaast me dat een organisatie als Sea Shepherd werkt volgens principes die in de jaren zestig en zeventig opgang maakten en nog werkzaam blijken in 2011.
"Dat komt omdat we beroep doen op vrijwilligers. Ze hebben geen ervaring, maar dat wil ik net. Ik wil geen professionele mensen, die zijn nutteloos.  Je kunt mensen niet betalen om te doen wat deze vrijwilligers doen. Kijk naar Ernest Shackleton (Iers ontdekkingsreiziger uit begin 19de eeuw die de Zuidpool exploreerde, nvdr.), die wilde ook mensen met passie en verbetenheid, geen professionelen. De enige die voortdurend zaagde en klaagde, was een beroeps, die stond op het punt te muiten. Professionele zeelui willen alles volgens het boekje doen. Wij doen niets volgens het boekje, er is zelfs geen boekje. In 30 jaar Sea Shepherd hebben we veel kritiek gekregen op ons gebrek aan professionaliteit, onze zogenaamde incompetentie. Maar we hebben in al die jaren nog geen enkele zwaargewonde gehad, we hebben niemand gedood, we zijn nooit vastgelopen, er is nooit een olielek of een brand geweest. Dat was wel anders toen ik in de Noorse koopvaardij werkte of bij de Canadese kustwacht. Ik trek me niets aan van al die kritiek. Onze klanten zijn geen mensen".

Jullie voeren een strijd tegen zaken waarover wetten en verdragen gelden. Is er dan geen nood aan een juridische strijd?
"Er zijn dan wel wetten en verdragen om de oceanen te beschermen, maar er is geen uitvoerende macht. Op papier ziet het er goed uit, maar er gebeurt niets. Wij opereren onder de richtlijnen van het wereldcharter voor de natuur van de Verenigde Naties uit 1982, dat stelt dat elke ngo of individu het recht heeft wetten te doen naleven. Er is zoveel anarchie, wetten betekenen zo weinig. Er wordt meer illegaal gevist dan legaal. Zoals Jacques Cousteau vlak voor zijn dood zei: "De marines van alle landen zouden er beter aan doen zich in te zetten voor het voortbestaan van de oceanen in plaats van hun onnozele oorlogen uit te vechten". Al die ongelooflijke technologie en materieel en waar dient het toe? Om spelletjes te spelen".

Heb je meer liefde voor dieren dan voor mensen?
"Iedereen met een beetje gezond verstand hecht meer belang aan diversiteit dan aan ons eigen egoïstisch belang. Ik kreeg enkele jaren geleden veel weerstand omdat ik had gezegd dat wormen belangrijker zijn dan mensen. Ik zei dat omdat het waar is: wormen zijn belangrijker dan mensen.  De reden is simpel:  wormen kunnen op de aarde overleven zonder mensen, maar wij kunnen niet overleven zonder wormen. Wij hebben hen nodig, zij ons niet. Wij hebben bijen, insecten, bacteriën en vissen nodig, zij hebben de mens niet nodig. Zij zijn dus belangrijker. Het is een menselijke fout te denken dat wij het centrum van het universum zijn".

"Je kunt de aarde het best omschrijven als een ruimteschip dat aan vijfhonderd kilometer per seconde door het heelal reist. Zoals in elk ruimteschip, is er een systeem van levensonderhoud, een biosfeer. Die zorgt voor ons voedsel, de lucht die we ademen, het klimaat. De biosfeer wordt onderhouden door de bemanning, 
de soorten die op aarde leven. Wij, mensen, zijn passagiers, wij besturen het schip niet. Eigenlijk doen we niets meer dan ons amuseren. Maar we zijn de bemanningsleden aan het uitmoorden en hoeveel kan je er missen voor alles in elkaar stort?".

"Er zijn drie basiswetten van de ecologie. Elke soort die zich daar niet aan houdt, sterft uit. De eerste wet is de wet van de biodiversiteit. De sterkte van een ecosysteem is afhankelijk van zijn diversiteit. Hoe meer diversiteit, hoe sterker het ecosysteem. Tweede wet is die van de onderlinge afhankelijkheid. Alle soorten zijn afhankelijk van de anderen. De derde wet is die van de beperkte groei, in functie van de zorgcapaciteit. Wij stelen de zorgcapaciteit van andere soorten om onze groei te vergroten en ons te voeden. Zo zorgen we voor het verdwijnen van soorten, waarmee we weer bij de eerste wet, die van de diversiteit belanden".

Waar positioneer je jezelf in het politieke landschap?
"Ik heb geen politieke positie, ik ben een ecologist, ik ben links noch rechts".

Stem je?
"Ja, de laatste keer stemde ik voor Obama en die heeft ons al de voorbije vier jaar telkens een mes in de rug gestoken. Politici zijn per definitie leugenaars, ik ben nog nooit een eerlijk politicus tegengekomen. Eén van onze vroegste adviseurs was Margaret Mead, de antropologe. Die leerde me dat je nooit moet vertrouwen op regeringen of grote organisaties of bedrijven om welk sociaal probleem dan ook op te lossen. Zij zorgen voor problemen, ze lossen ze niet op. Elke sociale revolutie in de geschiedenis kwam er door de passie van individuen of groepen van mensen. De afschaffing van de slavernij, de vrouwenbeweging, noem maar op: regeringen zullen uiteindelijk met de pluimen gaan lopen, maar per definitie zijn ze gekant tegen elke vorm van verandering. Hetzelfde geldt voor grote eco-organisaties of goeddoelorganisaties. Het worden bureaucratieën die zichzelf in stand houden. Met Greenpeace voel ik me dokter Frankenstein die een groot groen monster hielp scheppen. Het is 's werelds grootste feelgood-organisatie geworden. Na het WWF dan (lacht)".

Toen je je interventieschip, de trimaran Gojira, in mei van dit jaar omdoopte tot Brigitte Bardot, wist je ongetwijfeld dat het Franse sixtiesicoon en dierenactiviste in eigen land in opspraak was gekomen wegens haar extreemrechtse standpunten inzake migranten, de islam en homoseksualiteit.
"Ik ben op de hoogte van haar politieke standpunten, maar daar geef ik niet om. Al wat ik weet, is dat ze dierenactiviste is, dat ze in 1977 met mij op het ijs in Canada geweest is en meer heeft gedaan dan wie ook om de zeehondenklopjacht daar een halt toe te roepen. Financieel is ze ook een grote steun geweest, ja. Ze is ook een goede vriendin. Haar politiek interesseert me niet. Links, rechts, dat betekent niets voor mij. Je moet leren politiek te scheiden van het doel dat we ons allemaal moeten stellen, namelijk overleven op deze planeet. Heb je de film 'Seven Years in Tibet' gezien? Dat is het verhaal van een Duitse officier die tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de Dalai Lama verbleef. Achteraf vroeg men de Dalai Lama ook of het hem niet stoorde dat die man een nazi was. Hij antwoordde: 'Al wat ik weet, is dat die man mijn vriend was'.  Het probleem met onze samenleving is dat iedereen een etiket opgeplakt krijgt. Je bent rechts of links. Mensen zijn veel complexer dan dat".

Nog wat naamgeving: Sea Shepherd, de herder van de zee, dat heeft een Bijbelse connotatie. Bewust?
"Nee. Toen ik met Greenpeace actie voerde tegen de zeehondenjacht las ik een artikel met als titel 'Shepherds of the Labrador front'. De babyzeehondjes lijken op lammetjes en het woord dat de Inuït gebruiken voor zeehond is letterlijk vertaald 'lam van God'. Ik zie Sea Shepherd als een herder die zijn kudde verdedigt, in mijn geval de zeedieren. Ik was niet geïnspireerd door enige Bijbelse verwijzing. Of ik geloof? Ja, in de wetten van de ecologie (lacht). Vroeger geloofde ik in reïncarnatie, maar dat was in mijn vorige leven (lacht). Nee, ik verwerp elke religie omdat elke religie de mens centraal stelt, ze zijn allemaal antropocentrisch. Ze slaan de bal mis. Als je bedenkt dat de aarde 4 miljard jaar oud is en de mens er nog maar een miljoen jaar deel van uitmaakt, kan je er toch niet in geloven. Als je de geschiedenis van de aarde in één jaar zou vatten, zijn wij hier nog maar enkele seconden. Hoe kan iemand de arrogantie hebben dat dit geschapen is voor ons? Wat ik wel weet, is dat het leven en de natuur en deze planeet het enige is wat we kennen. Is er buitenaards leven? Gezien de immensiteit van het heelal, zou het belachelijk zijn te denken dat er geen ander intelligent leven is buiten onze aarde. Recente studies tonen aan dat er wellicht 60 miljard planeten in de Melkweg zijn waar leven mogelijk is, dus er zijn er wellicht wel een paar waar ook intelligent leven is. Eigenlijk hoop ik dat er een invasie van een buitenaards volk komt, dan beginnen we misschien ons verstand te gebruiken".

"Kijk, wat wij doen, de zee op trekken en walvissen doden, dat is hetzelfde als een vijandige buitenaardse invasie. Stephen Hawking waarschuwde al dat we beter niet te veel boodschappen de ruimte in sturen. Wie weet wat er daar leeft, ze zouden ons wel eens kunnen zien als een bron van proteïne. Je weet maar nooit. Het is alsof je in een kippenren zit en boodschappen stuurt naar de vossen: 'Hey, we zitten hier'. Niet slim".

"Hopelijk zullen we nooit de fysieke wet van de lichtsnelheid doorbreken. Iedereen is gefascineerd door ruimtereizen, maar waarom? Ik debatteerde ooit met een wetenschapper bij NASA, die zei dat het bewijs dat mensen intelligenter zijn dan dolfijnen simpel was: wij kunnen in de ruimte reizen, dolfijnen niet. Ik antwoordde: 'Waarom zouden ze dat willen? Is dat je definitie van intelligentie, dat je een raket in de ruimte kan schieten? Is het niet intelligenter zorg te dragen voor wat je hebt?'. Zoals T.S. Eliot in een van zijn gedichten verwoordde, zal de mens zijn omgeving blijven exploreren, tot hij weer belandt waar hij begonnen is. Het enige verschil zal zijn dat hij dan ten minste zal weten waar hij is. Dolfijnen en walvissen weten waar ze zijn, zij hebben geen nood aan ruimtereizen".

"Het leven is mooi, deze planeet is mooi. Maar mensen zien dat niet, ze zijn gevoelloos en hardvochtig tegenover andere levensvormen. Ook dat heeft met religie te maken: religies leren ons dat we beter zijn dan wie of wat dan ook. Dat dieren geen emoties hebben. Wat ik weet, is dat dolfijnen Engels hebben geleerd en wij nog niet één woord dolfijnentaal kennen".

Huh, dolfijnen die Engels praten?
"Dolfijnen hebben Engelse woorden en hun betekenissen geleerd en kunnen ze vertalen. Veel sneller dan wij, trouwens. Mensen die met dolfijnen werken, moesten alles vertragen zodat de dieren op ons niveau konden praten. Twee maanden geleden toonde een artikel in Scientific America aan dat potvissen én dolfijnen naar elkaar verwijzen met voornamen. Ze hebben individuele namen voor elkaar. We weten ook dat orka's dialecten hebben. Dokter John Ford kan je zeggen waar een gevangen orka vandaan komt op grond van zijn taal. Is het een IJslandse orka, een uit Antarctica of uit British Columbia?"
"Ik studeerde linguïstiek, mijn focus lag op niet-menselijke taal. De meeste dieren zijn in staat op zeer complexe manieren met elkaar te communiceren. Fascinerend is het verhaal van de Zulu, die weten dat olifanten speciaal naar de Kaap trekken om er op het strand urenlang met walvissen te communiceren. Olifanten hebben sonar. Vraag me niet waarover ze communiceren, ik ben een olifant noch een walvis. De Engelse taal omvat 400.000 woorden, computers hebben berekend dat de bultrugwalvis 2.000.000 stemcomponenten heeft. Dat zijn dus extreem complexe talen, die ons verstand te boven gaan".

Ik hoorde je zeggen dat je je dromen kan controleren. Waarom zou iemand zijn dromen willen controleren?
"Het is een goede therapie, ik heb in mijn hele leven nog nooit een nachtmerrie gehad. Of ik bang ben van nachtmerries? Nee, ik zou er zelfs graag eens een krijgen, dan zou ik weten wat het is. Iedereen heeft het over zijn nachtmerries maar ik ken dat niet. Het leuke aan je dromen controleren, is dat je je frustraties onder controle krijgt. Je kunt dingen doen die je in het echte leven nooit zou doen".

Zoals?
"Iemand vermoorden. Dat haalt heel wat spanning weg, het maakt me minder gewelddadig. Als je in je dromen dingen kan doen die je in het echte leven zou willen doen, als je die aandrang kan bevredigen in je dromen, word je een beter mens. Hoe ik het doe? Weet ik niet, ik doe het al mijn hele leven en ik kan het niet verklaren. Als kind had ik dromen over bepaalde plekken, en als ik er dan jaren later ook kwam, had ik telkens een déjà-vu. Mijn opa kon zijn dromen ook controleren, mijn moeder kon met beide handen tegelijk schrijven. Ze kon een zin op een bord schrijven, en tegelijkertijd schreef ze met haar andere hand diezelfde zin achterstevoren. Hoe iemand iets leert, dat is vaak nog een raadsel".

Een kerel van dertien schreef via de site dat hij een grote fan is van Sea Shepherd en dat hij ervan droomt deel te nemen aan een campagne. Hij noemt zich een scout in hart en nieren, en 'Whale Wars' is zijn favoriete tv-programma. Zijn kinderen de sleutel tot meer bewustwording inzake natuurbehoud en dierenbescherming?
 "In onze adviesraad hebben we kinderen van overal ter wereld, naast advocaten en celebrity's en wetenschappers. Mensen vragen me soms 'wat moeten we onze kinderen leren?'. Niets! Luister naar kinderen, ze weten beter wat er gaande is dan jij zelf. Kinderen hebben een intuïtief begrip van dingen. Ik herinner me dat ik als kind in de klas vertelde dat ik dacht dat de continenten ooit één geheel waren, dat ze uit elkaar gerukt waren als de stukjes van een puzzel. Ik had de continenten uitgesneden en in elkaar gepast, dat lukte vrij goed. Ik werd voor idioot uitgescholden, maar later bleek dat ik gelijk had. Nog iets: ik zei op school dat ik dacht dat dinosaurussen niet echt reptielen waren, maar vogels, en dat ze veren hadden. Natuurlijk wist ik niet waarover ik het had, maar ook daarover bleek ik gelijk te hebben. Wat me dat leert, is dat het onderwijs het natuurlijke intuïtieve begrip van de wereld dat kinderen hebben, verandert in die antropocentrische denkwijze waarover we het al hadden. Mijn dochter had een nota in haar agenda toen ze nog in de lagere school zat. Toen de vraag werd gesteld 'wat is een regering?', had ze geantwoord 'een groep mannen die samenkomen om dieren en andere mensen te doden'. Ik vond dat redelijk correct. Toen mijn dochter zeventien was, vond ik het tijd haar enkele lessen te leren. 'Ik ga je toespreken als een man die ooit ook zeventien is geweest, niet als je vader', zei ik. 'Wat ze ook zeggen, geloof niets van al die kerels die je aanspreken. Ze willen maar één ding. En nog iets: trouw niet voor je dertig bent'. Ze is op haar 28ste getrouwd (lacht)".
(Hanne Adriaen en Luc Beernaert)

Lees ook

• Brigitte Bardot bezoekt Antwerpen
• Tientallen grienden afgeslacht op Faroereilanden
• Het leven zoals het is: OP HET SCHIP VAN DE ZEEHERDERS
• "In Antarctica schoot ik met waterkanon op walvisjagers"
• "Watson vroeg me mee. Mijn familie zou me vermoorden"
• Vincent (50) uit Brugge werkt jaar lang voor Sea Shepherd
• Dit is de gruwel die Sea Shepherd bestrijdt