Bij elk groot voetbaltoernooi komt er kritiek op de bal die speciaal ontwikkeld is voor het evenement. Ook de Jabulani waarmee gespeeld wordt op het WK in Zuid-Afrika ontsnapt er niet aan. Vooral de Britse universiteit die de bal mee ontwikkelde ligt steeds meer onder vuur en er wordt zelfs gezegd dat het matige voetbal en het gebrek aan doelpunten op het WK 2010 te wijten is aan de Jabulani.Bij elk groot toernooi komt er kritiek op de bal die speciaal voor het evenement ontwikkeld is. Ook nu is het weer van dat. De Britse universiteit achter de WK-bal ligt steeds meer onder vuur en er rijst zelfs kritiek dat het matige voetbal en het gebrek aan doelpunten op het WK 2010 te wijten is aan de Jabulani.
Toen de wetenschappers aan de Loughborough University de Jabulani eerder dit jaar aan het grote publiek voorstelden, schepten ze erover op dat de bal door zijn hi-techdesign "een uitzonderlijk stabiele vlucht zou kennen" en dat hij "nauwkeuriger dan ooit zou zijn." Maar met een week WK-voetbal in de benen, blijkt niets minder waar. Het niveau op het toernooi ligt lager dan ooit en er zijn nauwelijks afstandsschoten waar te nemen. Daarom rijst nu de vraag of de onderzoeksmethoden van de universiteit wel effectief waren en of de testen met een windtunnel en een robot niet verkeerd gelopen zijn.
Kritiek
Engels bondscoach Fabio Capello verhoogde eerder deze week de druk op de universiteit. De Italiaan verklaarde dat de Jabulani "een van de slechtste ballen was die hij ooit in zijn carrière gezien heeft."
Zo treedt hij de doelmannen bij die eerder al zeiden dat de WK-bal onvoorspelbaar is en zo moeilijk onder controle te krijgen is. En ook de aanvallend ingestelde spelers laten nu hun kritiek horen. Volgens hen is de Jabulani moeilijk rond een verdedigende muur binnen de palen te draaien door zijn gladde oppervlakte. "De mensen achter deze bal hebben nooit zelf voetbal gespeeld", aldus de Braziliaan Robinho. Dan Agger, bij Denemarken de specialist in vrije trappen, lachte zelfs dat profspelers wel dronken zeelieden lijken als ze tegen de Jabulani trappen.
"Te drastische veranderingen"
Voormalig Engels international Matthew Le Tissier gaat zelfs nog een stapje verder. Hij beschuldigt de ontwikkelaar van de bal ervan verantwoordelijk te zijn voor het ondermaatse niveau van dit WK. "Ik ben eigenlijk verrast dat ze zoveel geld en tijd hebben gestoken in een bal die ze nauwelijks getest te lijken hebben", vertelt hij aan The Daily Telegraph, "De veranderingen aan de bal zijn gewoon te drastisch geweest. Bovendien lijken de spelers niet vanop een zekere afstand te durven schieten omdat ze geen vertrouwen hebben in de bal. Ze denken al op voorhand dat ze hem niet binnen de palen gaan kunnen houden door zijn onvoorspelbare curve. Dat is jammer want het publiek wil spectaculaire goals zien."
George Cohen, die met Engeland wereldkampioen werd in 1966, vindt zelfs dat de jaarlijkse veranderingen aan de bal de sport schade berokkent heeft. "Vroeger speelden we met lederen ballen met veters in, nu proberen de ontwikkelaars steeds lichter ballen te maken in de hoop dat de spelers zo meer goals zullen scoren. Iedereen ziet immers graag een afstandsschot dat in de winkelhaak binnenvliegt, maar ze zijn te ver gegaan."
Weinig doelpunten
De Jabulani is gemaakt uit acht delen die speciaal ontworpen werden om een zo rond mogelijke bal te maken. De stukken zijn aan elkaar gelijmd en niet meer aan elkaar gestikt, in de hoop zo een gladde oppervlakte te verkrijgen. Hoewel de Jabulani niet lichter is dan de ballen die gemaakt werden voor het WK 2006 en het EK 2008, is hij toch vijf procent sneller.
Dr. Andy Harland van de Loughborough Universiteit, die vier jaar meegewerkt heeft aan de WK-bal, beloofde dat de Jabulani stabiel en precies zou zijn door de speciale groeven in de oppervlakte. Maar die bewering lijkt niet te kloppen als de cijfers van dit WK erbij genomen worden. Tot dusver werd er in de wedstrijden van de eerste ronde slechts 25 keer gescoord. Tijdens het WK 2006 zagen de toeschouwers in deze fase van het toernooi al 39 goals en op het WK 2002 waren dat zelfs 46 doelpunten.
IJle lucht
Toch wil Harland niet horen dat het gebrek aan doelpunten in Zuid-Afrika aan de Jabulani ligt. Volgens de wetenschapper kunnen de spelers de bal bij een afstandsschot zo moeilijk laag houden door de ijle lucht in de stadions. De meeste stadions in Zuid-Afrika liggen namelijk op een hoogte. Waarom het fenomeen dan ook te zien is in Durban en Kaapstad, waar de stadions aan de zee liggen, wil hij niet verklaren.
Professor Steve Haake van een onderzoeksgroep in Sheffield is er ook van overtuigd dat de hoogte waarop gespeeld wordt meer invloed heeft op het traject van de bal dan de veranderingen die er gebeurd zijn. "In ijle lucht gaat de bal niet in snelheid minderen, waardoor hij sneller over de deklat dreigt te vliegen." Al geeft hij ook toe dat testen met de Jabulani uitwezen dat "de bal soms rare dingen deed."
Ondanks de felle kritiek op de Jabulani hoopt Adidas toch meer dan 15 miljoen exemplaren te verkopen. Per stuk kost een Jabulani 96 euro. (ka)
