UPDATE
Bobby Fisher, de voormalige wereldkampioen schaken, is op 64-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van nierinsufficiëntie. Dat maakte de nationale radio van IJsland in Reykjavik bekend. De geboren Amerikaanse grootmeester, die al een tijdje ziek was, woonde sinds 2005 in IJsland. Fisher werd als een van de beste schakers ter wereld beschouwd.
Sekte
Robert James Fischer werd in 1943 geboren in Chicago. Op 14-jarige leeftijd werd hij Amerikaans junioren- en seniorenkampioen schaken en in 1959 verliet hij de schoolbanken om professioneel schaker te worden. Na een slecht resultaat in 1962 beschuldigde hij de Sovjetunie van een samenzwering tegen hem en even later trad hij toe tot een religieuze sekte, de universele Kerk van God.
Titel nooit verdedigd
Fischer was van 1972 tot 1975 wereldkampioen schaken. Hij versloeg in 1972 na een legendarische wedstrijd ('de match van de eeuw') de Russische uittredende kampioen Boris Spasski. Die overwinning belichaamde volgens Fischer de zege van "de vrije wereld" op het communisme. Drie jaar later weigerde Fischer zijn titel te verdedigen tegen Anatoli Karpov. Vanwege zijn hoge eisen liepen de onderhandelingen vast en riep de Wereldschaakbond Karpov uit tot wereldkampioen. Fischer raakte tot 1992 de schaakstukken niet meer aan.
Revanche voor 3,65 miljoen
In dat jaar speelde Fischer een revanchewedstrijd tegen Spasski in Belgrado. De Amerikaanse regering verbood de wedstrijd in Joegoslavië, omdat er VN-sancties tegen het land van kracht waren. Fischer speelde toch en verdiende 3,65 miljoen dollar (nu 2,5 miljoen euro) met zijn 17,5-12,5 zege. Hij keerde niet terug naar de VS, dat een arrestatiebevel tegen hem uitvaardigde, ook al vanwege een forse belastingschuld. Lang hing hem een gevangenisstraf van tien jaar en een boete van 250.000 dollar boven het hoofd.
Aangehouden
In 2004 werd hij met een verlopen paspoort op de luchthaven van Tokio aangehouden. Hij werd negen maanden vastgehouden en dreigde aan de Verenigde Staten uitgeleverd te worden. Fischer vocht zijn uitlevering aan en IJsland hielp hem uit de nood. In 2005 kreeg hij de IJslandse nationaliteit.
Geen medische hulp
Fischer was al een tijdje ziek. "Hij was geen persoon die medische aandacht wilde", aldus een IJslandse vriend. "Fischer geloofde niet in de westerse geneeskunde. Fischer hield van IJsland en van de natuur, was tevreden dat hij hier mocht wonen, maar voelde zich toch een beetje klem gezet, omdat hij geen toestemming had om te reizen. De Amerikaanse regering zat nog altijd achter hem aan. Hij was de beste schaker ter wereld. Hij betekende voor de schaaksport wat Mozart voor de muziek betekende." (belga/jv)
