Welkom bij Laika, het bedrijf waar 'anders zijn' normaal is

 

Toen ik vijf jaar oud was keek ik naar films zoals 'The Exorcist'. Ja, ik weet het, 'it has clearly screwed me up'.

Travis Knight.

 

We maken geen films om te stoefen. We willen gewoon het beste verhaal vertellen.

Travis Knight.

 

'ParaNorman' brengt ons terug naar wat we zelf als kind hebben meegemaakt. Het zijn juist de dingen die je niet kunt meemaken in het echte leven, waar kinderen aan denken.

Travis Knight.

"'ParaNorman' vertelt het verhaal van Norman, een jongetje die de pispaal van de school is omdat hij geesten kan zien en met ze kan praten. Wat voor kind was jij op de schoolbanken?"

Travis Knight: "Ik leek erg veel op Norman, echt. Toen Chris Butler (de regisseur en scriptschrijver van 'ParaNorman', nvdr.) en ik voor het eerst over dit project praatten, viel me op dat er heel veel ervaringen uit mijn jeugd in het verhaal zaten. 'ParaNorman' is ook voor Chris erg autobiografisch. Het is op heel veel vlakken Chris maar dan in een fantasiewereld van zijn eigen leven. Naast dat van Chris, was het ook mijn verhaal, en dat van iedereen bij Laika. We zijn gewoon zo'n rare bende. We hebben bizarre obsessies en we houden van vreemde dingen. We zijn anders dan de doorsnee mens. Maar, net zoals Norman, hebben we uitzonderlijke gaven waarmee we prachtige dingen kunnen doen. Ik behoorde zeker niet tot het clubje van de 'cool kids'. Ik was allesbehalve populair op school, maar ik vond dat niet erg. En ach, het is uiteindelijk allemaal goed gekomen met mij."

"Stel dat je een kind van zes jaar had, zou hij dan van jou naar 'ParaNorman' mogen gaan kijken?"

Travis Knight: "Dat is moeilijk om daar een kant-en-klaar antwoord op te geven. Dat hangt echt van kind tot kind af. Ik bedoel, we maken films voor gezinnen maar ik denk dat het uiteindelijk toch de ouders zijn die moeten uitmaken wat gepast is voor hun kind. Wat kan voor een kind van vier jaar in gezin X is misschien nog wat te intens voor een kind van acht jaar in gezin Y. Je moet je kind kennen en dat aanvoelen. Ik kan hier niet zo goed op antwoorden, want toen ik vijf jaar oud was keek ik naar films zoals 'The Exorcist'. Ja, ik weet het, 'it has clearly screwed me up'. Maar dat is overduidelijk niét gepast om als kind naar te kijken."

(onderbreekt even) "We zijn tot op een punt gekomen waar films bewust 'braver' worden gemaakt om gezinnen met jonge kinderen aan te spreken. Ze halen er de ruwe kantjes van af, zeg maar. Ik vind dat niet de juiste aanpak. Door het allemaal braver te maken, verlies je die dynamiek van het vertellen van een verhaal. En daar doe je kinderen echt geen plezier mee. Als filmmaker die een eigen studio heeft, ben ik niet geïnteresseerd in het maken van pop-culturefilmpjes die je bekijkt en vijf minuten later alweer vergeten bent. Daar ben je niks mee. Ik wil dat niet doen. Als ik twee tot drie jaar aan een film werk, dan moet het iets zijn waar betekenis aan hangt. Hierdoor moet je soms ook de 'minder leuke dingen' in een film verwerken, zolang je er maar op een positieve manier een einde aan breit."

"Het is opmerkelijk dat kinderen bijzonder geïnteresseerd zijn in geesten, spoken, Ouija-borden en alles wat met het onbekende te maken heeft, maar van zodra ze wat ouder zijn dan vindt niemand er nog iets aan. Heb je ter voorbereiding van de film met kinderen gepraat of hen gevraagd wat zij van het onderwerp van de film vinden?"

Travis Knight: "We hebben geen research gedaan. Er zitten heel veel dingen in de film die door onze eigen ervaringen ontstaan zijn. Iedereen die voor Laika werkt, is nog een heel klein beetje kind. We hebben allemaal een speciale kindertijd gehad. Wij zijn vreemde mensen, weet je. 'ParaNorman' brengt ons terug naar wat we zelf als kind hebben meegemaakt. Het zijn juist de dingen die je niet kunt meemaken in het echte leven, waar kinderen aan denken. Dat komt omdat ze zo nieuwsgierig zijn. Er hangt een speciaal verhaal vast aan 'ParaNorman': het verhaal van een jongetje dat ontdekt dat hij speciaal is en daar vrede mee heeft. Hij gaat niet mee met de stroom, integendeel. Dit zijn het soort boodschappen dat kinderen willen horen: dat je speciale gaven juist moet koesteren. Ik denk dat we allemaal ooit in een gelijkaardige situatie hebben gezeten. En ja, het is gemakkelijk om je kop in het zand te steken en met de stroom mee te gaan, maar dat is lang niet altijd de juiste aanpak."

"Stoort het jou dat sommige mensen vaak niet beseffen hoeveel werk komt kijken bij een stop motionfilm?"

Travis Knight: "Nee. Tot op zekere hoogte, maar dat zou eigenlijk niet zo veel mogen uitmaken. Ik denk dat mensen de techniek juist meer gaan waarderen wanneer ze de film hebben gezien. En daarbij, we maken geen films om te stoefen. We willen gewoon het beste verhaal vertellen."

(onderbreekt even) "Ik vind dat het publiek niet te veel moet nadenken over wat ze te zien gaan krijgen. We willen dat mensen op hun gemak naar de film kijken. Ik wil dat ze na verloop van tijd gaan denken dat de personages 'echt' zijn. Dat is de kunst: mensen doen vergeten dat deze wereld met de hand werd gemaakt en hen doen geloven dat dit een échte plaats is met échte mensen. Zo schep je een band met het publiek. De techniek van stop motion is speciaal en ik hoop dat mensen dat ook vinden wanneer ze een film zoals deze zien."

"Er komt ontzettend veel werk bij stop motion te kijken, maar waarom vind jij deze techniek zo fascinerend?"

Travis Knight: "Stop motion is een kunstvorm die al sinds het begin van de filmgeschiedenis bestaat. Het was één van de eerste visuele effecten op het witte doek. Het is meer dan honderd jaar oud, en de techniek is doorheen de jaren amper veranderd. Wat wij bij Laika anders doen is dat we deze oude techniek vernieuwen door er bijvoorbeeld CG-effecten aan toe te voegen. We laten iets zien wat nog nooit eerder gedaan is. Er is iets speciaals aan stop motion, iets wat andere filmtechnieken niet hebben. Een animator werkt plaatje per plaatje. Dat is een enorm tijdrovend proces. Bovendien wordt een animator beïnvloed door zijn gemoedstoestand, wat er in zijn leven gebeurt en wat er zich in zijn omgeving afspeelt. Het is daarom dat er nooit twee dezelfde stop motion-projecten kunnen bestaan. Het is een kunst, een kunst in slow motion. Alle foutjes - want in elk shot zitten fouten - hebben zijn charme."

"Je bent de producer, maar je hebt bovendien ook als animator aan 'ParaNorman' gewerkt. Waarom is het voor jou belangrijk om dit nog steeds zelf te doen?"

Travis Knight: "Ik ben al heel lang een animator en er is niets wat me meer voldoening geeft dan iets dat niet bestaat tot leven te brengen. Je start met één poppetje op een set met een camera, en op het einde zit je met zoveel leven waardoor je het gevoel krijgt alsof je met een levend, ademend ding bezig bent. Dat is magisch. Ik vond het belangrijk om met de rest van het team de loopgraven in te gaan en met z'n allen aan het werk te gaan, want dat is uiteindelijk waar het allemaal om draait. Ik wilde die band met het team niet verliezen."

"Wat zijn volgens jou de grootste misverstanden die er bestaan over stop motion?"

Travis Knight: "Ik hoor vaak: 'Oh, ik zou daar absoluut geen geduld voor hebben!', maar het heeft helemaal niets met geduld te maken. We hebben echt geen monnikengeduld. Kom maar eens bij ons op de werkvloer kijken, je zal merken dat er heel veel geroepen wordt. Het is een frustrerende ervaring. De belangrijkste eigenschap die een stop motionartiest moet hebben, is focus. Je moet je voor immens lange periodes kunnen focussen. Alles gaat millimeter per millimeter, je kunt pas iets tot leven brengen door minuscule stapjes te zetten. Dat is erg vermoeiend, want je staat op sommige dagen tot wel twaalf uur op een betonnen vloer. Je kronkelt je lichaam in allerlei vreemde bochten. Je snijdt je vinger aan ijzerdraad. Je morst hete lijm over je vingers. Dat is geen plezant werkje. Het is mentaal zwaar om je dagelijks urenlang te focussen op die kleine dingen."

"Ben je al aan een nieuwe projecten aan het werken, nu 'ParaNorman' af is?"

Travis Knight: "Ja er zijn ongeveer tien projecten waar we graag iets mee zouden willen doen. Ze zijn een combinatie van 'Coraline', verfilmingen van een boek, en van 'Paranorman', originele ideeën. We zullen waarschijnlijk nog voor het einde van het jaar aankondigen wat onze nieuwe film zal zijn. Het zal ongeveer twee jaar duren vooraleer die film uitkomt. Daarna willen we ons aan een schema houden waar we één film per jaar doen. Ik denk dat we dat binnen vier of vijf jaar kunnen verwezenlijken."

'ParaNorman' draait vanaf 22 augustus in de Belgische bioscoopzalen.

Lees ook

• Anna Kendrick open en bloot: "Mijn eerste vriendje was homo"
• fotospecial Een kijkje op de rode loper van 'ParaNorman' in LA
• video De gezichten uit 'ParaNorman'
• video 'ParaNorman', A Norman Childhood