Als 'Chef' in 'South Park'.
De onvolprezen zanger-componist Isaac Hayes is gisteravond overleden in zijn huis in Memphis, Tennessee. De flamboyante bariton werd door zijn vrouw levenloos aangetroffen naast zijn loopband. De doodsoorzaak is nog niet bekend, maar Hayes had enkele jaren geleden al een beroerte gehad. Hij werd 65.
Hayes componeerde en voerde de soundtrack van de klassieke blaxploitationfilm 'Shaft' uit. In 1972 kreeg hij terecht een Oscar voor 'Theme from Shaft'. Naast zijn verbluffende muziek maakten zijn kaalgeschoren hoofd en ghettolook met veel goud van Hayes een zwart cultuuricoon.
Grondlegger disco en rap
In de vroege jaren zeventig legde Hayes de grondslag voor disco en wat nu bekendstaat als 'urban music'. Als een van de drijvende krachten achter het gemengde soullabel Stax (in tegenstelling tot Motown, dat vrijwel uitsluitend zwarte zangers en muzikanten huisvestte) was hij ook de eerste die rapte, nog voor die term werd uitgevonden. Hayes pende samen met zijn tekstschrijver David Porter hits als 'Soul Man' en 'Hold On! I'm Coming' voor Sam & Dave.
Chef in 'South Park'
Bij de jongere generaties is Hayes vooral bekend voor zijn rol als Chef in de cultserie 'South Park'. Chef was de kok op school en een rokkenjager. Hij scoorde een nummer één hit met het hilarische 'Chocolate Salty Balls'. Hayes, een volgeling van de Church of Scientology, verliet 'South Park' na een episode waarin Scientology belachelijk werd gemaakt.
Dokter
Hayes werd in 1942 geboren in een krottenwijk in Covington, Tennessee. Hij werd opgevoed door zijn grootouders nadat zijn moeder was overleden en zijn vader de wijk nam toen de kleine Isaac anderhalf jaar was. Hij wilde dokter worden, maar rolde de muziek in nadat hij op als tiener een talentenjacht won. Hij kluste bij als schoenpoetser en speelde in ruige bars waar hij meer dan eens op de vloer moest duiken omdat er geschoten werd.
Hits voor Sam & Dave
In 1964 werd hij als pianist ingehuurd door Stax Records, het platenlabel in Memphis dat sterren als Rufus Thomas en Otis Redding voortbracht. Al snel begon Hayes nummers te schrijven met David Porter, wat in een hele reeks soulklassiekers zou resulteren.
Toen hij in 1969 het baanbrekende album 'Hot Buttered Soul' uitbracht, werd hij prompt zelf een ster. Zijn imago - kaalgeschoren knikker, gouden kettingen en een zonnebril - zou hij nooit meer afleggen.
Shaft
De grote doorbraak kwam er met 'Theme From Shaft', dat hij schreef voor de film 'Shaft', over een onvervaarde agent in New York. De mix van wah-wah gitaren en prominente cymbalen samen met het bekende vers 'They say this cat is a bad mother-/shut your mouth' maakten er een instant hit van. "Als een schot dat over de hele wereld te horen was", zei hij daar later over. Tijdens de Oscaruitreiking in 1972 speelde Hayes het nummer in een oogverblindende outfit vol goud. Hij kreeg een staande ovatie.
Twaalf kinderen
Zijn persoonlijk leven was even flamboyant: Hayes trouwde vier keer, heeft twaalf kinderen, veertien kleinkinderen en drie achterkleinkinderen.
Hayes kreeg drie Grammy's: twee voor de soundtrack van 'Shaft' en een derde voor het album 'Black Moses', tevens de bijnaam die hij met tegenzin aanvaardde. In 2002 werd hij eindelijk opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame.
Hayes was ook eigenaar van een basketbalteam, deed aan humanitaire hulp in Ghana en speelde in meer dan zestig films, waaronder 'I'm Gonna Git You, Sucka'. (lb)
